Geçen ay Çin’den yola çıkan bir yük treninin İspanya’nın başkenti Madrid’e ulaşmasıyla dünyanın en uzun demir yolu faaliyete geçmiş oldu. 21. Yüzyıl’ın İpek Yolu olarak adlandırılan demiryolu, Doğu Asya ve Avrupa arasındaki eski ticaret yollarını yeniden canlandırmak isteyen Çin tarafından yapıldı.
Geçtiğimiz Kasım ayında, tüketici mallarıyla dolu bir tren Çin’in sahil şehri Yiwu’dan ayrıldıktan üç hafta sonra Madrid’e vardı. 13 bin kilometrelik tren yolu, taşımacılık süresini yarı yarıya kısaltıyor. Trenin, İspanya’dan şarap ve sebze aldıktan sonra, Şubat’ta kutlanacak Çin Yeni Yılı’ndan önce geri dönmesi bekleniyor.
“21. Yüzyıl’a Çin mi Hakim Olacak?” adlı kitabın yazarı Jonathan Fenby’ye göre, Çin, eski ticaret yollarını canlandırmakta kararlı: “Ticaret yolları gelişiyor ve gelişmeye de devam edecek. Artık, Çin’in güneybatısı Chongqing’den yola çıkan ve Rusya’dan geçerek Almanya’da sona eren bir tren yolu hattı var.”Otomobil yedek parçasından bilgisayara kadar her türlü tüketici malı taşıyan trenler, haftada beş kez Almanya ve Çin arasında gidip geliyor.
Çin, Avrupa ticaret yollarına yoğun şekilde yatırım yapıyor. Çin Başbakanı Li Keqiang geçen ay, Sırbistan’da Tuna Nehri üzerinden geçen 167 milyon dolarlık Çin yapımı köprünün açılışına katıldı. Sırbistan Başbakanı Aleksandar Vucic yatırımdan memnun: “Avrupa’da Çinli mühendislerin ustalığını ilk kez ortaya koyan bu köprü, Çin-Sırbistan arasındaki dostluğun ölümsüz bir anıtı oldu. Çinli dostlarımızla bunun gibi birçok başka projelere imza atacağız. Gelecekte yeni köprüler ve yollar inşa edilecek.”
Projeler arasında, Belgrad’la Budapeşte arasında uzanan 1 milyar 900 milyon dolarlık hızlı tren yolu da bulunuyor. Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, büyük yatırımların küresel ilişkilerdeki rolünün önemini vurguluyor: “2014 sonu itibariyle, dünyadaki büyük ülke ve bölgelerle 70’ten fazla stratejik ilişki kurduk. Artık ittifaklar yerine, ticaret ortaklıkları oluşturuyoruz.”
Çin’in eski ticaret yollarını canlandırma hedefini ortaya koyan İpek Yolu Rüyası adlı dans grubu Güney Asya turnesine devam ediyor. Çin, ticaret yollarının altyapısını yenilemek için 40 milyar doları gözden çıkardı. Dış yatırım, Pekin’in dünya sahnesindeki yerini güçlendirmeyi hedefliyor. Ancak Jonathan Fenby’ye göre dış yatırımın bir nedeni de, Çin’deki büyümenin yavaşlaması: “Çin’de, mali yapıdan çevreye kadar birçok yapısal zayıflık var ve Pekin hükümeti, büyümedeki yavaşlamayı kabullenecek gibi görünmüyor. Ancak Çin’de bu büyük sorunların çözülmesi gerektiği bilinci de yaygınlaşıyor.”
Ekonomik durgunluğun devam ettiği Avrupa, Çin yatırımlarını memnunlukla karşılıyor. Uzmanlar, Avrupalılar’ın Çin’in insan hakları ve demokrasi alanındaki kötü siciliyle ilgili kaygılarını şimdilik gözardı ettiğini söylüyor.
