TÜİK 2023 Devlet Hesapları Verilerini Açıkladı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2023 yılına ait Devlet Hesapları verilerini kamuoyu ile paylaştı. Bu verilere göre, genel devlet açığının 2023 yılında 1 trilyon 272 milyar 714 milyon TL olarak tahmin edildiği belirtiliyor. Bir önceki yıl %2,1 olan genel devlet açığının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranının ise önemli bir artışla %4,8 seviyesine yükseldiği kaydedildi. Bu artışın temel sebebi olarak, hanehalkına ve işyerlerine yönelik gerçekleştirilen deprem yardımları gösteriliyor.
Merkezi devlet ve mahalli idareler alt sektörleri 2023 yılında açık verirken, sosyal güvenlik kurumları alt sektörü ise fazla verdi. Genel devlet konsolide brüt borç stokunun GSYH’ye oranı ise 2023 yılında %29,3 seviyesine düştü. 1999 yılından sonra Özel İletişim Vergisi adı altında toplanan deprem vergisinin, Kahramanmaraş merkezli depremlerle birlikte yeniden tartışma konusu olduğu ve kamuoyunda çeşitli tepkilere yol açtığı ifade edildi. Ayrıca, Motorlu Taşıtlar Vergisi’nin de deprem yardımlarına aktarılacağı belirtilerek, bu verginin iki kez ödenmesi kararı alınmıştı.
Tüm bu gelişmelere rağmen, 2023 yılı devlet açığının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranının %4,8’e ulaştığı gözlemlendi.
Devlet Harcama Payı ve Gelirler
Genel devlet toplam gelirleri 2023 yılında 8 trilyon 204 milyar 943 milyon TL olarak kaydedildi ve bu gelirlerin GSYH içindeki payı %30,9 seviyesine yükseldi. Genel devlet toplam harcamaları ise aynı yıl 9 trilyon 477 milyar 658 milyon TL olarak belirlendi ve harcamaların GSYH içindeki payı %35,7 olarak hesaplandı.
Vergi Gelirleri ve Dağılımı
Üretim ve ithalat üzerindeki vergilerin, toplam vergi ve sosyal katkı gelirleri içindeki payı, 2022 yılında %47,8 iken 2023 yılında %48,2’ye yükseldi. Gelir, servet gibi cari vergilerin payı %26,6’ya düşerken, net sosyal katkıların payı ise %25’e yükseldi. Ayrıca, sermaye vergilerinin payı %0,2 seviyesine geriledi.
