İran İslam Cumhuriyeti Demiryolları (RAI) Başkanı Miad Salehi, Mehr Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, Şelemçe-Basra Demiryolu projesinin hızla ilerlediğini belirtti. Bu proje, İran ve Irak arasındaki önemli bir ticaret ve ulaşım bağlantısı olarak öne çıkıyor ve bölgedeki ekonomik iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Projenin Tarihçesi ve Başlangıcı
Şelemçe-Basra demiryolu hattı, İran’ın güneybatısındaki Şelemçe kasabasını Irak’ın Basra kentine bağlayacak. Bu proje, İran ve Irak hükümetleri arasında uzun yıllardır gündemde olan bir konuydu. İlk olarak 2011-2012 yıllarında imzalanan bir mutabakat zaptı (MOU) ile proje hayata geçirilmeye çalışıldı, ancak çeşitli nedenlerden dolayı ilerleme kaydedilemedi.
2014-2015 yıllarında yeniden imzalanan bir mutabakat ile projenin inşası için önemli adımlar atıldı. İran, Arvand Nehri üzerine bir köprü tasarlayıp inşa etmeyi, Irak ise Şelemçe sınırından Basra tren istasyonuna kadar uzanan 32 kilometrelik bir demiryolu inşa etmeyi taahhüt etti. Ancak Irak’taki ekonomik sıkıntılar, kaynak eksikliği ve arazi tahsisi konusundaki hukuki sorunlar nedeniyle proje 10 yıl süreyle askıya alındı.
Projenin Yeniden Canlanması
2021 yılından itibaren İran ve Irak hükümetleri, Şelemçe-Basra demiryolu projesini yeniden hayata geçirme konusunda ciddi adımlar atmaya başladı. 2023 yılında, İran’ın eski Birinci Başkan Yardımcısı Muhammed Muhber, Ulaştırma Bakanı Mehrdad Bazrpash ve Irak Başbakanı Muhammed Şeyya El Sudani’nin katılımıyla düzenlenen bir törenle, projenin inşaat çalışmaları resmen başlatıldı.
Bu törende, İran’ın birinci başkan yardımcısı, iki ülke arasındaki ticaret ve ekonomik iş birliğinin bu demiryolu ile daha da gelişeceğini vurguladı. Ayrıca, projenin sadece iki ülke arasındaki bağlantıyı değil, aynı zamanda İran’ın Kafkaslar ve Orta Asya gibi komşu ülkelere erişimini de garanti edeceğini belirtti.
Projenin Teknik Detayları ve Önemi
32 kilometre uzunluğundaki Şelemçe-Basra demiryolu hattının 16 kilometresi İran, 16 kilometresi ise Irak topraklarında inşa edilecek. Projenin tamamlanmasının 18 ay sürmesi planlanıyor. Salehi, demiryolunun yük taşıma kapasitesinin 8 ila 10 milyon ton, yolcu taşıma kapasitesinin ise 12 milyon kişi olacağını açıkladı.
Bu proje, İran ve Irak arasındaki ticaretin geliştirilmesi açısından büyük bir öneme sahip. İran’dan Irak’a ihraç edilen mal hacminin yüksek olması, bu demiryolu hattının önemini artırıyor. Uzmanlar, Şelemçe-Basra demiryolu hattının tamamlanmasıyla birlikte İran Demiryolları’nın gelirlerinde önemli bir artış olacağını öngörüyor.
Bölgesel Etkiler ve Gelecek Planları
Şelemçe-Basra demiryolu hattının tamamlanması, İran ve Irak arasındaki ticaretin yanı sıra, bölgedeki turizmin ve Hac yolculuklarının gelişmesine de katkı sağlayacak. Ayrıca, karayolu taşımacılığına kıyasla yakıt tüketiminin önemli ölçüde azalması, projenin çevresel açıdan da faydalı olduğunu gösteriyor.
Bu demiryolu hattının tamamlanmasıyla, İran’ın demiryolu ağı Irak üzerinden Suriye’nin Lazkiye limanına bağlanacak. Bu bağlantının, İran’a önemli miktarda yük taşınmasını sağlaması bekleniyor. Projenin tamamlanması, bölgedeki lojistik ağları güçlendirerek, İran’ın uluslararası ticaretteki rolünü daha da artıracaktır.
Sonuç olarak, Şelemçe-Basra demiryolu projesi, İran ve Irak arasındaki ticaretin ve iş birliğinin güçlenmesi açısından stratejik bir öneme sahip. Projenin tamamlanmasıyla birlikte, bölgedeki ekonomik faaliyetlerin canlanması ve iki ülke arasındaki tarihi, kültürel ve dini bağların daha da güçlenmesi bekleniyor.
