Şanlıurfa Raylı Sistemi İçin 8 Mahallede Kamulaştırma: Bedeli Kim Belirleyecek?

Şanlıurfa hafif raylı sistem ve katlı kavşak kamulaştırma haberi için temsili manşet görseli

Şanlıurfa’da planlanan Eyyübiye-Haliliye Hafif Raylı Sistem 1. Aşama Hattı ve Eğitim ve Araştırma Hastanesi önündeki katlı kavşak projesi için kamulaştırma süreci yeni bir aşamaya taşındı. Eyyübiye’de sekiz mahalleyi kapsayan acele kamulaştırma kararında 36 parsel numarası bulunurken, mülk sahiplerine ödenecek bedeller henüz karar metninde açıklanmadı.

Şanlıurfa’nın kent içi ulaşım altyapısını geliştirmeyi hedefleyen iki önemli proje kapsamında alınan acele kamulaştırma kararı, güzergâh üzerindeki taşınmaz sahiplerinin gündeminde. 9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11575 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen taşınmazların, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi tarafından acele kamulaştırılmasının önü açıldı.

Karar, hem Eyyübiye-Haliliye Hafif Raylı Sistem 1. Aşama Hattı’nı hem de Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Önü Katlı Kavşak Projesi’ni kapsıyor. Bununla birlikte acele kamulaştırma kararı verilmesi, bütün taşınmazların nihai bedellerinin tespit edildiği veya ödemelerin tamamlandığı anlamına gelmiyor.

Sekiz mahallede 36 parsel numarası yer alıyor

Kararın ekindeki taşınmaz listesinde Eyüpkent, Ruha, Hayati Harrani, Eyyüp Nebi, Onikiler, Kendirci, Türkmeydanı ve Sancaktar mahalleleri bulunuyor. Toplam 20 satırda düzenlenen listede bazı satırlar birden fazla taşınmazı içerdiğinden 36 ayrı parsel numarası yer alıyor.

Bu kapsamda yapılacak kamulaştırmaların hangi bölümünün hafif raylı sistem güzergâhıyla, hangi bölümünün hastane önündeki kavşak düzenlemesiyle ilişkili olduğu ve taşınmaz bazında işlem takvimi, ilgili idareden öğrenilebilecek konular arasında bulunuyor.

Kamulaştırma bedelini kim belirleyecek?

Acele kamulaştırma, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27’nci maddesinde düzenleniyor. İlgili idarenin başvurması üzerine mahkeme, bilirkişiler aracılığıyla taşınmazın ilk değerini tespit ediyor. Kanunda bu değer tespiti için yedi günlük süre öngörülüyor. Tespit edilen tutarın taşınmaz sahibi adına belirtilen bankaya yatırılmasıyla, diğer kamulaştırma işlemleri daha sonra tamamlanmak üzere taşınmaza el konulabiliyor.

Ancak acele el koyma aşamasındaki değer tespiti ile nihai kamulaştırma bedeli birbirinden farklı olabiliyor. Uzlaşma sağlanamazsa, Kanun’un 10’uncu maddesi çerçevesinde yürütülecek bedel tespiti ve tescil sürecinde son değerlendirmeyi mahkeme yapıyor.

Taşınmazın arsa, arazi veya yapı niteliğinde olması hesaplama yöntemini değiştiriyor. Arsalarda karşılaştırılabilir emsal satışlar, arazilerde gelir yöntemi, yapılarda maliyet ve yıpranma gibi etkenler dikkate alınıyor. Konum, yüzölçümü ve değer üzerinde etkili diğer özellikler de değerlendirmeye katılıyor. Bu nedenle aynı mahalledeki iki parsel için farklı tutarlar belirlenmesi mümkün.

Parsel sahipleri hangi bilgileri kontrol etmeli?

Listede yer alan örnek taşınmazlardan biri Onikiler Mahallesi’ndeki 219 ada 2 parsel. Hak sahipleri, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Parsel Sorgu uygulamasında Şanlıurfa ili, Eyyübiye ilçesi, ilgili mahalle ile ada ve parsel bilgilerini girerek taşınmazın konumunu kontrol edebiliyor.

Parsel Sorgu sistemi, tek başına kamulaştırma bedelini veya ödemenin hangi aşamada olduğunu göstermiyor. Bu bilgiler için belediyenin kamulaştırma biriminden ve varsa ilgili mahkeme dosyasından güncel durumun öğrenilmesi gerekiyor. Karar ekinde ada numarası belirtilmeyen kayıtların da tapu müdürlüğünden doğrulanması önem taşıyor.

İtiraz süresinde tebligat ayrıntısı önemli

Kamulaştırma Kanunu’nun 14’üncü maddesi uyarınca, 10’uncu madde çerçevesindeki mahkeme tebligatından itibaren kural olarak 30 gün içinde kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal davası, maddi hatalara karşı adli yargıda düzeltim davası açılabiliyor. Usulüne uygun tebligat yapılamayan durumlarda ise tebligat yerine geçen ilanla ilgili kurallar uygulanıyor.

Bu nedenle Cumhurbaşkanı Kararı’nın 9 Ağustos’ta yayımlanması, bütün maliklerin dava süresinin aynı tarihte başladığı şeklinde yorumlanmamalı. Acele kamulaştırma kararının kendisine yönelik başvuru yollarıyla sonradan yürütülen bedel tespiti ve diğer kamulaştırma işlemlerinin hukuki süreçleri de birbirinden ayrılmalı.

Raylı sistem yatırımının geleceği açısından proje güzergâhındaki taşınmaz işlemleri önemli bir hazırlık aşamasını oluşturuyor. Hak sahiplerinin ise resmi tebligatları, bilirkişi değerlemelerini ve varsa dava takvimini ayrı ayrı takip etmeleri gerekiyor.