Nöroloji Uzmanı Uz. Dr. Demet Aslan, gün içerisinde kontrol edilemeyen ve aniden ortaya çıkan aşırı uyku halinin yaşam kalitesinin yanı sıra güvenlik açısından da ciddi sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu. Özellikle araç kullanırken, iş başında veya konuşma sırasında uykuya dalma eğiliminin altında farklı sağlık sorunlarının bulunabileceğini belirten Aslan, sürekli esneme ve halsizlik yaşayan kişilerin uzman değerlendirmesinden geçmesi gerektiğini ifade etti.
Gündüz Uykululuğunun En Yaygın Nedeni Uyku Apnesi
Aşırı gündüz uykululuğunun en sık karşılaşılan tıbbi nedenlerinden birinin uyku apnesi olduğunu belirten Uz. Dr. Demet Aslan, gece boyunca tekrarlayan nefes durmalarının uyku kalitesini bozduğunu söyledi.
Kişinin gece boyunca yeterince uyuduğunu düşünmesine rağmen sabah dinlenmemiş şekilde uyanabileceğini belirten Aslan, uyku sırasında beynin yeterli ve kesintisiz dinlenememesinin gündüz yorgunluğuna neden olabileceğini aktardı.
Aslan, narkolepsinin de gündüz ortaya çıkan uyku ataklarının önemli nedenlerinden biri olduğunu belirterek, bu nörolojik hastalıkta uyku-uyanıklık döngüsünün kontrolünde sorun yaşandığını ve kişinin yemek yemek veya konuşmak gibi günlük aktiviteler sırasında dahi aniden uykuya dalabildiğini ifade etti.
Huzursuz Bacaklar Sendromu ve uykuda periyodik bacak hareketlerinin de gece uykusunun bölünmesine neden olabildiğini kaydeden Aslan, istemsiz bacak hareketlerinin uyku bütünlüğünü bozarak ertesi gün yorgunluk ve uyku hali oluşturabileceğini söyledi.
Mavi Işık Ve Düzensiz Uyku Biyolojik Saati Etkiliyor
Vardiyalı çalışma, düzensiz uyku saatleri ve yatmadan önce uzun süre telefon ya da televizyon ekranına maruz kalmanın da uyku düzenini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
Özellikle ekranlardan yayılan yoğun mavi ışığın biyolojik saatin düzenlenmesinde rol oynayan mekanizmaları etkileyebileceğine dikkat çekildi. Uyku düzenindeki bozulmaların uzun süre devam etmesi ise gündüz saatlerinde yorgunluk ve uyku haline yol açabiliyor.
Bunun yanı sıra bazı tansiyon ilaçları, antidepresanlar ve antihistaminiklerin yan etki olarak sersemlik ve gündüz uykululuğuna neden olabileceği ifade edildi. D vitamini ve B12 eksikliklerinin de benzer şikâyetlerle ilişkili olabileceği belirtildi.
Uyku Laboratuvarında Ayrıntılı İnceleme Yapılıyor
Gündüz aşırı uyku halinin nedeninin belirlenmesinde uyku laboratuvarında gerçekleştirilen testlerin önem taşıdığını belirten Uz. Dr. Demet Aslan, özellikle araç kullanırken veya çalışırken uyuyakalma riski yaşayan kişilerin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Her gün 7-8 saat uyumasına rağmen gün içerisinde uyanık kalmakta zorlanan kişilerin de uzmanlara başvurmasını öneren Aslan, tanı sürecinde genellikle polisomnografi ve Çoklu Uyku Latans Testi’nin (MSLT) kullanıldığını belirtti.
Polisomnografi ile kişinin gece boyunca uyku yapısı ve uyku sırasında meydana gelen değişiklikler inceleniyor. Gündüz uygulanan MSLT ile ise kişinin uykuya ne kadar sürede geçtiği ve REM uykusuna ne kadar hızlı ulaştığı değerlendiriliyor.
Uzmanlar, özellikle günlük yaşamı etkileyen ve güvenlik riski oluşturabilecek düzeydeki aşırı uyku halinin basit bir yorgunluk olarak değerlendirilmemesi ve altta yatan nedenin belirlenmesi için sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğine dikkat çekiyor.
