Karadeniz’de ticari gemileri hedef alan saldırıların artması, bölgesel güvenliğin yanı sıra Türkiye’nin deniz ticareti üzerinde de baskı oluşturuyor. 2026 yılı boyunca ticari deniz taşımacılığına yönelik saldırıların 300’ü aşması, Rusya-Ukrayna savaşının denizlerdeki etkisinin giderek ağırlaştığını ortaya koyuyor. Güvenlik endişelerinin büyümesiyle İstanbul Boğazı’ndaki gemi hareketlerinde de belirgin bir gerileme yaşandı. Ekim ayında Boğaz üzerinden Karadeniz bağlantılı gemi girişlerinin geçen yılın aynı ayına göre yüzde 41 azalması, lojistik faaliyetler, navlun maliyetleri ve liman gelirleri açısından yeni riskleri gündeme taşıdı.
Karadeniz’deki Saldırılar Hürmüz Boğazı’nı Gölgeledi
Karadeniz’de 2026 yılı içerisinde kaydedilen saldırıların sayısının 300’ü geçmesi, bölgeyi küresel deniz taşımacılığının en riskli güzergâhlarından biri hâline getirdi. Saldırılarda 30’dan fazla denizcinin yaşamını yitirdiği, 20’den fazla kişinin ise kayıp olduğu değerlendiriliyor.
Son dönemde enerji piyasalarının yakından takip ettiği Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorunlarıyla karşılaştırıldığında Karadeniz’deki tablo dikkat çekiyor. Hürmüz’deki riskler devam ederken Karadeniz’de ticari gemilerin doğrudan hedef alınması ve saldırıların ölümcül sonuçları, savaşın deniz taşımacılığı üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koyuyor.
İstanbul Boğazı’ndaki Gemi Trafiğinde Sert Gerileme
Karadeniz’de artan güvenlik sorunları, İstanbul Boğazı’nın gemi trafiğine ilişkin verilere de yansıdı. Ekim ayında Boğaz üzerinden Karadeniz bağlantılı gemi girişleri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 41 azaldı. Toplam transit geçişlerdeki gerilemenin ise yüzde 38 seviyesine ulaştığı belirtildi.
Gemi trafiğindeki düşüş, yalnızca geçiş sayılarının azalmasıyla sınırlı kalmıyor. Türkiye’de deniz taşımacılığına bağlı acentelik hizmetleri, liman faaliyetleri, yakıt ikmali ve sigorta sektörü de bu gelişmelerden etkilenebilecek alanlar arasında yer alıyor.
Özellikle Karadeniz’e yük taşıyan armatörlerin daha yüksek savaş riski primleri ve güvenlik giderleriyle karşı karşıya kalması, taşımacılık maliyetlerini artırıyor. Bu durum, bölgedeki lojistik zincirinin kırılganlığını da derinleştiriyor.
NATO Sınırlarına Yayılan Risk Yeni Güvenlik Adımlarını Gündeme Getirdi
Saldırıların Ukrayna limanlarının çevresiyle sınırlı kalmayarak Romanya ve Bulgaristan açıklarına kadar yayılması, Karadeniz’deki güvenlik sorununu daha geniş bir bölgesel meseleye dönüştürdü. NATO üyesi ülkelerin kıyılarına yakın bölgelerde yaşanan gelişmeler, Avrupa’da deniz güvenliği önlemlerinin artırılması yönündeki çağrıları hızlandırdı.
Bu kapsamda Bulgaristan ve Romanya merkezli yeni bir deniz güvenliği koordinasyon mekanizmasının oluşturulması da gündeme geldi. Planlanan mekanizmayla ticari gemilerin hareketlerinin daha yakından takip edilmesi ve Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin yeniden güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Ancak güvenlik altyapısına yönelik yeni adımların atılması, savaşın devam ettiği mevcut koşullarda risklerin kısa sürede ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Ticari gemilerin karşı karşıya olduğu güvenlik endişelerinin, sigorta ve taşımacılık maliyetleri üzerindeki etkisini sürdürmesi bekleniyor.
Tahıl, Enerji Ve Navlun Taşımacılığında Maliyet Baskısı
Karadeniz’deki saldırıların ekonomik açıdan en önemli sonuçları tahıl ve enerji taşımacılığında ortaya çıkıyor. Başta Ukrayna tahılı olmak üzere Orta Doğu ve Afrika’nın gıda tedarikinde önemli bir güzergâh olan bölgedeki güvenlik riskleri, sevkiyat sürelerinin uzamasına ve taşıma maliyetlerinin yükselmesine neden oluyor.
Türkiye açısından gelişmeler iki yönlü bir ekonomik baskı yaratıyor. İstanbul Boğazı’ndaki gemi trafiğinin azalması, deniz taşımacılığına bağlı lojistik faaliyetleri ve gelirleri olumsuz etkileyebilecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Diğer taraftan Karadeniz kaynaklı tedarik zincirinde yaşanan aksamalar; tahıl, yem, enerji ve ara mal taşımacılığında maliyet dalgalanmalarını artırıyor.
Böylece Karadeniz’deki güvenlik sorunu, yalnızca Rusya-Ukrayna savaşı kapsamında değerlendirilen bölgesel bir gelişme olmaktan çıkıyor. Artan saldırılar ve azalan gemi trafiği, Türkiye’nin denizcilik sektörü, lojistik faaliyetleri ve dış ticareti açısından doğrudan ekonomik sonuçlar doğurabilecek bir risk alanı oluşturuyor.
