Versay Barış Antlaşması Tarihi, Maddeleri ve Önemi

versay baris antlasmasi tarihi maddeleri ve onemi
versay baris antlasmasi tarihi maddeleri ve onemi

Versay Barış Antlaşması, I. Dünya Savaşı sonunda İtilaf Devletleri ile Almanya arasında imzalanan barış antlaşmasıdır. 18 Ocak 1919’da başlayan Paris Barış Konferansı’nda müzakere edilmiş, 7 Mayıs 1919’da son metin Almanlara deklare edilmiş, 23 Haziran’da Alman Parlamentosu’nca kabul edilmiş ve 28 Haziran’da Paris’in Versay banliyösünde imzalanmıştır.


İçerdiği ağır koşullardan ötürü Versay Antlaşması Almanya’da büyük tepkiye yol açmış ve “ihanet” olarak kabul edilmiştir. Birçok tarihçi Almanya’da 1920’lerde yaşanan ekonomik ve siyasi istikrarsızlığa, Nazi Partisi’nin iktidara gelişine ve II. Dünya Savaşı’na nihai olarak Versay Antlaşması’nın neden olduğu düşüncesindedir.

Versay Barış Antlaşmasının hazırlanışı

Alman hükûmeti 1918 yılının Ekim ayında, dönemin ABD başkanı Woodrow Wilson’un adil bir barış için önermiş olduğu on dört maddeyi kabul ettiğini bildirmiş, Başkan’dan bu çerçevede bir antlaşmaya gidilmek üzere ateşkes sağlanması yönünde girişimlerde bulunmasını talep etmişti. Bu on dört maddenin dokuz maddesi yeni toprak düzenlemeleriyle ilgilidir. Ancak savaşın son yılında gerek İngiltere, Fransa ve İtalya arasında, gerekse de bu ülkelerle Romanya ve Yunanistan arasında imzalanmış olan gizli antlaşmalar daha farklı bir toprak düzenlemesini gerektirmekteydi.

Paris Barış Konferansı’nda “Üç Büyükler” olarak bilinen İngiltere Başbakanı David Lloyd George, Fransa Başbakanı Georges Clemenceau ve İtalya Başbakanı Vittorio Emanuele Orlando etkin olmuş ve Versay Antlaşması’nın maddeleri taslak haline getirilmiştir. Bu taslakla ateşkes görüşmeleri sırasında verilen güvenceler arasındaki uyumsuzluk Alman heyetince protesto edilse de Alman Meclisi antlaşma şartlarını 9 Temmuz 1919’da, Almanya üzerinde abluka kalkmadığı ve başka yapılacak bir şey olmadığı için onayladı.

Genel hatlarıyla, 10 Ocak 1920’de yürürlüğe giren Versay Antlaşması, Bismarck (Bismark)’ın kurduğu Almanya’yı yıkıyor ve yeni bir Avrupa düzeni kuruyordu. Almanya, Alsas-Loren’i Fransa’ya, Eupen (Öpen), Malmedy (Malmedi) ve Monschau (Monşo)’nun bir bölümünü Belçika’ya, Memel’i (bugün Klaipeda) yeni kurulan Litvanya’ya, Yukarı Silezya’nın güney ucunu ve Batı Prusya’nın büyük bölümünü Polonya’ya, Yukarı Silezya’nın bir parçasını Çekoslovakya’ya bırakıyordu. Danzig (bugün Gdansk) serbest şehir oluyor ve Milletler Cemiyeti’nin himayesine terkediliyordu. Saar (Sar) bölgesi Fransa’ya bırakılacak, bölgenin esas kaderi ise on beş yıl sonra yapılacak halk oylaması ile belirlenecekti. Almanya, Ren kıyılarındaki ve Helgoland’da mevcut tahkimatları yıkacaktı. Ayrıca 1920’de Schleswig Holstein bölgesinin Schleswig kısmında plebisit yapılacaktı. Bu plebisit sonucu Orta Schleswig Almanya’da kalırken; Apenrade (Aabenraa), Sonderburg (Sonderborg), Hadersleben (Haderslev) ilçelerinin tamamıyla Tondern (Tønder) ve Flensburg ilçelerinin kuzey kısımlarından oluşan Kuzey Schleswig (Güney Jutland) Danimarka’ya geçiyordu. 15 Haziran 1920’de Almanya, Danimarka’ya Kuzey Schleswig’i resmen devretti.

Almanya’nın, Çin’deki hakları ve Büyük Okyanus’taki adaları Japonya’ya devredildi. Almanya, Avusturya ile birleşmemeyi taahhüt etmekte; ayrıca Avusturya, Çekoslovakya ve Polonya’nın bağımsızlığını tanımaktaydı. Tarafsızlığı savaş içinde çiğnenen Belçika’nın hukuki bakımdan da tarafsızlığı kaldırılmakta, Almanya da bunu kabul etmekte idi.

Almanya, mecburi askerliği kaldırıyor, en çok 100 bin kişilik bir ordu bulundurmak yetkisine sahip oluyordu. Ayrıca, Almanya denizaltı ve uçak da üretemeyecekti. Bütün gemilerini de İtilaf Devletleri’ne teslim edecekti. Almanya, ödeme kabiliyetinin çok üstünde bir savaş tazminatıyla da yükümlü tutuluyordu. Almanya, ekonomik ve siyasi bakımdan ağır yükümlülükler altında idi. Birçok Alman da yeni kurulan devletlerin sınırları içinde kalmıştı. Bu durumun doğal bir sonucu olarak azınlık meselesi, Barış Antlaşmasının uygulanması ile ortaya çıkmıştır.

Versay Antlaşması Maddeleri

  • Alsas Loren Fransa’ya verilecektir.
  • Almanya ve Avusturya arasında ki siyasi ittifak sonsuza kadar yasaklanacak.
  • Alman ordusu kaldırılacak ve yapısı değiştirilecektir.
  • Almanya bütün deniz topraklarından feragat edecektir.
  • Almanya topraklarının büyük bir kısmını Çekoslovakya, Belçika ve Polonya’ya bırakacaktır.
  • Almanya savaş tazminatı ödemeyi kabul edecektir.
  • Almanya denizaltı araç üretimi yapamayacak. Ayrıca uçak da üretemeyecektir.
  • Belçika’nın tarafsızlığı kalkacaktır. Ayrıca Almanya Belçika’nın da tarafsızlığını tanımakla mükellef olacaktır.
  • Almanya ve Avusturya birleşimi olmayacaktır.
  • Almanya’da zorunlu askerlik ortadan kalkacaktır.
  • Alman donanması İtilaf devletleri arasında pay edilecektir.
  • Saar bölgesi Fransa’ya bırakılacak.
  • Dantzig serbest bir şehir olacaktır. Dantzig şehrinin koruması da Milletler Meclisi’ne ait olacaktır.
  • Almanya Ren nehrinin doğusu ve batısında 50 kilometre boyunca hiçbir askeri faaliyet yapamayacaktır.
  • Almanya 10 yıl içinde Fransa’ya 7 milyon ton kömür madeni verecektir.

(Vikipedi)


İlk yorum yapan olun

Yorumlar