İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanvekili Nuri Aslan, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında gerçekleştirilen Bloomberg Green etkinliğinde İstanbul’un iklim politikalarını ve 2019’dan bu yana hayata geçirilen çalışmaları anlattı. 2050 yılı için “Nötr İstanbul” hedefi belirlediklerini hatırlatan Aslan, ulaşım, enerji, atık yönetimi ve yeşil alan yatırımlarına dikkat çekerek, “Elimizdeki ekonomik kaynakların tamamını çevreye yönelik olarak kullanıyoruz” dedi.
Aslan, etkinlikte yaptığı konuşmada iklim kriziyle mücadelede yerel yönetimlerin karar alma süreçlerine dahil edilmesi gerektiğini vurguladı. İklim politikalarının yalnızca çevresel hedeflerle sınırlı kalmaması, sosyal adalet boyutuyla da ele alınması gerektiğini belirten Aslan, İstanbul’da yürütülen çalışmaları ve önceliklerini katılımcılarla paylaştı.
“İklim Politikası Aynı Zamanda Bir Sosyal Adalet Politikası Olarak Ele Alınmalı”
İstanbul’un iklim kaynaklı önceliklerini belirlerken siyasi ayrım gözetmediklerini ifade eden Aslan, yerel yönetimlerin ulusal iklim planlarının hazırlanması ve iklim kanununun uygulanmasında eşit ortaklar olarak yer alması gerektiğini söyledi.
Aslan, şehirlerin uluslararası ve ulusal iklim fonlarına doğrudan erişebilmesinin önemine işaret ederek, özellikle hayat kurtaran uyum yatırımları için hibe ağırlıklı finansman imkânlarının belediyelere açılması gerektiğini dile getirdi.
Üçüncü önceliklerinin kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi olduğunu belirten Aslan, bunun için standart ve ortak veri altyapılarının oluşturulması gerektiğini kaydetti. Ölçülemeyen süreçlerin yönetilmesinin ve kontrol edilmesinin mümkün olmayacağını ifade eden Aslan, kurumların teknik altyapılarının geliştirilmesine ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
İklim politikalarının sosyal adalet yaklaşımıyla yürütülmesi gerektiğini de vurgulayan Aslan, hiçbir mahallenin ve vatandaşın dönüşüm sürecinin dışında bırakılmaması gerektiğini belirtti. İklim kararlarının sahada uygulanmasında ve vatandaşlarla doğrudan temas kurulmasında yerel yönetimlerin önemli sorumluluk üstlendiğini ifade eden Aslan, şehir temsilcilerinin iklim eylem planlarının oluşturulduğu her aşamada karar mekanizmalarında bulunması gerektiğini söyledi.
2050 Nötr İstanbul Hedefi
İBB’nin iklim eylem planı çalışmalarının 2019 yılında başladığını aktaran Aslan, Ekrem İmamoğlu’nun göreve gelmesinin ardından 2050 yılı için “Nötr İstanbul” hedefinin belirlendiğini hatırlattı.
2019’dan 2030’a kadar emisyonlarda yüzde 52 oranında iyileşme hedeflediklerini belirten Aslan, bu doğrultuda farklı alanlarda çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. İklim mücadelesinin yalnızca yeşil alanların artırılması ve ağaçlandırmayla sınırlı olmadığını vurgulayan Aslan, trafik yönetiminden su arıtımına, atıkların bertaraf edilmesinden enerji yatırımlarına kadar geniş kapsamlı bir yaklaşım izlediklerini söyledi.
“İstanbul’a 13 Milyon Metrekare Yeşil Alan Kazandırdık”
İstanbul’da ulaşım kaynaklı emisyonları azaltmak amacıyla elektrikli araç kullanımının yaygınlaştırılması ve toplu taşımanın güçlendirilmesi için çalışmalar yürüttüklerini belirten Aslan, Adalar’da elektrikli araç kullanımına geçildiğini söyledi.
İETT filosundaki eski araçların yenilenmesi için 2 bin otobüs alımına karar verildiğini açıklayan Aslan, bu araçlar arasında elektrikli otobüslerin de bulunduğunu bildirdi. Aynı anda 10 metro inşaatı yürüten şehir olma özelliğine sahip olduklarını belirten Aslan, metro yatırımlarıyla fosil yakıt kullanan araçların payını azaltmayı ve toplu taşımayı teşvik etmeyi amaçladıklarını dile getirdi.
Deniz ulaşımında da elektrikli gemilere geçiş için çalışmalar yapıldığını aktaran Aslan, kent genelindeki park ve yaşam vadisi projeleriyle önemli miktarda yeşil alan oluşturulduğunu ifade etti.
Aslan, 2019’dan bu yana İstanbul’a toplam 13 milyon metrekare yeşil alan kazandırıldığını belirterek, bu yatırımların iklim hedeflerinin önemli parçalarından biri olduğunu kaydetti.
“Elimizdeki Ekonomik Kaynakların Tamamını Çevreye Yönelik Kullanıyoruz”
İstanbul’un tamamen yeşil bir dönüşüm gerçekleştirebilmesi için yaklaşık 100 milyar dolarlık kaynağa ihtiyaç duyduğunu söyleyen Aslan, belediyenin yatırımlarını bu hedef doğrultusunda şekillendirdiğini ifade etti.
Atık yakma tesisleri, güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımları, ağaçlandırma çalışmaları, metro projeleri ile atık su ve temiz su arıtma tesislerinin bu dönüşümün parçaları olduğunu belirten Aslan, İstanbul’un nüfusu ve günlük hareketliliğinin altyapı ihtiyacını daha da artırdığını söyledi.
Kentte fiilen 16 milyon kişinin yaşadığını, gün içindeki hareketlilikle 23 milyon kişinin şehirde bulunduğunu ve günlük yolculuk sayısının 34 milyona ulaştığını aktaran Aslan, İBB’nin toplu taşıma hizmetleriyle her gün 9 milyon kişiyi evine, işine veya okuluna ulaştırdığını kaydetti.
Geçmişten gelen yapılaşmanın bazı projelerde sorun oluşturduğunu belirten Aslan, özellikle tapulu taşınmazlar nedeniyle kamulaştırmasız el atma olarak tanımlanan problemlerin yaşandığını ifade etti. Buna rağmen iklim hedefleri doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü söyleyen Aslan, 2030’da yüzde 52 iyileşme ve 2050’de belirlenen hedeflere ulaşmayı amaçladıklarını dile getirdi.
Avrupa’da yapılan değerlendirmelerde İstanbul’un son üç yıldır A kategorisinde yer aldığını belirten Aslan, bu sonucu belirlenen hedeflerin uygulanması ve çevre yatırımlarına ayrılan kaynaklarla ilişkilendirdi.
“Birlikte Karar Alıyoruz”
İBB’nin 2019 yılından itibaren ortak akıl ve katılımcılık anlayışıyla hareket ettiğini ifade eden Aslan, sivil toplum kuruluşları ve kamu kurumlarıyla birlikte karar alma süreçleri yürüttüklerini söyledi.
Mega kentlere ilişkin kararların yerel yönetimlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Aslan, her şehrin kendine özgü sorunları bulunduğuna ve merkezi düzeyde alınan kararların her bölgede aynı sonucu vermeyebileceğine dikkat çekti.
Halkın, sivil toplum kuruluşlarının ve belediyelerin ortaklaşa aldığı kararların sahada daha hızlı uygulanabildiğini ifade eden Aslan, karar süreçlerine katılan kesimlerin projeleri daha fazla sahiplendiğini kaydetti.
İstanbul’da 2019’dan sonra farklı konularda çalışma masaları oluşturduklarını belirten Aslan, “Her konuda masalar kurduk, toplantılar yapıyoruz, birlikte karar alıyoruz” dedi.
“2 Milyon Kişinin Günlük Kullandığı Elektriği İBB Üretiyor”
Belediyenin yatırımlarında karşılaştığı finansman sorunlarına da değinen Aslan, kamu yatırım programına dahil edilmesi gereken projelerde Cumhurbaşkanı’nın imzasının önem taşıdığını söyledi. Bu onayın alınmaması durumunda dış finansmana erişimin engellendiğini belirten Aslan, bu nedenle bazı yatırımların belediyenin öz kaynaklarıyla gerçekleştirilmeye çalışıldığını ifade etti.
İBB’nin 2019’dan itibaren İstanbul’daki farklı bileşenlerle birlikte 30 yıllık hedefler belirlediğini ve bu hedeflerin düzenli olarak takip edildiğini aktaran Aslan, karşılaşılan engellere rağmen kararlı biçimde ilerlediklerini söyledi.
Belediyenin enerji üretimi konusunda da önemli bir kapasiteye ulaştığını belirten Aslan, İstanbul’da yaklaşık 2 milyon kişinin günlük kullandığı elektriğin İBB tarafından üretildiğini açıkladı. Aslan, bu üretimin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Enerji AŞ ve İSTAÇ genel müdürlükleri aracılığıyla yönetilerek vatandaşların kullanımına sunulduğunu kaydetti.
“İBB Hep Yanında”
Elektrikli araç kullanımının yaygınlaştırılması için yürütülen çalışmaları da anlatan Aslan, İSPARK otoparklarına elektrikli araç şarj üniteleri kurduklarını söyledi. Akaryakıt istasyonları ve talepte bulunan diğer kurumlarla da Enerji AŞ öncülüğünde iş birliği yaptıklarını belirten Aslan, elektrikli araç kullanıcılarının şarj altyapısına erişimini kolaylaştırmayı amaçladıklarını ifade etti.
Türkiye’de bu alanda hızlı hareket eden belediyelerden biri olduklarını dile getiren Aslan, “İnsanlar yeter ki elektrikli araca dönmek istesinler, şarj etmeyle ilgili bir problemleri olmasın. Çünkü bizim bir sloganımız var: ‘İBB hep yanında.’ Dolayısıyla elektrikli araç alanın da yanında” diye konuştu.
Toplu taşıma filosunun yenilenmesi kapsamında 2 bin otobüs alımı kararı aldıklarını hatırlatan Aslan, bunların 550’si için ihale gerçekleştirildiğini, 30 metrobüs ve 20 adet 12 metrelik otobüsün ise teslim alındığını bildirdi. Alınacak araçlar arasında elektrikli modellerin de bulunduğunu belirten Aslan, mevcut araçların elektrikliye dönüştürülmesi için belediyenin atölye ve fabrikalarında çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.
İBB’nin yalnızca yol, kaldırım ve altyapı hizmetleri sunmadığını vurgulayan Aslan, metro, tramvay ve otobüs tasarımı gibi alanlarda da çalışmalar yaptıklarını ifade etti. Belediyenin mühendislik kadroları ve teknik imkânlarıyla Türk sanayisine katkı sağlamayı hedeflediğini kaydetti.
Depreme Karşı İki Koldan Çalışma Yürütülüyor
İstanbul’un öncelikli gündemlerinden biri olan deprem hazırlıklarına da değinen Aslan, çalışmaların hem merkezi yönetim hem de İBB tarafından yürütüldüğünü belirtti.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının “Yarısı Bizden” kampanyasıyla yerinde dönüşümü desteklediğini hatırlatan Aslan, İBB’nin de viyadük, köprü ve üst geçitleri depreme karşı güçlendirdiğini söyledi. Mevcut yapıların dayanıklılığını artırmaya yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Aslan, metro hatlarının yüksek şiddetli depremlere dayanacak şekilde inşa edildiğini ve kamu binalarının güçlendirildiğini ifade etti.
İBB Meclisi ve belediye bürokratlarının çalışmaları sonucunda çatı katlarının bağımsız birim olarak değerlendirilmesine yönelik düzenleme yapıldığını aktaran Aslan, bu adımla kentsel dönüşüm için yeni bir imkân oluşturulduğunu söyledi.
Kamu binalarındaki imar sorunlarının çözülmesi ve dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması amacıyla da Meclise yeni bir karar getirildiğini belirten Aslan, gelecek yıl siyasi partilerin uzlaşması halinde sanayi tesislerinin dönüşümünü kolaylaştıracak imar değişikliklerinin de gündeme alınacağını kaydetti.
2027 İçin Yeni Kentsel Dönüşüm Programı Hazırlığı
Aslan, “İstanbul Yenileniyor” projesi kapsamında yürütülen çalışmalar hakkında da bilgi verdi. Hızlı tarama testleri sonucunda D ve E sınıfında değerlendirilen binalar için kira desteği sağlandığını belirten Aslan, sosyal incelemesi yapılan ve ekonomik imkânları yetersiz olan ailelerin inşaat giderlerinin de belirli oranlarda karşılandığını söyledi.
Bu kapsamda vatandaşların masraflarının, yapılan puanlamaya göre yüzde 40 ile yüzde 65 arasında değişen oranlarda İBB tarafından üstlenildiğini aktaran Aslan, kentsel dönüşüm ve afet hazırlıklarını hızlandırmak amacıyla yeni bir program üzerinde çalışıldığını açıkladı.
İBB Genel Sekreterinin başkanlığında sürdürülen çalışmalarda bakanlıkla görüşmelerin de yapılacağını belirten Aslan, yeni programın 2027 yılında kamuoyuyla paylaşılmasının planlandığını ifade etti. Hazırlanacak programın hem sosyal destekleri hem de altyapı çalışmalarını kapsayacağını sözlerine ekledi.
