24 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 144. (artık yıllarda 145.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 221.
Demiryolu
- 24 Mayıs 1882 Mehmet Nahid Bey ve Kostaki Teodoridi Efendi’nin Mersin-Adana hattı teklifi Başvekâletten Nafia Komisyonu riyasetine gönderildi.
- 24 Mayıs 1924 Yabancı şirketler tarafından işletilen Anadolu Demiryolu Şirketi’nin millileştirilmesi için Anadolu-Bağdat Demiryolları Müdüriyet-i Umumiyesi kuruldu.
- 24 Mayıs 1983 TCDD Ankara Kreş ve Gündüz Bakımevi açıldı.
Olaylar
- 1040 – Selçuklu Devleti’nin kuruluşu.
- 1218 – Beşinci Haçlı seferi’nde Haçlılar, Akka şehrini Eyyubiler’e bıraktılar.
- 1844 – Amerikalı mucit Samuel Morse, ABD Senatosu üyelerinin de hazır bulunduğu bir deneyle, ABD Kongre binasından Baltimore’da bir tren istasyonuna kendi icadı olan Mors alfabesiyle ilk mesajı gönderdi.
- 1883 – Yapımı 14 yıl süren New York’taki Brooklyn Köprüsü trafiğe açıldı.
- 1921 – Hint asıllı İngiliz casusu Mustafa Sagir Ankara’da idam edildi.
- 1921 – ABD’de, Sacco ve Vanzetti’nin yargılanmalarına başlandı.
- 1940 – Igor Sikorsky, ilk başarılı tek motorlu helikopter uçuşunu gerçekleştirdi.
- 1941 – Danimarka Kanalı Savaşı’nda, İngiliz zırhlısı HMS Hood, DKM Bismarck tarafından batırıldı.
- 1943 – Polonya’daki Auschwitz toplama kampında “ölüm meleği” adıyla anılan doktor Josef Mengele göreve başladı. Mengele, tutuklular üzerinde yaptığı korkunç deneylerle biliniyordu.
- 1945 – Krasnodar Kray’da Karadeniz kıyısındaki Şapsığ Ulusal Rayonu lağvedildi.
- 1956 – İlk Eurovision Şarkı Yarışması, İsviçre’nin Lugano kentinde düzenlendi. 7 ülkenin katıldığı şarkı yarışmasını, ev sahibi İsviçre adına yarışan Lys Assia’nın seslendirdiği, Refrain isimli şarkı kazandı.
- 1961 – İmralı Adası’ndaki 2 bin mahkûmun barındığı cezaevinde çıkan isyan bastırıldı.
- 1964 – Peru’da bir futbol maçında kargaşa çıktı: 135 kişi öldü.
- 1976 – Londra’dan Washington’a ilk Concorde seferi başladı.
- 1979 – Yüzde 85’i yerli malzeme ile üretilen ilk Türk uçağı ‘Mavi Işık 79-XA’, Kayseri İkmal Merkezi’nde başarılı bir deneme uçuşu gerçekleştirdi.
- 1981 – Türk Hava Yolları’nın “Haliç” uçağı, 4 kişi tarafından Bulgaristan’a kaçırıldı. Militanlar 47 yandaşlarının ceza evinden çıkarılmasını istediler, ancak ertesi gün yakalandılar.
- 1983 – Bulvar gazetesinin düzenlediği yarışmada Türkiye Güzeli seçilen Hülya Avşar’ın evli olduğu ortaya çıkınca, ikinci güzel Dilara Haraççı Kraliçe ilan edildi.
- 1989 – Bulgaristan’dan Türkiye’ye zorunlu göç başladı.
- 1991 – İsrail, Süleyman Operasyonu adını verdiği bir askerî operasyonla Etiyopyalı Yahudileri İsrail’e getirmeye başladı.
- 1993 – PKK pususu: Bingöl-Elazığ karayolunda pusu kuran PKKlılar, 33 silahsız askeri öldürdü.
- 1993 – Eritre, Etiyopya’dan bağımsızlığını kazandı.
- 2000 – İsrail, Güney Lübnan’da 22 yıldır sürdürdüğü işgale son verdi.
- 2003 – Letonya’nın başkenti Riga’da gerçekleştirilen 48. Eurovision Şarkı Yarışması’nı Türkiye adına yarışan Sertab Erener, Everyway That I Can adlı şarkı ile kazandı.
- 2004 – Kuzey Kore’de cep telefonları yasaklandı.
- 2008 – Dima Bilan, Believe adlı şarkı ile Eurovision’da Rusya’ya ilk birinciliği getirdi.
- 2014 – Ege Denizi’nde Semadirek adası açıklarında 6.5 şiddetinde bir deprem oluştu.
Doğumlar
- MÖ 15 – Germanicus (Julius Caesar Claudianus), Romalı general (ö. 19)
- 1544 – William Gilbert, İngiliz hekim ve fizikçi (ö. 1603)
- 1686 – Gabriel Fahrenheit, Alman fizikçi ve cıvalı termometrenin mucidi (ö. 1736)
- 1743 – Jean-Paul Marat, Fransız bilim adamı ve tıp doktoru (ö. 1793)
- 1794 – William Whewell, İngiliz polimat, bilim insanı, anglikan rahibi, filozof, teolog ve bilim tarihçisi (ö. 1866)
- 1802 – Aleksandre Orbeliani, Gürcü romantik şairi, oyun yazarı, gazetecisi ve tarihçisi (ö. 1869)
- 1819 – I. Victoria, Birleşik Krallık Kraliçesi (ö. 1901)
- 1905 – Mihail Şolohov, Rus yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi (ö. 1984)
- 1911 – Ne Win, Burmalı diktatör (ö. 2002)
- 1914 – Herbert L. Anderson, Manhattan Projesi’ne katkı sağlayan Amerikalı nükleer fizikçi (ö. 1988)
- George Tabori, Macar tiyatro yönetmeni, yazar, senarist (ö. 2007)
- 1928 – Adrian Frutiger, İsviçreli yazar ve sanatçı (ö. 2015)
- 1931 – Michael Lonsdale, Fransız oyuncu ve ressam (ö. 2020)
- 1932 – Arnold Wesker, İngiliz oyun ve film senaryo yazarı (ö. 2016)
- 1937 – Charly Antolini, İsveçli caz bateristi müzisyen
- 1937 – Archie Shepp, Amerikalı caz saksofoncu
- 1938 – Prince Buster, Jamaikalı reggae ve rock müzisyeni, şarkıcı ve besteci (ö. 2016)
- 1940 – Joseph Brodsky, Rus şair (ö. 1996)
- 1941 – Bob Dylan, Amerikalı müzisyen, yazar ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi
- 1942 – Hannu Mikkola, Eski Dünya Ralli Şampiyonu olan Fin otomobil yarışçısı (ö. 2021)
- 1944 – Patti LaBelle, Amerikalı şarkıcı, yazar, aktris ve girişimci
- 1945 – İdris Jetu, Fas eski başbakanı
- 1946 – Ayten Uncuoğlu, Türk oyuncu
- 1946 – Tansu Çiller, Türk ekonomist, akademisyen ve siyasetçi (Türkiye’nin ilk kadın Başbakanı)
- 1946 – Thomas Nordahl, İsveçli eski millî futbolcu ve spor yorumcusu
- 1946 – Irena Szewińska, Eski Polonyalı Olimpiyat kadın atletizm sporcusu (ö. 2018)
- 1949 – James Broadbent, İngiliz oyuncu ve En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahibi
- 1951 – Jean-Pierre Bacri – Fransız oyuncu ve senarist (ö. 2021)
- 1953 – Alfred Molina, İngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu
- 1956 – Sean Kelly, İrlandalı bir eski profesyonel yol bisikleti yarışçısı
- 1959 – Emire Eren Keskin, Türk avukat
- 1960 – Kristin Scott Thomas, İngiliz-Fransız oyuncu
- 1964 – Ray Stevenson, İrlanda asıllı İngiliz oyuncu
- 1965 – John C. Reilly, Amerikalı oyuncu
- 1966 – Eric Cantona, Fransız futbolcu
- 1967 – Tamer Karadağlı, Türk oyuncu
- 1968 – Emrah Yücel, Türk grafik tasarımcı
- 1970 – Gülay, Türk şarkıcı
- 1973 – Jill Johnson, İsveçli şarkıcı ve şarkı sözü yazarı
- 1973 – Ruslana, Ukraynalı şarkıcı, dansçı, yapımcı, besteci
- 1974 – Dan Houser, İngiliz oyun yapımcısı, yazarı ve seslendirme sanatçısı
- 1979 – Tracy McGrady, Amerikalı eskiden NBA’de oynamış profesyonel basketbolcu
- 1981 – Kenan Bajramović, Boşnak millî basketbolcudur
- 1981 – Penny Taylor, Avustralyalı basketbolcudur
- 1982 – Elvis Beasley, Amerikalı orta saha oyuncusu
- 1982 – Víctor Bernárdez, Honduraslı millî futbolcudur
- 1982 – Damien Chrysostome, Beninli millî futbolcudur
- 1983 – Custódio Castro, Portekizli eski millî futbolcu
- 1983 – Žydrūnas Karčemarskas, Litvan eski futbolcudur
- 1984 – Lucien Aubey, Kongolu millî futbolcu
- 1984 – Alma Zadić, Avusturyalı bir avukat ve politikacıdır
- 1985 – Cemre Atmaca, Türk oyuncu
- 1985 – Jordi Gómez, İspanyol futbolcudur
- 1986 – Ludovic Baal, Fransa millî futbolcusu
- 1986 – Saúl Berjón, İspanyol futbolcudur
- 1986 – Ladislas Douniama, Kongolu futbolcudur
- 1986 – Jordan Metcalfe, İngiliz oyuncu
- 1986 – Evandro Roncatto, Brezilyalı futbolcudur
- 1986 – Abdülaziz Tevfik, Mısırlı millî futbolcudur
- 1987 – Fabio Fognini, İtalyan profesyonel tenis oyuncusu
- 1987 – Deborah François, Belçikalı oyuncu
- 1987 – Damir Kedžo, Hırvat şarkıcı
- 1988 – Daniella Álvarez, Kolombiyalı manken
- 1988 – İlya İlyin, Kazak halterci
- 1988 – Ramón Osni Moreira Lage, Brezilyalı eski futbolcudur
- 1989 – Izu Azuka, Nijeryalı futbolcudur
- 1989 – Yannick Bolasie, Fransız asıllı Kongo DC millî futbolcusu
- 1989 – Cauê, Brezilyalı futbolcudur
- 1989 – G-Eazy, Amerikalı rapçi
- 1989 – Brianne Howey, Amerikalı aktris
- 1989 – Kalin Lucas, Amerikalı profesyonel basketbolcudur
- 1989 – Adil Taarabt, Faslı millî futbolcudur
- 1990 – Daniel García Carrillo, İspanyol futbolcudur
- 1990 – Sandra Vinces, Ekvadorlu manken
- 1999 – Anderson Esiti, Nijeryalı futbolcudur
- 1994 – Naoki Kawaguchi, Japon futbolcudur
- 1994 – Dimash Kudaibergen, Kazak şarkıcı, bestekâr
- 1994 – Jarell Martin, Amerikalı profesyonel basketbolcu
- 1994 – Rodrigo De Paul, Arjantinli futbolcu
- 1994 – Milda Valčiukaitė, Litvan kürekçi
- 1998 – Daisy Edgar-Jones, İngiliz aktris
Ölümler
- 189 – Eleuterus, Yaklaşık olarak 174 – 189 yılları arasında papalık görevinde bulunmuştur (d. ?)
- 1136 – Hugo de Payens, Tapınak Şövalyeleri’nin ilk büyük üstadı (d. 1070)
- 1524 – Şah İsmail, Türk Safevî İmparatorluğu’nun kurucusu (d. 1487)
- 1543 – Mikolaj Kopernik, Polonyalı astronom ve Güneş Sistemi’nin kaşifi (d. 1473)
- 1792 – George Brydges Rodney, Büyük Britanya Kraliyet Donanması’nda deniz subayı (d. 1719)
- 1817 – Juan Meléndez Valdés, İspanyol neoklasik şair (d. 1754)
- 1823 – Franz de Paula Adam von Waldstein, Avusturyalı asker, kaşif, bitki ve doğa bilimci (d. 1759)
- 1848 – Annette von Droste-Hülshoff, Alman yazar (d. 1797)
- 1879 – William Lloyd Garrison, Amerikalı sosyal reformcu (d. 1805)
- 1903 – Marcel Renault, Renault Otomotiv Sanayi’nin üç kurucusundan birisidir (d. 1872)
- 1907 – Zacharie Astruc, Fransız heykeltıraş, ressam, şair ve sanat eleştirmeni (d. 1833)
- 1928 – Teotig, Ermeni yazar ve salnameci (d. 1873)
- 1945 – Robert Ritter von Greim, Nazi Almanyası Hava Kuvvetleri Komutanı (d. 1892)
- 1948 – Jacques Feyder, Belçikalı film yönetmeni ve senarist (d. 1885)
- 1950 – Archibald Wavell, İngiliz asker (d. 1883)
- 1957 – İbnülemin Mahmut Kemal İnal, Türk yazar, tarihçi, müzeci ve mutasavvıf (d. 1870)
- 1959 – John Foster Dulles, Amerikalı avukat ve siyaset adamı (d. 1888)
- 1965 – Aşot Madat, Türk tiyatro sanatçısı
- 1973 – Selahattin Batu, Türk veteriner hekim, akademisyen, siyasetçi, edebiyatçı (d. 1905)
- 1974 – Duke Ellington, Amerikalı caz müzisyeni (d. 1899)
- 1979 – André Luguet, Fransız film oyuncusu (d. 1892)
- 1991 – İsmail Selen, Türk asker (suikast sonucu) (d. 1931)
- 1995 – Harold Wilson, İngiliz siyasetçi ve Başbakan (d. 1916)
- 2010 – Paul Gray, Amerikan bas gitarist (Slipknot) (d. 1972)
- 2014 – Stormé DeLarverie, ABD’li bir aktivist (d. 1920)
- 2015 – Tanith Lee, İngiliz çizgi roman, bilimkurgu ve hikâye yazarı (d. 1947)
- 2016 – Burt Kwouk, Çin kökenli İngiliz-Britanyalı oyuncu (d. 1930)
- 2017 – Denis Johnson, Amerikalı yazar (d. 1949)
- 2017 – Jared Martin, Amerikalı sinema ve dizi oyuncusu (d. 1941)
- 2017 – Pierre Seron, Belçikalı çizgi roman sanatçısı ve çizer (d. 1942)
- 2018 – Gudrun Burwitz, Nazi Partisi (NSDAP)’nin önde gelen üyesi olan Reichsführer-SS Heinrich Himmler’in kızı ve Nihai Çözüm’ün baş mimarı (d. 1929)
- 2018 – Jerry Maren, Amerikalı oyuncu (d. 1920)
- 2019 – Gianfranco Bozzao, Eski İtalyan futbolcu (d. 1936)
- 2019 – Murray Gell-Mann, Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (d. 1929)
- 2020 – Mukar Çolponbayev, Kırgız politikacı (d. 1950)
- 2020 – Makbul Hossain, Bangladeşli politikacı ve iş insanı (d. 1950)
- 2020 – Hüseyin Ahmed kanjoi, Pakistanlı politikacı (d. 1985)
- 2020 – Lily Lian, Fransız şarkıcı (d. 1917)
- 2020 – Lucia Mee, Kuzey İrlandalı aktivist (d. 1999)
- 2020 – Dinaldo Wanderley, Brezilyalı politikacı (d. 1950)
- 2021 – John Davis, Amerikalı şarkıcı (d. 1954)
- 2021 – Banira Giri, Nepalli şair (d. 1946)
- 2021 – Desiree Gould, Amerikalı aktris ve iş kadını (d. 1945)
- 2021 – Samuel E. Wright, Amerikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1946)
Tatiller ve özel günler
- 24 Mayıs Uçak Teknisyenleri Günü
