İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD’ye ait bir Saildrone insansız deniz aracını (İDA) vurduğunu öne sürdü. İran tarafından yayımlanan görüntülerde bir insansız su üstü aracının yandığı görülürken, ABD’li yetkililer iddiayı reddetti. Washington, Saildrone araçlarının tamamının operasyonel durumda olduğunu açıkladı.
ABD İddiaları Reddetti
İran Devrim Muhafızları Ordusu, geçtiğimiz günlerde Hürmüz Boğazı çevresinde ABD’ye ait olduğu belirtilen bir Saildrone İDA’nın hedef alındığını gösterdiği öne sürülen bir video yayımladı.
ABD’li bir yetkili ise Military Times’a yaptığı açıklamada, “Saildrone araçlarımızın tamamının durumu biliniyor ve hepsi operasyonel durumda” ifadelerini kullanarak İran’ın iddiasını yalanladı.
İran’ın görüntüleri, 8 Eylül’de ABD Donanması’na ait Anduril Dive-LD otonom su altı aracının ele geçirildiğinin açıklanmasının ardından geldi. Uzun menzilli keşif ve farklı su altı görevleri için geliştirilen Dive-LD’nin İran güçlerinin eline geçtiği bildirilmişti.
Ele Geçirilen Araç İçin “Eski Model” Açıklaması
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan (CENTCOM) Deniz Kuvvetleri Kaptanı Tim Hawkins ise Reuters’a yaptığı değerlendirmede, İran tarafından ele geçirildiği belirtilen Dive-LD aracının eski ve arızalı bir model olduğunu söyledi.
Hawkins, söz konusu sistemin hassas veri toplamadığını ve üzerinde gizli sonar ya da radar ekipmanı bulunmadığını ifade etti.
Washington Yakın Doğu Politikaları Enstitüsü kıdemli uzmanı Farzin Nadimi de İran’ın olayı propaganda amacıyla kullanabileceğini değerlendirdi. Nadimi’ye göre ele geçirilen aracın incelenmesi, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun kendi insansız sistemlerinin daha gelişmiş modellerini geliştirmesine katkı sağlayabilir.
ABD Saildrone Filosunu Büyütüyor
İran’ın iddiasının ardından ABD’nin insansız deniz araçlarına yönelik faaliyetleri de gündeme geldi. ABD Donanması, Saildrone’un Voyager filosunun Karayipler ve Doğu Pasifik’teki operasyonlarının genişletilmesi amacıyla 16,3 milyon dolarlık görev emri verdi.
Navy Times’ın aktardığı bilgilere göre Saildrone’un insansız su üstü araçları, 2023 yılından bu yana ABD Donanması ile koordineli şekilde görev yapıyor. Sistemler, Güney Ortak Kurumlar Arası Görev Gücü (JIATF-S), ABD Güney Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve ABD 4. Filosu’nun faaliyetlerine destek sağlıyor.
Voyager Uzun Süreli Görevler İçin Kullanılıyor
Yaklaşık 10 metre uzunluğundaki Saildrone Voyager, uzun süreli su üstü ve su altı gözetleme faaliyetlerinin yanı sıra kıyıya yakın bölgelerde haritalama ve deniz tabanının incelenmesi gibi görevlerde kullanılabiliyor.
Aylar boyunca insanlı destek olmadan görev yapabilecek şekilde tasarlanan Voyager’ın, ABD’nin güneydeki geniş deniz sınırlarında gözetleme ve caydırıcılık faaliyetlerine katkı sağlaması hedefleniyor.
İran’ın Hürmüz Boğazı yakınlarında bir Saildrone aracını vurduğu yönündeki iddiası ise ABD tarafından doğrulanmazken, bölgede insansız deniz ve su altı sistemlerinin kullanımının iki ülke arasındaki gerilimin önemli başlıklarından biri olmaya devam ettiği görülüyor.
