Yakın Doğu Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “KKTC Yükseköğretiminde Araştırma Merkezleri Ekosistemi: Deneyim Paylaşımı, İş Birliği Alanları ve Gelecek Perspektifi” çalıştayı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki üniversiteler ile kamu kurumlarını araştırma odaklı ortak hedeflerde buluşturdu. Beş üniversitenin araştırma merkezleri ve enstitülerinden temsilcilerin katıldığı toplantıda, mevcut bilimsel kapasitenin daha etkin kullanılması, ortak projelerin geliştirilmesi ve sürdürülebilir iş birliklerinin oluşturulması ele alındı.
Yakın Doğu Üniversitesi Mükemmeliyet Merkezi tarafından gerçekleştirilen çalıştayda; Doğu Akdeniz Üniversitesi, Girne Amerikan Üniversitesi, Lefke Avrupa Üniversitesi, Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi ve Yakın Doğu Üniversitesi’nin araştırma merkezleri, enstitüleri ve mükemmeliyet merkezlerinden temsilciler bir araya geldi. Toplantıya ayrıca YÖDAK, TİKA, Milli Eğitim Bakanlığı ile Ekonomi ve Enerji Bakanlığına bağlı kurum ve kuruluşların başkan ve temsilcileri katıldı.
Araştırma Kapasitesinin Ortak Kullanımı Gündemdeydi
Yakın Doğu Üniversitesi Yapay Zeka Bilişim ve İnovasyon Merkezi’nde düzenlenen toplantıda, KKTC yükseköğretimindeki araştırma ekosisteminin mevcut durumu kapsamlı biçimde değerlendirildi. Üniversitelerin sahip olduğu altyapı, uzmanlık alanları ve araştırma kapasiteleri ele alınırken, başarılı uygulamalar ve araştırma süreçlerinde karşılaşılan yapısal sorunlar da katılımcılar tarafından değerlendirildi.
Çalıştayın öne çıkan başlıkları arasında ortak laboratuvar ve araştırma altyapılarının daha etkin kullanılması, disiplinler arası projelerin geliştirilmesi ve ulusal ya da uluslararası fonlara birlikte başvuru yapılmasının artırılması yer aldı. TÜBİTAK ve TÜSEB başta olmak üzere farklı fon kaynaklarına yönelik ortak proje geliştirme imkanları değerlendirilirken, KKTC’de araştırma mükemmeliyetini güçlendirecek kalıcı bir iş birliği modelinin oluşturulması üzerinde duruldu.
Üniversiteler Arası Ortak Projeler İçin Yeni Adımlar
İki oturum halinde gerçekleştirilen çalıştayın ilk bölümünde “KKTC Üniversitelerinde Araştırma Ekosistemi ve Mükemmeliyet Merkezlerinin Rolü” başlığı ele alındı. Üniversitelerin mükemmeliyet merkezleri tarafından yapılan sunumlarda, kurumların araştırma kapasiteleri ve öncelikli çalışma alanları paylaşılırken, mevcut uygulamalar ve ortak proje geliştirme fırsatları ortaya konuldu.
Sunumların ardından gerçekleştirilen yuvarlak masa görüşmelerinde ise üniversiteler arasında ulusal ve uluslararası araştırma ağlarının güçlendirilmesi değerlendirildi. Ortak laboratuvar, altyapı ve kaynak kullanımının yanı sıra farklı disiplinlerden araştırmacıların bir araya geleceği projelerin geliştirilmesi için atılabilecek adımlar ele alındı.
Çalıştayın devamında TÜBİTAK, TÜSEB ve uluslararası fon programlarına ortak başvuru imkanları üzerinde duruldu. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Yol Haritası çerçevesinde araştırma merkezlerinin üstlenebileceği roller de tartışıldı. Masa çalışmalarının ardından raportörler, ortaya çıkan önerileri katılımcılarla paylaşırken, toplantı ortak eylem önerilerinin ve takip adımlarının belirlenmesiyle tamamlandı.
Prof. Dr. Hasan Amca: “Çok Büyük Bir Araştırma Enerjisine Sahibiz”
Çalıştayın açılışında konuşan YÖDAK Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Hasan Amca, KKTC üniversitelerinin uluslararası görünürlüğünün giderek yükseldiğini belirtti. Dört üniversitenin ilk kez Times Higher Education sıralamalarında yer almasının önemli bir gelişme olduğunu ifade eden Amca, uluslararası sıralamalardaki görünürlüğün yükseköğretim alanındaki gelişimin göstergelerinden biri olduğunu söyledi.
KKTC’de önemli bir araştırma potansiyeli bulunduğunu ancak bu kapasitenin dağınık yapıda olması nedeniyle yeterince etkin değerlendirilemediğini belirten Amca, “Aslında çok büyük bir araştırma enerjisine sahibiz. Ancak bu enerji dağınık olduğu için belirli bir amaca yönelik olarak yeterince etkin kullanılamıyor” ifadelerini kullandı.
Araştırma merkezlerinin bu kapasiteyi ortak hedefler doğrultusunda bir araya getirmesinin önemine işaret eden Amca, teknoloji transfer ofislerinin de akademisyenlere proje hazırlama, başvuru ve raporlama süreçlerinde profesyonel destek sağlaması gerektiğini dile getirdi. Üniversitelerin araştırma kapasitesinin iş dünyasıyla daha güçlü şekilde buluşturulması gerektiğini belirten Amca, Sanayi Odası, Ticaret Odası, meslek kuruluşları ve diğer paydaşların üniversitelerdeki araştırma imkanlarından daha fazla yararlanması gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Umut Aksoy: “Rekabetçi Bir Bilimsel Üretim Kapasitemiz Var”
Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Umut Aksoy da KKTC üniversitelerinin son yıllarda önemli bir araştırma kapasitesine ulaştığını söyledi. 2021–2025 döneminde beş üniversitenin uluslararası indekslerde sürdürülebilir ve nitelikli bir bilimsel üretim ortaya koyduğunu belirten Aksoy, Q1 ve Q2 kategorisindeki dergilerde yayımlanan çalışmaların oranının beş üniversitenin ortalamasında yüzde 85,3 seviyesine ulaştığını ifade etti.
Aksoy, “Araştırmada önemli ve rekabetçi bir bilimsel üretim kapasitemiz var” diyerek mevcut kapasitenin daha güçlü fon kaynakları, ortak projeler, teknoloji, toplumsal etki ve uluslararası görünürlük açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Üniversitelerin sahip olduğu altyapı, uzmanlık ve araştırmacı kaynaklarının ortak projelerde buluşturulmasının önemli fırsatlar yaratacağını ifade eden Aksoy, çalıştayın yeni ortaklıkların ve somut projelerin başlangıç noktası olmasını temenni etti.
Prof. Dr. Murat Özgören: “Kapasiteyi Ortak Bir Yapıda Buluşturmalıyız”
Yakın Doğu Üniversitesi Mükemmeliyet Merkezi Başkanı Prof. Dr. Murat Özgören ise KKTC’de önemli bir araştırma potansiyeli bulunmasına karşın bu kapasitenin farklı kurumlara dağılmış durumda olduğunu söyledi. Üniversiteler ile kamu kurumlarının birlikte hareket ederek mevcut imkanları ortak bir yapı altında buluşturması gerektiğini belirten Özgören, çalıştayın bu açıdan önemli bir başlangıç olduğunu ifade etti.
Beş üniversitenin yanı sıra YÖDAK, Milli Eğitim Bakanlığı, TİKA ve Ekonomi ve Enerji Bakanlığı temsilcilerinin aynı toplantıda bir araya gelmesinin önemine dikkat çeken Özgören, farklı üniversitelerden araştırma merkezi ve enstitü yöneticileri ile akademisyenlerin ortak bir platformda buluşmasının iş birliği imkanlarını güçlendireceğini belirtti.
Çalıştay kapsamında üniversitelerin mevcut altyapısı, uzmanlıkları ve araştırma kapasitesinin birlikte ortaya konulacağını aktaran Özgören, toplantının önemli çıktılarından birinin KKTC’ye özgü öncelikli tematik araştırma alanlarının belirlenmesi olacağını söyledi.
Özgören, çalıştayın ardından oluşturulacak çalışma grubunun belirlenen öncelikler doğrultusunda bir yol haritası hazırlayacağını ve hazırlanacak raporun ilgili kurumlarla paylaşılacağını belirterek, sürecin KKTC yükseköğretiminde sürdürülebilir araştırma iş birliklerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
