Akkuyu NGS’de Kritik Testler Başladı: İlk Reaktörde Son Prova

Akkuyu Nükleer Güç Santrali reaktör binaları, kritik testlerin başlaması manşeti

Türkiye’nin ilk nükleer güç santrali Akkuyu NGS’de tarihi bir aşamaya geçildi. Mersin’de yapımı devam eden santralin birinci güç ünitesinde sıcak ve soğuk çalıştırma testleri başladı. Nükleer yakıt yüklenmeden önce reaktörün güvenlik sistemleri, boru hatları ve kritik ekipmanları gerçek işletme koşullarına yakın sıcaklık ve basınç altında sınanacak.

Mersin’in Gülnar ilçesine bağlı Büyükeceli bölgesinde inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde devreye alma hazırlıkları hız kazandı. Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom tarafından yürütülen projede, birinci güç ünitesinin fiziksel devreye alınması öncesindeki önemli teknik kontrol aşamalarından biri başlatıldı.

18 Kasım 2026’da duyurulan gelişmeyle birlikte santralin reaktör tesisinde sıcak ve soğuk çalıştırma programına geçildi. Nükleer Düzenleme Kurumu’ndan alınan izin doğrultusunda yürütülen testler, sistemlerin güvenli şekilde çalışmaya hazır olup olmadığını ortaya koyacak.

Reaktör 285 Dereceye Kadar Isıtılacak

Test programının en dikkat çekici aşamasında reaktörün birinci devresindeki kimyasal işlem görmüş suyun sıcaklığı kademeli olarak 285 dereceye, basıncı ise 16,5 megapaskal seviyesine yükseltilecek.

Yaklaşık 165 barlık basınca karşılık gelen bu değer, suyun yüksek sıcaklıklarda sıvı halde kalmasını sağlıyor. Böylece reaktörün soğutma sistemleri, normal çalışma koşullarına yakın bir ortamda kontrol edilebilecek.

Denemeler boyunca boru hatlarının mekanik dayanıklılığı, ekipmanların titreşim davranışları, elektrik sistemleri, güvenlik mekanizmaları ve reaktörün kontrol-koruma altyapısı ayrıntılı olarak incelenecek.

Gerçek Nükleer Yakıt Kullanılmayacak

Sıcak ve soğuk testler sırasında reaktör çekirdeğinde uranyum içeren gerçek yakıt demetleri bulunmayacak. Bunların yerine yakıt demeti simülatörleri kullanılacak.

Bu yöntem sayesinde santralin mekanik ve teknik sistemleri, nükleer zincirleme reaksiyon başlatılmadan test edilebilecek. İhtiyaç duyulan enerji dış kaynaklardan karşılanacak.

Program tamamlandığında ana ve yardımcı ekipmanlar yeniden gözden geçirilecek. Elde edilen sonuçlar, birinci güç ünitesinin fiziksel devreye alma aşamasına teknik açıdan hazır olup olmadığının değerlendirilmesinde kullanılacak.

Fiziksel Devreye Alma İçin Kritik Aşama

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, testlerin başlamasını projenin ilerleyişinde önemli bir dönüm noktası olarak nitelendirdi. Likhachev, sıcaklık ve basınç bakımından normal işletme koşullarına ulaşılacağını, sistemlerin devreye alma öncesinde kapsamlı bir son kontrolden geçirileceğini belirtti.

AKKUYU NÜKLEER A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh ise nükleer güvenliğin her ekipmanın farklı çalışma koşullarında doğrulanmasını gerektirdiğini vurguladı.

Testlerin ve sonraki ekipman kontrollerinin başarıyla tamamlanması, düzenleyici kurumun gerekli izinleri vermesi halinde yakıt yükleme aşamasına geçilmesinin önünü açacak.

Akkuyu NGS’nin birinci ünitesinde yürütülen çalışmalar, Türkiye’nin nükleer enerji üretimine geçişi açısından kritik önem taşıyor. Bununla birlikte sıcak ve soğuk testlerin başlaması, santralin elektrik üretimine geçtiği anlamına gelmiyor. İlk yakıt yüklemesi, fiziksel devreye alma, sonraki testler ve işletme izinleri ayrı aşamalar olarak gerçekleştirilecek.