F-35C Savaş Uçakları USS John F. Kennedy’de İlk Testlerini Tamamladı

F-35C savaş uçakları ile USS John F. Kennedy uçak gemisini gösteren temsili savunma haber kapağı

ABD Donanmasının F-35C Lightning II savaş uçakları, Ford sınıfının ikinci uçak gemisi USS John F. Kennedy (CVN-79) üzerinde ilk iniş ve kalkış uyumluluk testlerini tamamladı. Lockheed Martin’in 19 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre iki savaş uçağıyla gerçekleştirilen 11 günlük programda 34 uçuş, 122 katapult kalkışı ve 122 yakalamalı iniş kaydedildi. Testler önemli bir teknik aşamayı tamamladı ancak geminin tam operasyonel hazırlığının sağlandığı anlamına gelmiyor.

ABD Donanması, yeni nesil uçak gemilerine beşinci nesil savaş uçaklarının entegrasyonu konusunda önemli bir aşama kaydetti. Henüz resmî hizmete girmeyen USS John F. Kennedy’de yapılan Uçak Uyumluluk Testleri (Aircraft Compatibility Testing), F-35C’nin geminin uçuş güvertesi ve yeni nesil kalkış-iniş donanımlarıyla güvenli şekilde çalışabildiğini doğrulamayı amaçladı.

İlk yakalamalı iniş 13 Ekim’de yapıldı

Test programı, ABD Donanmasının 251’inci kuruluş yıl dönümü olan 13 Ekim 2026’da başladı. Aynı gün F-35C, Ford sınıfı bir uçak gemisinde ilk kez yakalama halatlarıyla durdurulan başarılı inişini gerçekleştirdi. İlk katapult destekli kalkış ise 14 Ekim’de yapıldı.

Testlerde kullanılan iki uçak, Maryland eyaletindeki Patuxent River Deniz Hava Üssü’nde konuşlu VX-23 Hava Test ve Değerlendirme Filosu’na aitti. Lockheed Martin’in verdiği toplamlar, 11 günlük deneme kampanyası boyunca gerçekleştirilen 34 uçuşun yanı sıra 122 katapult kalkışı ve 122 yakalamalı inişi kapsıyor.

EMALS ve AAG sistemleri denendi

Ford sınıfı uçak gemilerinin en önemli farklılıklarından biri, uçakların fırlatılması ve durdurulması için kullanılan teknolojiler. Önceki Nimitz sınıfında buharlı katapultlar ve hidrolik yakalama düzenekleri bulunurken, Ford sınıfında Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi (EMALS) ve Gelişmiş Yakalama Sistemi (AAG) görev yapıyor.

EMALS, kalkış sırasında uçağın ihtiyaç duyduğu ivmenin kontrollü biçimde sağlanmasına yardımcı oluyor. AAG ise iniş yapan uçağın güverte üzerinde güvenli şekilde durdurulması için tasarlandı. F-35C testleri sırasında bu sistemlerin uçakla etkileşimi, güvertedeki operasyon koşulları ve ilgili teknik sınırlar değerlendirildi.

Ford sınıfının farklı güverte tasarımı da değerlendirildi

USS John F. Kennedy’nin uçuş güvertesi, daha önce F-35C operasyonlarında kullanılan Nimitz sınıfı gemilerden farklı tasarım özellikleri taşıyor. Ford sınıfında gemi komuta köprüsü ve uçuş kontrol birimlerini barındıran ada yapısı daha küçük ve güvertede daha geride konumlandırılmış durumda.

Bu düzenleme, uçakların güverte üzerindeki hareket alanının yanı sıra hava akımı ve egzoz gazlarının yönlenmesi gibi etkenleri de değiştiriyor. Denemeler, F-35C’nin yeni güverte düzeninde iniş-kalkış yapabilmesine ilişkin mühendislik verilerinin toplanmasını sağladı.

Denizdeki testlerden önce kara denemeleri yapıldı

Ford sınıfına entegrasyon çalışmaları yalnızca denizdeki denemelerden oluşmuyor. Lockheed Martin’e göre Ocak 2024 ile Mayıs 2025 arasında yürütülen kara testlerinde uçakların yapısal analizleri, EMALS ve AAG donanımları ile ilgili yazılım bileşenleri değerlendirildi.

Denizde toplanan yeni veriler de uçak gemisi mürettebatının kullanacağı kalkış ve iniş prosedürlerinin hazırlanmasında kullanılacak. Bu dokümanların, F-35C operasyonları için uygun koşulları ve güvenlik sınırlarını tanımlaması amaçlanıyor.

Tam operasyonel hazırlık için ek gereksinimler var

Lockheed Martin F-35 Geliştirme Programı Başkan Yardımcısı Sean Jackson, testlerin F-35C, USS John F. Kennedy ve ABD Donanması açısından önemli bir adım olduğunu belirtti. Şirket, testlerin Ford sınıfı gemilerde F-35C operasyonlarını destekleyen teknik onay sürecine katkı sağladığını açıkladı.

Bununla birlikte kalkış ve iniş uyumluluğunun doğrulanması, her uçak gemisinin otomatik olarak F-35C ile operasyonel konuşlandırmaya hazır olduğu anlamına gelmiyor. Bakım, lojistik, destek ekipmanı ve ilgili gemi değişikliklerinin tamamlanması gerekiyor. Operasyonel kullanım için nihai yetki ABD Donanmasının ilgili makamlarında bulunuyor.

USS John F. Kennedy’nin teslimatı 2027’de planlanıyor

Gerald R. Ford sınıfının ikinci gemisi USS John F. Kennedy, inşa aşamasında F-35C operasyonlarını destekleyecek değişiklikleri bünyesine aldı. Donanma, 2020 yılında geminin inşa sözleşmesinde bu kabiliyeti karşılamaya yönelik düzenlemeler yapmıştı.

2026 yılında deniz kabul ve ön kabul süreçlerinde ilerleme kaydedilen geminin resmî teslimatının 2027 ilkbaharında gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu tarih hâlen bir program hedefi niteliğinde. Geminin teslim edilmesiyle tam operasyonel göreve başlaması da ayrı aşamalar olarak değerlendiriliyor.

F-35C’nin uçak gemisi entegrasyonunda yeni aşama

F-35C, ilk uçak gemisi inişini Kasım 2014’te USS Nimitz üzerinde gerçekleştirmişti. O tarihten bu yana Nimitz sınıfı gemilerde görev yapan uçak, USS John F. Kennedy’deki testlerle Ford sınıfının uçuş güvertesi ve yeni nesil fırlatma-yakalama sistemleriyle de ilk kapsamlı denemesini tamamladı.

Bu gelişme, ABD Donanmasının beşinci nesil savaş uçaklarını yeni nesil uçak gemisi filosuna entegre etme sürecinde teknik bir dönüm noktasını oluşturuyor. Test sonuçlarının hizmete giriş planlarına ve gemi bazında operasyonel hazırlık çalışmalarına katkıda bulunması bekleniyor.