Türkiye’nin demiryolu taşımacılığında son yıllarda önemli gelişmeler kaydettiği doğrudur. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları (TCDD) verilerine göre, Türkiye’de 13,919 kilometre demiryolu ağı bulunmaktadır. Ankara, demiryolu taşımacılığında önemli bir merkez konumundadır ve 2,032 kilometre Yüksek Hızlı Tren (YHT) hattıyla Türkiye’nin ulaşım merkezi durumundadır. Ankara, YHT hatlarının ortak güzergah noktasında yer alır ve 11 il bu hatlar aracılığıyla birbirine bağlıdır. Bu rakam, devam eden projelerle birlikte 2053 yılında 52 ilin bu hatlarla birbirine bağlanacağı öngörülmektedir.
Türkiye’de demiryolu hatları, cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren yük ve yolcu taşımacılığında önemli bir rol oynamaktadır. TCDD’nin yürüttüğü faaliyetler kapsamında Türkiye’nin 13,919 kilometre demiryolu hattı bulunmaktadır. Bu hatların içinde 11,668 kilometre konvansiyonel hat (yüksek hızlı tren hatları dışındaki hatlar), 2,032 kilometre YHT hattı ve 219 kilometre hızlı tren hattı bulunmaktadır.
Ankara, demiryolu taşımacılığında önemli bir rol oynamakta ve Türkiye’nin doğusundan batısına kadar ulaşımı sağlamaktadır. TCDD, her geçen gün yeni projelerle beraber 2053 yılına kadar 52 ilin demiryolu ağlarıyla birbirine bağlanmasına devam edecektir. Yüksek Hızlı Trenlerin başkent konumunda olduğu hatlarda Ankara-Eskişehir YHT hattıyla başlayan demiryolu taşımacılığı, Ankara-Sivas YHT hattının da hizmete girmesiyle 2,032 kilometreyi aşmış durumdadır. Hızlı tren hatlarıyla bağlantılı il sayısı 2022 yılında 8 iken, 2053 yılında 52 ilin birbirine bağlı olması hedeflenmektedir. Ankara-Sivas YHT hattının hizmete girmesiyle 11 il birbirine bağlanmış durumdadır.
Yüksek Hızlı Tren hatlarıyla birbirine bağlı olan iller arasında Ankara, Eskişehir, Bilecik, Sakarya, Kocaeli, İstanbul, Konya, Karaman, Kırıkkale, Yozgat ve Sivas yer almaktadır. Ankara-Eskişehir hattı 282 kilometre, Ankara-İstanbul hattı 533 kilometre, Ankara-Konya hattı 317 kilometre, Ankara-Karaman hattı 419 kilometre ve Ankara-Sivas YHT hattı 405 kilometre uzunluğundadır. İstanbul’da açılan hatlar ise İstanbul-Karaman hattı 741 kilometre, İstanbul-Konya hattı 673 kilometre ve İstanbul-Eskişehir hattı 279 kilometre uzunluğundadır. İstanbul-Eskişehir YHT hattı dışında, diğer hatların tümü Ankara’dan geçmektedir.
TCDD’nin devam eden projeleri arasında, 2053 yılına kadar 52 ilin birbirine bağlanmasını hedefleyen çalışmalar bulunmaktadır. Bu projeler arasında yer alan 16 il, 52 ilin ulaşım ağında yer alacaktır. Bu projeler arasında 2025 yılında hizmete girecek olan Bandırma-Bursa-Osmaneli hattı (201 km), Ankara-İstanbul YHT hattına entegre olacaktır. Ayrıca İstanbul-Edirne-Kapıkule hattı (229 km), Konya-Karaman kısmı açılan Konya-Karaman-Ulukışla-Yenice hattı (102 km), Mersin-Adana-Gaziantep hattı (286 km) ve Afyonkarahisar, Uşak ve Manisa illerini kapsayan Polatlı-İzmir hattı (508 km) da devam eden projeler arasındadır. Bu projeler kapsamında Afyonkarahisar, Uşak, Manisa, İzmir, Tekirdağ, Kırklareli, Edirne, Bursa, Kayseri, Balıkesir, Niğde, Aksaray, Mersin, Adana, Osmaniye ve Gaziantep illeriyle birlikte Ankara da dahil olmak üzere toplamda 52 il birbirine bağlanacaktır.
Türkiye’de hedef 2053 yılına kadar toplam demiryolu hattını 28,590 kilometreye çıkarmaktır. Şu anda Türkiye’de 2,032 kilometre YHT hattı bulunmaktadır. Toplam demiryolu hat uzunluğu 2003 yılında 10,959 kilometre iken, 2023’ün ilk 6 ayında 13,919 kilometreye ulaşmıştır. Bu hedef doğrultusunda, kara yollarındaki yolcu ve yük taşımacılığının azaltılarak demiryolu taşımacılığına kaydırılması amaçlanmaktadır. Türkiye, dünyada 8. sırada ve Avrupa’da 6. sırada en çok YHT kullanan ülke konumundadır.
