Sidney Havalimanı Metrosunda 2 Milyar Dolarlık Ek Ödeme Talebine Ret

Batı Sidney Havalimanı Metrosu projesinde 2 milyar Avustralya dolarını aşan ek ödeme talebinin reddedildiğini anlatan manşet görseli

Avustralya’nın Yeni Güney Galler eyaleti, Batı Sidney Havalimanı’na ulaşım sağlayacak metro projesinde yeni bir mali anlaşmazlıkla karşı karşıya. Eyalet hükümeti, Parklife Metro konsorsiyumunun 2 milyar Avustralya dolarını aşan ek ödeme talebini reddetti. Müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından yönetim, yüklenicinin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmesini isterken inşaat çalışmalarının önemli ölçüde yavaşladığını açıkladı.

Yeni Güney Galler Ulaştırma Bakanı John Graham’ın 20 Kasım 2026 tarihli açıklaması, 23 kilometrelik Batı Sidney Havalimanı Metrosu’nda finansman ve teslimat takvimi üzerindeki belirsizliği yeniden gündeme taşıdı. Hükümetin açıklamasına göre sözleşmede öngörülen tamamlanma tarihi Eylül 2027 olmaya devam ediyor; ancak bu tarihe ulaşılmasına yönelik riskler büyüyor.

Parklife Metro’nun 2 milyar doları aşan talebi reddedildi

Parklife Metro konsorsiyumu, iş gücü ve çalışma ilişkileri sorunları, proje gecikmeleri, tedarik zinciri maliyetlerindeki artış ile tasarım ve kapsam değişikliklerini gerekçe göstererek ilave ödeme talebinde bulundu. Eyalet yönetimi ile konsorsiyum arasında yürütülen görüşmeler anlaşma sağlanamadan sona erdi. Hükümet, talepleri artık sözleşmede belirlenen usuller uyarınca tek tek değerlendirdiğini bildirdi.

Taraflardan birinin değerlendirmelere itiraz etmesi durumunda uyuşmazlığın tahkim veya mahkemeye taşınabileceği ifade ediliyor. Bakan Graham, eyalet yönetiminin kamu bütçesini koruma yükümlülüğüne vurgu yaparken konsorsiyumdan mevcut sözleşme şartlarına uygun şekilde çalışmalarını sürdürmesini istedi.

Tünel güvenliği ve tasarım değişiklikleri tartışmanın merkezinde

Maliyet anlaşmazlığında öne çıkan kalemlerden biri, metro tünellerinde acil tahliyeye imkân verecek yükseltilmiş yürüme yollarının sonradan tasarıma eklenmesi. Yeni Güney Galler hükümeti, bu unsurun önceki yönetim dönemindeki ilk proje tasarımına dâhil edilmediğini savunuyor. Kamu-özel iş birliği sözleşmesinin yapısının da müzakereleri karmaşıklaştırdığı belirtiliyor.

Bu tasarım ve güvenlik değişikliklerinin nihai mali etkisi üzerinde taraflar arasında uzlaşma bulunmuyor. Bu nedenle 2 milyar Avustralya dolarını aşan talep, gerçekleşmiş bir kamu harcaması ya da kesinleşmiş ek proje bedeli değil; konsorsiyumun ileri sürdüğü ve hükümetin reddettiği bir ödeme istemi niteliği taşıyor.

Taşeron denetimlerinde ciddi uyum sorunları

İnşaatta yaşanan mali gerilim, yüklenici zincirindeki denetim bulgularıyla da bağlantılı biçimde tartışılıyor. 2026 yılında gerçekleştirilen bağımsız incelemede bazı alt yüklenicilerle ilgili kayıt dışı nakit ödemeler, vergi yükümlülüklerine uyumsuzluk, çalışanların yasal haklarının eksik ödenmesi, işçi tazminat sigortası eksiklikleri ve yetersiz kayıt tutma gibi bulgular ortaya konuldu.

Bu tespitlerin ardından bazı taşeronların projeden çıkarıldığı, ödeme doğrulama ve denetim süreçlerinin artırıldığı ve çalışanların endişelerini anonim şekilde bildirebileceği kanallar oluşturulduğu açıklandı. Future Form adlı taşeronun Mayıs 2026’da projeden çıkarılması, bu önlemler arasındaki önemli adımlardan biriydi.

23 kilometrelik hat altı istasyona sahip olacak

Sydney Metro – Western Sydney Airport projesi, St Marys ile Bradfield arasındaki ulaşım bağlantısını yeni havalimanı üzerinden kuracak. Yaklaşık 23 kilometrelik metro hattı altı istasyondan oluşacak. Haziran 2026 itibarıyla hattın tüm raylarının döşendiği ve istasyon platformlarının tamamlandığı duyurulmuştu.

İstasyonlar, sistemler, trenler, işletme ve bakım paketini üstlenen Parklife Metro’nun sorumlulukları arasında 12 metro treni, temel raylı sistem donanımları ve Orchard Hills bakım-depolama tesisi de bulunuyor. Konsorsiyumun hattın açılışının ardından 15 yıl süreyle işletme ve bakım görevini üstlenmesi öngörülüyor.

Metro inşaatında gecikme riski büyüyor

Eyalet ve federal hükümetlerin projeye eşit katkı yapacağı daha önce açıklanmış, Ağustos 2025’te projenin maliyeti 10,5 milyar Avustralya doları olarak duyurulmuştu. Daha sonraki bütçe açıklamalarında güncellenmiş tahminler de yer aldı. Yüklenicinin ek ödeme talepleri, resmi bütçe ile aynı kalem olarak değerlendirilmemeli.

Sözleşmeye göre metro hattının Eylül 2027’de tamamlanması gerekiyor. Ancak hükümetin çalışmaların ciddi ölçüde yavaşladığı yönündeki açıklaması, bu takvimin uygulanabilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Anlaşmazlığın ne ölçüde gecikmeye dönüşeceği ve hukuki sürecin başlayıp başlamayacağı henüz kesinleşmiş değil.

Havalimanına metro açılana kadar ücretsiz otobüs

Batı Sidney Uluslararası Havalimanı’nın faaliyette olduğu dönemde metro bağlantısının henüz hizmete girmemesi nedeniyle St Marys ile havalimanı arasında geçici ücretsiz otobüs seferleri düzenleniyor. Araçlar 30 dakikada bir çalışıyor. Eyalet yönetimi, metro hizmete açılana kadar bu bağlantının devam edeceğini bildirdi.

Batı Sidney Havalimanı Metrosu’ndaki anlaşmazlık, yüksek bütçeli raylı sistem projelerinde sözleşme yönetimi, güvenlik gereksinimleri ve mali risklerin nasıl paylaştırıldığı konularını yeniden gündeme taşıdı. Nihai sonuç, Parklife’ın taleplerine ilişkin hukuki değerlendirmeler ve projenin kalan inşaat takvimiyle şekillenecek.