Can güvenliği olmadığı gerekçesiyle 2007’de kapatılan Balçova Teleferik Tesisleri nde, itirazlar ve ihale iptalleri nedeniyle 5 yıldır çivi bile çakılmadı. Tesisler için yapılan son ihale de iptal olurken Büyükşehir Belediyesi, önümüzdeki aylarda 4’üncü ihaleye çıkacak. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Makine Mühendisleri Odası İzmir Şubesi’nin hazırladığı “Can güvenliği yok” raporu üzerine 2007 yılında kapattığı Dede Dağı’ndaki Balçova Teleferik Tesisleri ‘nin yapımı yine başka bahara kaldı.
Art arda yaşanan itirazlar ve ihale iptalleri nedeniyle şartnamede yapım süresi 1 yıl olarak belirlenen tesis, 5 yılda 5 kez hizmete açılabilecekken tesis için yapılan son ihale de iptal edildi.
Mahkeme KİK’i haklı buldu
Kamu İhale Kurumu (KİK) bir önceki ihaleyi alan STM firmasının, Ankara 14. İdare Mahkemesi’ne açtığı davada ‘yürütmeyi durdurma kararı’ aldırması üzerine önce mahkeme kararına Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itiraz etti. Ardından da Büyükşehir Belediyesi’ne yazı göndererek, “Mahkeme kararını uygula. STM ile sözleşme imzala” dedi. Tam 5 yıllık zorlu ihale süreci bitti derken Bölge İdare Mahkemesi’nin kararı her şeyi alt üst etti. Mahkeme, KİK’i haklı bularak STM’nin aldırdığı yürütmeyi durdurma kararını kaldırdı.
Bir çivi bile çakılmadı
Durum böyle olunca iş, kelimenin tam anlamıyla arap saçına döndü. Daha önce, “Mahkeme kararını uygula. İhaleyi STM’ye ver” diyen KİK bu sefer ikinci bir yazı göndererek, “STM’nin aldığı ihaleyi iptal et” dedi. Bugüne kadar bir çok kez itiraz konusu olan Teleferik ihalesi KİK’in gönderdiği son yazı ile bir başka bahara kalmış oldu. Böylece 2010 yılı Şubat ayında başlayan ilk ihale sürecinin üzerinden 2 yılı aşkın bir süre ve 3 ihale geçmesine rağmen Balçova Teleferik Tesisleri ‘ne bir çivi dahi çakılamadı. Büyükşehir, KİK’in gönderdiği yazı doğrultusunda işlem başlatırken önümüzdeki aylarda 4. ihaleye çıkma kararı aldı.
İşte adım adım boşa geçen 5 yıl
- İzmir’in en güzel manzarasının görüldüğü Dede Dağı’nın zirvesindeki Balçova Teleferik Tesisleri ne çıkışı sağlayan ve 5 yıldır kapalı duran Teleferik’in, günün koşullarına uygun şekilde, modern teknolojiyle yeniden yapılmasını sağlayacak son ihale süreci 2010’da başladı.
- Büyükşehir Belediyesi’nin 2010 yılında açtığı ilk ihaleyi STM firması kazanmıştı. Firma ile sözleşme aşamasına gelindiğinde firma istenilen evrakları ve belgeleri teslim edemediği için Büyükşehir Belediyesi ihaleyi iptal etti.
2. ihale Şubat’ta yapıldı
Belediye, ikinci ihaleyi ise Şubat 2012’de yaptı. İhaleyi 10 milyon 225 bin TL’lik en düşük teklifi veren STM Sistem Teleferik Montajı ve Turizm A.Ş. kazandı. 14 milyon 400 bin TL ile ihalede en yüksek teklifi veren Doppelmayr Seilbahnen Gmbh şirketi KİK’e itiraz etti. KİK’de, 9 Nisan 2012 tarihinde belediyenin yaklaşık maliyet hesaplamasının hatalı olduğu, birim fiyatlar üzerinden tek tek hesaplanması gerektiği gerekçesiyle ihaleyi iptal etti.
İhalenin iptali üzerine İzmir Büyükşehir Belediyesi, 7 Haziran 2012’de yeni bir ihale yaptı. İhaleye, ilk ihalede yer alan üç firma, STM Teleferik, Doppelmayr, Leitner firmasının yanı sıra Batholet firması da katıldı. Bu arada STM, KİK’in ihale iptaline ilişkin kararını mahkemeye taşıdı.
İtirazın sonucu beklendi
Ankara 14. İdare Mahkemesi, firmanın itirazını haklı bularak KİK’in ihaleyi iptal eden kararının yürütmesini durdurdu. Bunun üzerine Büyükşehir Belediyesi, 7 Nisan’da yaptığı 3. ihalede mali teklifleri almadı. Büyükşehir Belediyesi’nin bundan sonraki süreçte nasıl bir yol izleyeceği merak konusu olurken belediyenin önünü açan karar KİK’ten geldi. KİK Büyükşehir Belediyesi’ne yazı göndererek Ankara 14. İdare Mahkemesi’nin verdiği ‘yürütmeyi durdurma’ kararını uygulamasını istedi. Bunun üzerine Büyükşehir Belediyesi tekliflerini aldığı 4. ihaleyi iptal etti. Ardından da iptal kararını ihaleye katılan firmalara tebliğ etti.
Bu arada KİK, Ankara 14. İdare Mahkemesi’nin verdiği yürütmeyi durdurma kararına bölge idare mahkemesi nezdinde itiraz etti. Belediye, ileride herhangi bir sıkıntı yaşamamak için KİK’ten ‘mahkeme kararını uygula’ yazısı gelmesine rağmen Bölge İdare Mahkemesi’ne yapılan itirazın sonucunu bekleme kararı aldı.
2 yıl daha ötelenebilir
İşte ne olduysa bundan sonra oldu. Bölge İdare Mahkemesi, KİK’in ihaleyi iptal eden kararının yürütmesini durdurma kararını kaldırdı. Bunun üzerine önce Büyükşehir Belediyesi’ne Ankara 14. İdare Mahkemesi’nin verdiği ‘Yürütmeyi durdurma kararını uygula. STM ile sözleşme imzala’ diye yazı gönderen KİK bu sefer ‘ihaleyi iptal et’ dedi. Bunun üzerine Büyükşehir Belediyesi ihaleyi iptal etme kararı aldı. Ardından da yeni ihale hazırlıklarına başladı.
Yaşanan son olayla birlikte 2010 yılı Şubat ayında başlayan ilk ihale sürecinin üzerinden 34 ay geçmesine rağmen tesislerin yenilenmesine ilişkin bir arpa boyu dahi yol gidilemedi. Yapım süresi 1 yıl olan tesisler art arda gelen itirazlar ve ihale iptalleri ile en iyimser tahminle İzmirlilerin teleferik keyfinin 2014’e yani 2 yıl daha ötelenmesine neden oldu.
Tesis yenilendiğinde nasıl olacak?
Balçova Teleferik Tesisleri ‘ne yeni kurulacak sistemle daha önce saatte 400 kişi olan iniş çıkış kapasitesi, saatte 2 bin 400 kişiye çıkarılacak. Böylece toplam 300 bin olan yıllık taşıma kapasitesi 500-600 bin kişiye yükselecek. Eski 4 kişilik yolcu kabinleri, yerini 12 kişilik kabinlere bırakacak. Yeni teleferik hattında otomasyon sistemi sayesinde halat çıktığında kabinler otomatik olarak duracak ve anında müdahale söz konusu olabilecek. İhale kapsamında tesisin girişindeki bilet holleri yenilenecek. Çalışmalar bir yıl içinde tamamlanmış olacak.
