Ülke ekonomileri, küresel gelişmelerden etkilenebilen yapılardır. 1961 yılından beri varlığını sürdüren OECD, bir organizasyon olarak bu süreçleri yakından takip eden ve gerekli konularda harekete geçen bir oluşumdur. Belirli periyotlar ile yayımlanan OECD verileri ile gerek ülke bazında gerek küresel bazda güncel bilgileri takip edebilmek mümkündür.
OECD Nedir?
OECD açılımı, Organisation for Economic Co-operation and Development; Türkçe karşılığı ise İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı’dır. OECD, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa ekonomilerini desteklemek ve iyileştirmek amacı ile oluşturulmuştur. Organizasyon, Marshall Planı doğrultusunda Kanada ve ABD’nin o dönemde yaptığı yaklaşık 12 milyar dolar mali yardımın dağıtımını sağlamak için faaliyete geçmiştir.
OECD Ne Zaman Kuruldu?
OECD, 14.12.1960 tarihinde Paris Sözleşmesi’nin imzalanması ile birlikte 30.09.1961 tarihinde kurulmuştur. OECD, Avrupa’nın Marshall Planı doğrultusunda yeniden yapılandırılması amacıyla 1948 yılında kurulmuş olan Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütü’nün (OEEC) mirasçısı niteliğindedir. 02.08.1961 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti, OECD Konvansiyonu’nu onaylamış ve OECD bünyesine kurucu üye olarak katılmıştır.
OECD Ülkeleri Hangileridir?
OECD bünyesinde 20 adet kurucu üye ülke yer alır. OECD kurucusu ülkeler şunlardır:
- Türkiye
- ABD
- Avusturya
- Kanada
- Hollanda
- Fransa
- Almanya
- Lüksemburg
- İngiltere
- İtalya
- Belçika
- İrlanda
- Danimarka
- Yunanistan
- İsveç
- İsviçre
- İzlanda
- İspanya
- Norveç
- Portekiz
Bu kurucu ülkelere daha sonra ek olarak yeni OECD üyeleri eklenmiştir. Bu ülkeleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Finlandiya
- Japonya
- Avustralya
- Güney Kore
- Yeni Zelanda
- Meksika
Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra 1990’lı yıllarda Batı ile entegrasyona hız kazandırmak amacı ile dâhil olan ülkeler ise şunlardır:
- Macaristan
- Çekya
- Polonya
- Slovakya
2010 yılından bu yana üye olan ülkeler şunlardır:
- Estonya
- Slovenya
- İsrail
- Şili
- Letonya (2016)
- Litvanya (2018)
- Kolombiya (2020)
Son OECD üyesi ülke ise Kosta Rika ( Mayıs 2021) olmuştur.
OECD ile yakın temasta olduğu halde üye olmamış olan ülkeler ise şunlardır:
- Hindistan
- Çin
- Endonezya
- Brezilya
- Güney Afrika Cumhuriyeti
OECD’nin Görevleri Nelerdir?
OECD’nin temel görevlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Ekonomik, sosyal ve istatistiksel verileri sağlamak ve bunları yayınlamak,
- Çevre, tarım, teknoloji ve ticaret politikaları ile mali politikalarda meydana gelen değişiklikleri ve gelişmeleri takip etmek, araştırmak,
- Ekonomide meydana gelen gelişmeleri analiz etmek ve öngörüde bulunmak,
- Farklı ülkelere ait politika deneyimlerini karşılaştırmak, gözlemlenen ortak sorunlara çözüm arayışında bulunmak, iyi uygulamaları tanımlamak, ülke içi ve uluslararası politikaların koordinasyonu konusundaOECD üyesi ülkelere yardımcı olmak.
OECD, geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelere yardım edebilmek için bazı durumlarda bu ülkelere uzmanlar gönderir. OECD uzmanları, gittikleri ülkelerde kalkınma odaklı çalışmalar yürütür.
OECD Yapısı Nedir?
OECD organizasyonu, yapısı ve kuruluşu itibarıyla üç temel prensip üzerine faaliyet gösterir. Bunların ilki, OECD konseyidir. Ülkeler ile OECD arasında bağlantıyı sağlayan ana yapı büyükelçiliklerdir. İkinci temel yapı, sürekliliği olan komitelerin varlığıdır. Bu komitelerin sayesinde devletler, hızlı ve adaletli bir şekilde politika eylemleri hakkında fikir alışverişinde bulunabilir. Bunun yanında, OECD komitesinde bulunabilmek için üye devletlerden biri olma şartı aranmaz. Üye olmayan ancak OECD ile yakın temasta bulunan devletler de komitede yer alabilir. Son temel yapı ise 3000’in üzerinde çalışanı bulunan sekreterya bölümüdür. Üye ülkelerdeki politika yapıcılarla koordineli çalışarak birçok konuda rehberlik sağlayan sekreterya bölümü OECD için hayati önem taşır.
