Denizli Pamukkale Üniversitesi tarafından 2004 yılında başlatılan Bitlis Kalesi kazı çalışmaları, 2015 yılına kadar Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi tarafından sürdürülmüştü. Bu yıl, Ahlat Müze Başkanlığı ve Bitlis Eren Üniversitesi’nin bilimsel danışmanlığında kazı çalışmaları tekrar hayata geçirildi.
Kazı alanında, kalenin saray kısmından başlayarak tarihi Sinan Bey Hamamı’na uzanan künkler, sikkeler, lüle taşları, çeşitli büyüklükte küpler, mimari yapılar, kandiller, seramik parçaları, cam, metal ve kemik objeleri gün yüzüne çıkarıldı. Kazı çalışmaları, Bitlis Eren Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Yunus Emre Karasu’nun bilimsel danışmanlığında, 5 uzman ve 15 kişilik işçi ekibiyle yürütülmektedir.
Kültür ve Turizm İl Müdürü Ali Fuat Eker, çalışmalarla ilgili yaptığı açıklamada, kazıların tamamlanmasının 5 yıl içinde hedeflendiğini belirtti. Eker, şu ifadeleri kullandı:
“Günlük Yaşama Dair Çeşitli Objeler Bulundu”
Eker, konuşmasına şöyle devam etti: “Bitlis Kalesi kazısı, 2004 yılından beri devam eden önemli bir çalışmadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle yürütülen bu kazılar, Bitlis Ahlat Müze Müdürlüğü’nün başkanlığında gerçekleştirilmektedir. 2023 yılı sonunda Eren Holding ile imzalanan bir sponsorluk anlaşması, kazılarımızın hızlanmasına katkı sağladı. Bu 5 yıllık sponsorluk anlaşmasının ilk yılını geride bıraktık. İlk yılımızda saray bölgesindeki kazılara odaklandık. Günlük yaşama dair çeşitli objeler bulduk. Özellikle bu yılki bulgular arasında en önemli keşif, dönemin su tesisatını oluşturan künk sisteminin ortaya çıkarılmasıydı.”
“Kale için temiz su nereden geldiğine dair çeşitli rivayetler vardı. Ancak bu yılki kazılar sayesinde bilimsel olarak bu durumu kanıtlamış olduk. Kalenin kuzey kısmından, Duav kaynağından su kemerleri ile getirilen temiz su, kale duvarlarından geçirilen tesisatlarla saraya ve Sinan Bey Hamamı’na yakın olan sarnıca aktarılmıştır. Künk sisteminin tarihi ile ilgili bir yorum yapacak olursak, Sinan Bey Hamamı’nın inşa tarihi 1530-1540 yılları arasında olduğu için, bu künk sisteminin de aynı dönemde yapıldığı düşünülmektedir.”
“Kaledeki kazı çalışmalarını, 20 kişilik bir ekiple sürdürdük. Önümüzdeki 3-4 yıl içerisinde kazıları tamamlamayı ve bakanlığımızın destekleriyle ortaya çıkan yapıları restore ettikten sonra kaleyi ziyaretçilere açmayı planlıyoruz.”
