Çin’de elektronik ürün fiyatlarında kaydedilen yüksek oranlı artışlar, teknoloji sektöründe maliyet baskısının giderek büyüdüğünü ortaya koydu. Çin Ulusal İstatistik Bürosunun 9 Kasım Pazartesi günü açıkladığı ekim ayı verilerine göre veri depolama cihazları, tabletler, bilgisayarlar ve cep telefonlarının fiyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla çift haneli yükseldi. Yapay zekâ yatırımlarının bellek ve depolama donanımlarına yönelik talebi artırdığı süreçte açıklanan veriler, elektronik ürünlerdeki fiyat hareketlerini gözler önüne serdi.
Veri Depolama Cihazlarında Yıllık Artış Yüzde 45,4
Çin’de ekim ayına ilişkin tüketici fiyat verilerinde en yüksek artış veri depolama cihazlarında gerçekleşti. Bu ürünlerin fiyatları, geçen yılın ekim ayına göre yüzde 45,4 yükseldi.
Aynı dönemde tablet bilgisayarların fiyatları yüzde 29,3, bilgisayarların fiyatları yüzde 23 arttı. Cep telefonlarında ise yıllık yükseliş yüzde 16,7 olarak kayıtlara geçti.
Dört ayrı ürün grubunda görülen çift haneli artışlar, elektronik sektöründeki maliyet ve fiyat baskısının tek bir ürün kategorisiyle sınırlı olmadığını gösterdi.
Bununla birlikte açıklanan rakamların Çin iç pazarındaki tüketici fiyatlarını yansıttığına dikkat çekiliyor. Dolayısıyla bu oranlar, aynı ürünlerin dünya genelindeki satış fiyatlarının veya Türkiye’deki etiket fiyatlarının da aynı ölçüde arttığı anlamına gelmiyor.
Elektronik Ürünler Genel Enflasyona 0,26 Puan Katkı Verdi
Teknoloji ürünlerinde dikkat çekici fiyat artışları yaşanmasına rağmen Çin’de genel tüketici enflasyonu düşük seviyede kaldı. Ekim ayında tüketici fiyat endeksi yıllık bazda yüzde 0,7 yükseldi. Eylül ayında yüzde 0,9 olan yıllık enflasyon böylece 0,2 puan geriledi.
Veri depolama cihazları, tabletler, bilgisayarlar ve cep telefonlarındaki fiyat hareketleri, genel tüketici enflasyonunu yaklaşık 0,26 puan yukarı taşıdı. Buna karşılık gıda fiyatlarının yıllık yüzde 2,9 düşmesi, genel endeksteki yükselişi sınırlayan unsurlardan biri oldu.
Gıda ve enerji fiyatları hariç tutularak hesaplanan çekirdek enflasyon ise yüzde 0,8 seviyesinde gerçekleşti.
Veriler, bazı teknoloji ürünlerinde hızlı fiyat artışları görülmesine karşın Çin genelinde tüketici fiyatlarının sınırlı yükseldiğine işaret etti. Bu tablo, elektronik ürünlerdeki maliyet baskısı ile ekonominin genelindeki talep koşullarının farklı bir seyir izlediğini ortaya koydu.
Yapay Zekâ Yatırımları Bellek Ve Depolama Maliyetlerini Yükseltiyor
Elektronik ürünlerdeki fiyat artışlarının arkasındaki önemli etkenlerden biri, küresel bellek ve depolama bileşenleri pazarında yaşanan arz-talep dengesizliği olarak gösteriliyor.
Yapay zekâ uygulamalarını destekleyen veri merkezlerinin büyümesi, yüksek bant genişlikli bellek ve sunucularda kullanılan bellek ürünlerine olan ihtiyacı artırıyor. Üreticilerin mevcut kapasitelerinin daha büyük bölümünü bu alanlara yönlendirmesi, bilgisayar ve akıllı telefonlarda kullanılan geleneksel bellek bileşenlerinin arzını daraltıyor.
Sektör tahminlerine göre 2026 yılının son çeyreğinde geleneksel DRAM belleklerin sözleşme fiyatlarında yüzde 10-15, NAND Flash depolama ürünlerinde ise yüzde 15-20 arasında artış bekleniyor.
Bileşen maliyetlerindeki yükseliş, bilgisayar ve cep telefonu üreticilerinin üretim giderlerini artırıyor. Bazı şirketlerin bu baskıyı azaltmak amacıyla ürün özelliklerini yeniden değerlendirdiği ve daha maliyetli bileşenlerin kullanımını sınırlamaya yöneldiği belirtiliyor.
Ancak Çin’in tüketici fiyat endeksi, her ürün grubundaki fiyat artışının ne kadarının bellek maliyetlerinden kaynaklandığını ayrı ayrı ortaya koymuyor. Bu nedenle elektronik ürünlerdeki yükselişin tamamını yapay zekâ yatırımlarına bağlamak doğru olmayacak.
Üretici Fiyatlarında Dört Buçuk Yılın En Yüksek Seviyesi
Elektronik ürünlerdeki fiyat artışları, Çin sanayisinde üretim maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde gerçekleşti. Üretici fiyat endeksi ekim ayında yıllık yüzde 5,7 artış gösterdi. Eylül ayında yüzde 5 olan yıllık artışın ardından endeks, yaklaşık dört buçuk yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Üretici fiyatlarında aylık artış yüzde 0,7 olarak hesaplanırken, sanayicilerin satın aldığı girdilerin fiyatları yıllık yüzde 7,9 yükseldi.
Maliyet artışlarında enerji ve ham madde kalemleri öne çıktı. Yakıt ve enerji girdilerinin fiyatları yüzde 18,6, kimyasal ham maddelerin fiyatları yüzde 16,8 arttı. Demir dışı metaller ile elektrik kablolarını kapsayan ürün grubunda ise yıllık fiyat yükselişi yüzde 16,7 oldu.
Üretici fiyatlarının yüzde 5,7 yükselmesine rağmen tüketici enflasyonunun yüzde 0,7 düzeyinde kalması, sanayicilerin maliyet artışlarını satış fiyatlarına aynı oranda aktaramadığını gösteriyor. Özellikle talebin zayıf seyrettiği sektörlerde bu durum, şirketlerin kârlılık oranları üzerinde baskı yaratabilir.
Çin’deki Artışlar Türkiye’de Bilgisayar Ve Telefon Fiyatlarını Etkiler Mi?
Çin, bilgisayar, tablet, akıllı telefon ve elektronik bileşen üretiminde dünya genelindeki tedarik zincirinin önemli merkezlerinden biri konumunda bulunuyor. Bu nedenle ülkede üretim maliyetlerinin yükselmesi, uluslararası teknoloji pazarındaki fiyat gelişmeleri açısından da önem taşıyor.
Bellek, depolama ve işlemci gibi temel bileşenlerin maliyetlerinde artışın sürmesi, farklı ülkelerde üretim yapan elektronik şirketlerinin fiyatlandırma kararlarını etkileyebilir.
Türkiye’de satılan bilgisayar ve cep telefonlarının fiyatları ise yalnızca Çin’deki gelişmelere bağlı değil. Döviz kurlarındaki hareketler, ithalat giderleri, vergiler, markaların fiyat politikaları ve mevcut stok miktarı da tüketicilerin karşılaştığı nihai fiyatları belirleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Çin’in ekim ayı verileri, elektronik ürünlerdeki fiyat baskısının devam ettiğini gösterirken sektörün önündeki en önemli belirsizliklerden biri küresel bellek ve depolama bileşeni arzının ne zaman rahatlayacağı olmaya devam ediyor.