Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) Nükleer Radyasyon Dedektörleri Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÜRDAM); roket teknolojisi için kritik öneme sahip galyum nitrat (GaN) tabanlı fotodedektörlerin tasarım ve üretimini yapacak. NÜRDAM’ın “Ay Görevi Roket Ateşleyici Sistem Veriminin İzlenmesinde, Yangın Söndürme ve İnfilak Bastırma Sistemlerinde Kullanılacak Üstün Performansa Sahip GaN Fotodedektörlerin Üretilmesi” başlıklı projesi, TÜBİTAK’ın 2568-Çin Bilimler Akademisi (CAS) ile gerçekleştirdiği ikili iş birliği programında desteklenmeye değer bulundu.
NÜRDAM; Milli Uzay Programındaki stratejik 10 hedeften biri olan “Ay Görevi” ile örtüşmekte olan ve roket teknolojisinde kullanılan GaN tabanlı fotodedektörlerin tasarımını ve üretimini gerçekleştirecek. GaN tabanlı fotodedektörler; gelişmiş uzay iletişimi, füze algılama, alev sensörleri, biyolojik süreç algılama, hava temizleme, ozon algılama ve benzeri birçok alanda kullanılmaktadır.
Koordinatörlüğünü NÜRDAM Müdürü Prof. Dr. Ercan Yılmaz’ın yaptığı projenin ekibi; Prof. Dr. Hüseyin Karaçalı, Doç. Dr. Aliekber Aktağ, Doç. Dr. Ayşegül Kahraman, Doç. Dr. Efe Eseller, Dr. Öğr. Üyesi Erhan Budak, Dr. Öğr. Üyesi Ferhat Demiray, Öğr. Gör. Ramazan Lök ile doktora öğrencileri Umutcan Gürer, Emre Doğancı, Ozan Yılmaz ve Berk Morkoç’tan oluşuyor.
NÜRDAM Müdürü Prof. Dr. Ercan Yılmaz; ilgili destek bütçesinin gönderilmesinin ardından proje çalışmalarına başlayacaklarını belirterek
“Sayın Cumhurbaşkanımızın da açıkladığı gibi Ay görevindeki roket sisteminin ateşleyici kısmının veriminin izlenmesinde, yangın söndürmede ve infilak bastırmada kullanılacak sensörlerin üretimini burada gerçekleştireceğiz. Proje onaylandı, şu anda bütçesini beklemekteyiz. Bütçesinin gönderilmesinden sonra çalışmalara hızlı şekilde başlayacağız.”
ifadelerinde bulundu. Ayrıca NTV’nin aktardığına göre NÜRDAM Müdürü Prof. Dr. Ercan Yılmaz; Türk Uzay Ajansı’nın (TUA) projeyi desteklediğini ve üretimin bitmesinin ardından TUA ile iş birliği içerisinde rokete entegre etme sürecine başlayacaklarını bildirdi.
Yerli Uydularda Radyasyon Sensörü
NÜRDAM Müdürü Prof. Dr. Ercan Yılmaz; Türkiye’nin geliştirdiği uyduların radyasyon modülü ile ilgili çalışmalarını hatırlatarak
“Bu kapsamda radyasyon sensörlerini ürettik ve modüle dönüştürdük. Modül, TÜBİTAK Uzay tarafından da test edilip onaylandı. Yerli uydularımız olan İMECE Uydusu’na ve APSCO Uydusu’na entegrasyon süreci başladı. 2022’nin başlarında İmece Uydusu’nun fırlatılması bekleniyor. Ondan sonra verileri almaya başlayacağız.” ifadelerinde bulundu.
