Washington Eyaleti Ulaştırma Bakanlığı’nın (WSDOT) yürüttüğü Cascadia yüksek hızlı tren planının 2028’de tamamlanması bekleniyor. Vancouver, Seattle ve Portland metropol bölgelerini birbirine bağlaması öngörülen proje kapsamında olası güzergâhlar, sefer sıklıkları, durak seçenekleri ve finansman modelleri değerlendirilecek. Ancak plan, belirli bir güzergâhı veya istasyon konumunu kesinleştirmeyecek.
WSDOT, proje çalışmalarını sürdürürken kamuoyunun görüşlerini de topluyor. 5 Ekim-13 Kasım 2026 tarihleri arasında açık tutulan çevrimiçi anket, hem Cascadia yüksek hızlı tren programını hem de Washington eyaletindeki Interstate 5 (I-5) otoyolunun uzun vadeli ihtiyaçlarına yönelik çalışmaları kapsıyor. Kurum, anketin yaklaşık 8-10 dakikada tamamlanabileceğini belirtiyor.
2028 Planı Neleri Kapsayacak?
WSDOT ve Oregon ile Britanya Kolumbiyası’ndaki ortaklarının Ocak 2025’te başlattığı Hizmet Geliştirme Planı, Cascadia bölgesinde yüksek hızlı tren işletmeciliğinin teknik ve ekonomik açıdan uygulanabilirliğini incelemeyi amaçlıyor.
2028’de tamamlanması öngörülen çalışma, potansiyel güzergâh alternatiflerini, farklı hizmet modellerini ve projenin yönetimi ile finansmanına ilişkin seçenekleri ortaya koyacak. Trenlerin kaç istasyonda duracağı ve ne sıklıkta çalışacağı gibi işletme konuları da değerlendirilecek.
Bununla birlikte WSDOT, planın belirli bir güzergâhı tercih edilen seçenek olarak ilan etmeyeceğini ve istasyonların kesin yerlerini belirlemeyeceğini vurguluyor. Amaç, sonraki aşamalarda daha ayrıntılı incelenebilecek alternatifleri ortaya koymak.
Haziran 2025’te eyalet meclisine sunulan durum raporuna göre çalışmanın, erken mühendislik değerlendirmeleri, genel maliyet tahmin aralıkları ve aşamalı uygulama önerilerini de içermesi bekleniyor.
Proje ekibi, 2025’in ikinci yarısında belirlenen geniş çalışma koridorunu 2026 boyunca daha dar potansiyel güzergâh alanlarına dönüştürdü. 2026’nın ortalarından itibaren çalışmalar; güzergâh ve hizmet alternatiflerinin değerlendirilmesi, mali planın hazırlanması, ekonomik analiz ve projenin sonraki aşamalarında uygulanabilecek yönetim modellerinin incelenmesine odaklandı.
Bölgesel Büyüme Demiryolu Talebini Artırabilir
WSDOT’un Aralık 2025 tarihli pazar analizine göre Cascadia bölgesinin 2050’ye kadar yaklaşık 3,4 milyon yeni sakin kazanması bekleniyor. Bu, 2025 seviyesine göre yaklaşık yüzde 25’lik bir nüfus artışına karşılık geliyor. Aynı dönemde bölgede yaklaşık 1,8 milyon yeni iş olanağının oluşacağı öngörülüyor.
Buna karşın Vancouver, Seattle ve Portland arasındaki 100-300 mil uzunluğundaki yolculukların yaklaşık yüzde 98’i bugün otomobillerle gerçekleştiriliyor. Yüksek hızlı tren projesi, bölgedeki artan ulaşım talebine alternatif oluşturmayı ve şehirler arasındaki bağlantıları güçlendirmeyi hedefliyor.
Mevcut Amtrak Cascades hizmetinin ise önemli işletme kısıtları bulunuyor. Trenler, yük taşımacılığı ve diğer demiryolu hizmetleriyle paylaşılan hatlarda çalışıyor. 2024’te Vancouver-Portland güzergâhında zamanında varış oranı yüzde 48,5 olarak gerçekleşirken, hizmet için belirlenen hedef yüzde 88 seviyesindeydi.
Aynı yıl Seattle-Portland kesiminde zamanında varış oranı yüzde 50,6, Vancouver-Seattle kesiminde ise yüzde 42,5 oldu. Bu oranlar, mevcut hizmetin performans hedeflerinin gerisinde kaldığını gösteriyor.
Amtrak Cascades trenlerinin azami hızı saatte 79 mil düzeyindeyken WSDOT, yüksek hızlı trenleri saatte 160 milin üzerinde hız yapabilen hizmetler olarak tanımlıyor. Kuruma göre yeni sistemin mevcut Cascades hizmetinin yerini alması yerine onu tamamlaması ve yüksek hızlı işletme için özel hatlara ihtiyaç duyulması olası görünüyor.
Federal Destekle İki Aşama Tamamlanıyor
Cascadia yüksek hızlı tren planı, ABD Federal Demiryolu İdaresi’nin (FRA) Koridor Tanımlama ve Geliştirme Programı kapsamında destekleniyor.
FRA, Aralık 2023’te ilk aşamadaki kapsam belirleme çalışmaları için 500 bin dolar, 2024’ün sonlarında ise Hizmet Geliştirme Planı için 49,7 milyon dolar hibe tahsis etti. Washington eyalet meclisi de gerekli eyalet katkısı kapsamında 5,5 milyon dolar sağladı.
İlk aşamada planın kapsamı, takvimi ve maliyetleri belirlenirken ikinci aşamada güzergâh ve hizmet seçenekleri, yönetim ve yatırım modelleri, genel maliyet tahminleri ve aşamalı uygulama planı üzerinde çalışılıyor. İkinci aşamanın 2028’de tamamlanması hedefleniyor.
Ancak planın bitmesi, doğrudan inşaat aşamasına geçileceği anlamına gelmiyor. Sonraki aşamada ön mühendislik çalışmaları ve çevresel incelemeler için FRA’nın onayı, uygun finansman ve gerekli federal olmayan katkı gerekiyor. Üçüncü aşamadaki projelerde federal olmayan katkı oranının yüzde 20 olması öngörülüyor.
WSDOT, Haziran 2025 tarihli raporunda eyalet meclisinin yetkilendirmesi olmadan programatik çevresel incelemeye veya federal programa bağlı diğer çalışmalara devam etmeyeceğini bildirmişti. Kanada’daki proje kesimlerinin de ilgili federal ve eyalet değerlendirme süreçlerinden geçmesi gerekecek.
Önceki Maliyet Tahminleri Güncellenecek
Cascadia yüksek hızlı trenine ilişkin daha önce açıklanan maliyet tahminleri, mevcut planlama sürecinden önceki çalışmalara dayanıyor. WSDOT’un 2019 tarihli iş planında, 2017 tahminleri temel alınarak ön inşaat maliyetleri 24 milyar ile 42 milyar dolar arasında hesaplanmıştı.
Aynı planda Seattle-Vancouver ve Seattle-Portland arasındaki yolculukların yaklaşık 220 mil/saat hızla bir saatten kısa sürede tamamlanması öngörülüyordu. Açılış dönemindeki yıllık yolcu sayısının ise ihtiyatlı tahminle 1,7 milyon ile 3,1 milyon arasında olması bekleniyordu.
2028’de tamamlanması planlanan yeni çalışma, güncellenmiş maliyet aralıkları ve ekonomik değerlendirmeler sunacak. Bununla birlikte güzergâh, istasyonlar, finansman ve uygulama takvimi gibi temel kararların sonraki planlama aşamalarında ele alınması bekleniyor.
Projenin geleceği, yalnızca teknik ve ekonomik değerlendirmelere değil, aynı zamanda eyalet ve federal düzeyde alınacak kararlara ve finansman olanaklarına da bağlı olacak.
