Bu dünyadan göçmüş yakınları ve uzak ataları anmak, geleneksel Çin kültürünün en temel motivasyonlardan biridir. Bilhassa atalar kültü, uzun binyıllar boyunca bir din gibi kurumlaşmış ve belirli ritüeller yaratmıştır.
Çin halkının geleneksel festivallerinin toprakla ilişkisi, sadece Çin’in tarım toplumu olmasından kaynaklanmaz; aynı zamanda toprak, atalarla diri bir temas hali sağladığı için de önemlidir.
Bugünlerde Çin’de ölüleri anmak için belirlenen bazı özel günler var, bunların en önemlisi her yıl 5 Nisan günü anılan Qingming Günü’dür.
24 sezonundan gelen Qingming Günü
Qingming Festivali, geleneksel ay takvimine göre yılın 24 sezonundan biri olan Qingming sezonundan adını alır. Baharı simgeleyen Chunfen (Bahar Ekinoksu) sezonundan sonra gelen Qingming sezonunda hava güzel ve temizdir ve doğa her yerde hareketlidir. Bu nedenle, bu sezonun “temiz ve aydınlık” anlamına gelen Qingming olarak adlandırılması uygun görülmüştür.
24 sezon, eski Çinli gökbilimciler ve insanlar tarafından yıl boyunca sıcaklık, fenoloji ve yağıştaki değişiklikleri daha uygun bir şekilde yansıtan iklim kurallarıdır. İnsanların tarım gibi işlerini düzenlemesine yardımcı olan bu kurallar, günlük yaşamlarında ve üretim uygulamalarında kullanılır. Hava ısınması ve yağışın artmasıyla birlikte, Qingming sezonu tarım üretiminde büyük önem taşır. “Qingming sezonunda kavun ve fasulye tohumları ekilir” veya “ağaç dikmek için Qingming’i bekle” gibi atasözleri Çin’de yaygın olarak kullanılır. Ayrıca, Qingming sezonu, ipekböceği yetiştirme zamanıdır.
Qingming Günü geleneğinin oluşumuna önemli koşullar sağlayan Qingming sezonu, Qingming Günü’nün kaynaklarından biri olarak kabul edilir.
Qingming Günü’nün gelenekleri
Qingming süresince bir yandan kır gezileri düzenlenerek tabiatın uyanışı hissedilirken, diğer yandan çoktan tabiata karışmış ölüler yad edilerek, onların huzur içinde uyumaları için dua edilir. Ölüm ve yeniden doğuş fikri, tam da baharın ilk günlerinde insanı aynı anda kuşatıyor. Doğayla iç içe olma, insan ve doğa uyumu kavramı ve Çinlilerin aktif ve iyimser ruhunu yansıtır.
İnsan, ölümü yok saymak yerine ölüm fikriyle yaşamayı seçiyor, yaşamın bir diğer yönünün ölüm ve ölümün bir diğer yönünün yaşam olduğunun farkındalığına varıyor. Belki de Qingming’in nihai amacı budur: Ölüm ile yaşam arasındaki ince çizgiyi hatırlatmak!
Qingming’de insanlar ölmüş yakınlarının mezarlarını ziyaret eder, çiçek bırakır, sokaklarda tebeşirle kenarları çizilmiş alanlar içerisinde kağıt paralar yakarlar ve ölmüş aile yakınları en güzel anılarla anılır. Geride kalanlar tarafından iyi bir şekilde hatırlanmak, yaşamın en temel gayesidir. Qingming’de atalarını ananlar, bir gün bu dünyadan göçtükten sonra kendilerinin de iyi hatırlanması ümidiyle yaşarlar.
İyi hatırlamak ve iyi hatırlanmak. Qingming’in temelinde bu yatar. Hatıra, ölüler ile diriler arasında bağ kurarak zamanda sonsuz bir uzunluk yaratır. Ölülerin, hatıralarıyla, dünyadaki varlıkları devam eder. Bu, yaşayanlara belli sosyal sorumluluklar yükler.
