İngiltere’de açık erişim demiryolu işletmecisi Grand Central’ın Newcastle ile Brighton arasında tren seferleri başlatma planı, Network Rail’in itirazıyla karşılaştı. Şirket, güzergahın onaylanması halinde dört adet beş vagonlu Class 180 trenini filosuna dahil etmeyi planlıyor. Network Rail ise önerilen hizmetlerin mevcut demiryolu altyapısında kapasite ve performans sorunları oluşturacağını savunarak projeyi desteklemeyeceğini düzenleyici kuruma bildirdi.
Grand Central’dan Yedi Yıllık İşletme Talebi
Grand Central, Newcastle-Brighton bağlantısı için 19 Aralık 2025’te Demiryolu ve Karayolu Ofisi’ne (ORR) başvurdu. İşletmeci, Aralık 2026 tarife değişikliğinden Aralık 2033’e kadar yedi yıl süreyle kesin erişim hakları verilmesini istedi.
Şirketin planı Newcastle ile Brighton arasında her iki yönde hafta içi dört tam seferi kapsıyor. Bunun yanında Birmingham New Street ile Brighton ve Newcastle arasında daha kısa bağlantılar da öngörülüyor. Güzergah üzerindeki duraklar arasında Durham, Darlington, York, Doncaster, Sheffield, Derby, Birmingham New Street, Oxford, Reading, Gatwick Havalimanı ve Haywards Heath bulunuyor.
Başvuruda ayrıca trenlerin hafta sonlarında da çalıştırılması planlandı. Buna göre Newcastle-Brighton hattında cumartesi günleri dört, pazar günleri iki sefere kadar hizmet öngörülürken, Birmingham bağlantılarında da ek seferler bulunuyor.
Dört Class 180 Treni Hazırlanıyor
Grand Central, güzergahın onaylanması durumunda dört adet beş vagonlu Class 180 trenini kullanmayı planlıyor. Söz konusu trenlerin yolcu hizmetine başlamadan önce Eastleigh’deki Arriva TrainCare tesislerinde yenilenmesi öngörülüyor.
Üniteler, East Midlands Railway tarafından hizmetten çıkarılmalarının ardından yaklaşık üç yıldır kiralanmamış durumda. Bunlardan ikisi 2023 yılının sonlarında kısa süreli olarak Grand Central tarafından kullanılmıştı.
Grand Central’ın Angel Trains ile yaptığı anlaşmayla birlikte şirketin Class 180 filosunun 10 trenden 14 trene çıkarılması planlanıyor. Başvurunun ilk aşamasında ise tren seçimi kesinleştirilmemiş, Class 180 veya Class 22X tipi araçların kullanılabileceği belirtilmişti.
Network Rail Kapasite Sorununa Dikkat Çekti
Network Rail, 30 Ocak 2026 tarihinde ORR’ye gönderdiği değerlendirmede Grand Central’ın önerdiği hizmetlerin mevcut Mayıs 2026 tarifesiyle uyumlu olmadığını savundu.
Altyapı işletmecisine göre önerilen 33 hizmetin 24’ü Northallerton ile Newcastle arasındaki yoğun hat kesiminden geçiyor. Bu seferlerin 16’sında en az bir başka hizmetle çakışma bulunduğu belirtildi.
Network Rail ayrıca güzergahın CrossCountry’nin Newcastle-Reading hizmetleri ile güneydeki Govia Thameslink Railway ve South Western Railway seferleriyle ortak kullanılan bölümlerine dikkat çekti. York, Birmingham New Street ve Gatwick Havalimanı gibi istasyonlarda performans riski oluşabileceği ifade edildi. Oxford’un kuzeyindeki bazı hemzemin geçitlerde de daha fazla erişim hakkı satılmasının mümkün olmadığı savunuldu.
Network Rail, bu gerekçelerle başvurunun mevcut ağ kapasitesinin en verimli kullanımını temsil etmediği görüşünü ORR’ye iletti.
Class 180 Trenleri İçin Güzergah Kısıtlaması
Network Rail’in itirazlarından biri de Class 180 trenlerinin önerilen güzergahın bazı kesimlerinde işletme iznine sahip olmaması oldu.
Altyapı yöneticisinin değerlendirmesine göre Class 180 trenleri Brighton ile Wokingham Junction arasında ve Leamington Spa Junction ile London Road Junction arasında çalışamıyor. Ayrıca bazı bölümlerde yalnızca boş tren hareketlerine izin veriliyor. Buna karşılık Class 220 ve Class 221 tipi trenlerin güzergahın tamamında işletilmesine izin veriliyor.
Grand Central ise bu kısıtlamaların erişim haklarının verilmesine engel olmaması gerektiğini savundu. Şirket, Class 180 trenlerinin önerilen hattın yüzde 65’i için gerekli onaylara sahip olduğunu ve makinistlerinin Newcastle ile Burton-on-Trent arasındaki güzergahı bildiğini belirtti.
İşletmeci, kalan ölçüm ve araç kabul çalışmalarını tamamlamayı taahhüt ederken, eksikliklerin hizmetin başlamasına izin verilmesinin ardından koşul olarak ele alınabileceğini ifade etti.
Grand Central Kapasite İtirazını Reddetti
Grand Central, Network Rail’in kapasite değerlendirmesine de karşı çıktı. Şirket, hazırladığı sefer saatlerinin Mayıs 2026 tarifesine göre belirlenen Zaman Çizelgesi Planlama Kurallarına uygun olduğunu bildirdi.
İşletmeci ayrıca Network Rail’in Reading ile York arasında planlandığını belirttiği ilave CrossCountry hizmetlerinin henüz erişim haklarıyla desteklenmediğini savundu.
Performans konusunda ise Ed Jeffery Ltd. tarafından hazırlanan bağımsız modellemeye işaret eden Grand Central, önerilen hizmetlerin önemli bir olumsuz etki oluşturmayacağını ileri sürdü. Birmingham New Street ve Guildford gibi bazı noktalarda bekleme sürelerine ek zamanların dahil edildiğini belirtti.
ORR’nin Kararı Bekleniyor
Grand Central’ın Newcastle-Brighton hizmetiyle ilgili başvurusu halen ORR’nin değerlendirdiği hat erişim başvuruları arasında yer alıyor. Düzenleyici kurum henüz nihai kararını açıklamadı.
Şirket, hizmetlerin Aralık 2026 tarife değişikliğiyle birlikte başlamasını hedefliyor. Dört ilave Class 180 treninin de güzergahın onaylanmasının ardından hizmete alınması planlanıyor.
Böylece ORR’nin vereceği karar, yalnızca Grand Central’ın yeni hattının başlayıp başlamayacağını değil, Newcastle ile İngiltere’nin güneyi arasında doğrudan yeni bir demiryolu bağlantısının hayata geçip geçmeyeceğini de belirleyecek.
