4 Eylül, Miladi takvime göre yılın 247. (artık yıllarda 248.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 118.
Demiryolu
- 4 Eylül 1913 İnşa halindeki Samsun-Sivas hattın yapım imtiyazı Fransız Regie Generale şirketine verildi. Anlaşma 1914’te onaylandı. Şirket, savaş nedeniyle inşaata başlamayınca Osmanlı Devleti imtiyazı yoksaydı.
- 4 Eylül 1942 Türk Devlet Demiryolları’ndan bir heyet Alman Ulaştırma Bakanı Dorpmüller’i ziyaret etti.
Olaylar
- 476 – Batı Roma İmparatorluğu’nun son Hükümdarı Romulus Augustus, kendisini İtalya Kralı olarak ilân eden Germen şefi Odoacer tarafından tahttan indirilince, Batı Roma İmparatorluğu sona erdi.
- 1521 – İlyaki Kuşatması: Kara Mahmut Reis tarafından gerçekleştirilen kuşatma sonucunda İlyaki adası fethedildi.
- 1781 – Los Angeles, İspanyollar tarafından bölgeye yerleştirilen insanlarca kuruldu.
- 1870 – Fransa’da, III. Cumhuriyet ilan edildi.
- 1885 – Self-servis, ilk defa New York’ta uygulanmaya başlandı.
- 1886 – Yaklaşık 30 yıl süren savaşlardan sonra, Apaçi lideri Geronimo, Arizona’da teslim oldu.
- 1888 – George Eastman, Kodak adını ticarileştirdi ve makaralı film kullanan kamerasının patentini aldı.
- 1919 – Gazi Mustafa Kemal, Sivas Kongresi’ni açtı.
- 1922 – Türk Kurtuluş Savaşı: Türk Ordusu, Yunan İşgali altındaki Sarıgöl, Buldan ve Bigadiç’i geri aldı.
- 1932 – Dünya Barış Konferansı Viyana’da toplandı.
- 1935 – İstanbul telefon şirketi, Hükûmet adına işletilmeye başlandı.
- 1936 – Birleşik Krallık Hükümdarı VIII. Edward, İstanbul’da Atatürk’ü ziyaret etti.
- 1939 – Tüm gıda maddelerine ihraç yasağı kondu.
- 1941 – II. Dünya Savaşı: İlk kez bir ABD gemisi, bir Alman denizaltısının hücumuna uğradı. Geminin adı USS Greer’di.
- 1944 – Adolf Hitler, Doğu Prusya’daki Rastenburg yakınlarındaki karargahında Japon büyükelçisi Hiroshi Oshima’yı karşıladı.[1]
- 1944 – II. Dünya Savaşı: Müttefikler, Brüksel ve Anvers’i ele geçirdi.
- 1950 – Türkiye’de Hasbi Tembeler olarak bilinen Beetle Bailey çizgi dizisi ilk kez çizgi bant olarak yayımlandı.
- 1956 – Depolama aygıtı olarak manyetik disk kullanan ilk ticari bilgisayar olan “IBM RAMAC 305” tanıtıldı.
- 1957 – Afroamerikan sivil haklar hareketi: -Little Rock Krizi- Arkansas Valisi, siyahi öğrencilerin Merkez Lisesi’ne kayıt yaptırmalarına engel olabilmek için Ulusal Muhafızlar’ı göreve çağırdı.
- 1963 – İsviçre Hava Yolları’na ait bir yolcu uçağı, İsviçre’nin Dürrenäsch şehri yakınlarında düştü; 80 kişi öldü.
- 1964 – Endonezya Hükûmeti, Beatles tarzı saç kesimini yasakladı.
- 1970 – Erdal İnönü, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Rektörü oldu.
- 1970 – Şili’de, sosyalist lider Salvador Allende Başkan seçildi.
- 1971 – Alaska Hava Yolları’na ait Boeing 727 tipi bir yolcu uçağı, Juneau, Alaska yakınlarında düştü: 111 kişi öldü.
- 1972 – 1972 Yaz Olimpiyatları: Mark Spitz, yüzmede 7. altın madalyasını aldı, böylelikle tek bir Olimpiyat Oyunları’nda, 7 madalya birden alan ilk sporcu olarak rekor kırdı.
- 1975 – Bülent Ecevit’in seçim otobüsü, Elazığ’da taşlandı; 50 yaralı, 57 gözaltı.
- 1981 – Millî Güvenlik Konseyi, gözaltı süresinin 90 günden 45 güne inmesini onayladı.
- 1988 – Bangladeş’te sel: 300 kişi öldü, 20 milyon insan evsiz kaldı.
- 1989 – Türkiye’nin ilk spor gazetesi Fotospor, yayın hayatına başladı.
- 1990 – İslam Eleştirmeni, Araştırmacı Yazar Turan Dursun öldürüldü.
- 1991 – Halkın Emek Partisi (HEP), Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile anlaşarak seçimlerde iş birliği kararı aldı.
- 1993 – Demokrasi Partisi (DEP) Milletvekili Mehmet Sincar, Batman’da öldürüldü.
- 1996 – Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından Oral Çelik, İsviçre tarafından Türkiye’ye iade edildi. Çelik, 16 Eylül’de 17 yıl aradan sonra çıkarıldığı Mahkemece tutuklandı.
- 1996 – Kolombiya Devrimci Silahlı Kuvvetleri (FARC) örgütü militanları, Kolombiya’nın Guaviare bölgesindeki askerî bir kampa saldırdı, üç hafta süren çatışmalarda en az 130 kişi öldü.
- 1997 – Kudüs’te çarşı merkezinde üç büyük patlamada 7 kişi öldü, 192 kişi yaralandı. Saldırıyı Hamas örgütü üstlendi.
- 1998 – Google, Stanford’da doktora yapan iki öğrenci; Larry Page ve Sergey Brin tarafından kuruldu.
- 2008 – Emekli Tümgeneral Osman Pamukoğlu önderliğinde, Hak ve Eşitlik Partisi kuruldu.
Doğumlar
- 973 – Birûni, Farsi gök bilimci (ö. 1051)
- 1383 – VIII. Amadeus, Savoy Dükü – V. Felice adıyla son anti-papa olarak bilinir (1439-1449) (ö. 1451)
- 1563 – Wanli, Ming Hanedanı’nın 13. imparatoru (ö. 1620)
- 1768 – François-Auguste-René Chateaubriand, Fransız yazar ve diplomat (ö. 1848)
- 1809 – Juliusz Słowacki, Polonyalı şair (ö. 1849)
- 1824 – Anton Bruckner, Avusturyalı besteci (ö. 1896)
- 1850 – Luigi Cadorna, İtalyan general ve mareşal (ö. 1928)
- 1869 – Karl Seitz, Avusturyalı siyasetçi ve devlet adamı (ö. 1950)
- 1888 – Oskar Schlemmer, Alman ressam, heykeltıraş, tasarımcı ve Bauhaus okulu koreografı (ö. 1943)
- 1891
- Fridolin von Senger und Etterlin, Alman asker (ö. 1963)
- Fritz Todt, Alman mühendis, general ve Todt Örgütü’nün kurucusu (ö. 1942)
- 1896 – Antonin Artaud, Fransız oyun yazarı, şair ve tiyatro oyuncusu (ö. 1948)
- 1901 – Ahmet Kutsi Tecer, Türk şair ve oyun yazarı (ö. 1967)
- 1906 – Max Delbrück, Alman biyolog ve Nobel Tıp veya Fizyoloji Ödülü sahibi (ö. 1981)
- 1908 – Edward Dmytryk, Amerikalı film yönetmeni (ö. 1999)
- 1908 – Richard Wright, Afrikalı-Amerikalı öykü, roman ve makale yazarı ve şair (ö. 1960)
- 1913
- Kenzo Tange, Japon mimar (ö. 2005)
- Stanford Moore, Amerikalı biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1982)
- Kenzō Tange, Japon mimar (ö. 2005)
- 1917 – Henry Ford II, Edsel Ford’un oğlu ve Henry Ford’un torunu iş adamı (ö. 1987)
- 1925 – Forrest Carter, Amerikalı yazar (ö. 1979)
- 1927 – John McCarthy, Amerikalı bilgisayar bilimci (ö. 2011)
- 1928 – Dick York, Amerikalı sinema oyuncusu (ö. 1992)
- 1934
- Clive Granger, Galli ekonomist (ö. 2009)
- Jan Švankmajer, Çek sürrealist sanatçı, animatör, film direktörü ve yönetmen
- 1935 – Dorothy Masuka, Kadın caz sanatçısı
- 1942 – Raymond Floyd, Amerikalı golfçü
- 1944 – Tony Atkinson, Britanyalı akademisyen ve ekonomist (ö. 2017)
- 1945 – Kandemir Konduk, Türk oyun yazarı ve senarist
- 1946 – Gary Duncan, Amerikalı rock müziği gitaristi ve şarkıcısı (ö. 2019)
- 1949 – Tom Watson, Amerikalı golfçü
- 1950 – Aleksandar Berček, Sırp aktör
- 1951 – Judith Ivey, Amerikalı oyuncu ve tiyatro yönetmeni
- 1953 – Fatih Terim, Türk spor adamı
- 1956 – Blackie Lawless, Amerikalı müzisyen
- 1960 – Damon Wayans, Amerikalı komedyen, oyuncu, yazar ve yapımcı
- 1962 – Shinya Yamanaka, Japon doktor ve araştırmacı
- 1969
- Giorgi Margvelaşvili, Gürcü akademisyen ve siyasetçi
- Alexander Paul Coe, Galler doğumlu DJ ve prodüktör
- 1974 – Oğuz Aksaç, Türk halk müziği sanatçısı
- 1975 – Mark Ronson, İngiliz DJ, gitarist, şarkıcı ve müzik prodüktörü
- 1977 – Lucie Silvas, şarkıcı-şarkı yazarı, besteci ve piyanist
- 1979 – Ankaralı Yasemin, Türk şarkıcı
- 1980 – Max Greenfield, Amerikalı oyuncu
- 1981
- Beyoncé, Amerikalı şarkıcı ve oyuncu
- Lacey Mosley, Amerikalı şarkıcı
- 1982 – Whitney Cummings, Amerikalı stand-up komedyeni, oyuncu, film yapımcısı ve podcast yayıncısı
- 1984 – Camila Bordonaba, Arjantinli oyuncu ve model
- 1985 – Raúl Albiol, İspanyol defans oyuncusu
- 1986 – Jaclyn Hales, Amerikalı oyuncu
- 1990
- Olha Harlan, Ukraynalı eskrimci
- Stefanía Fernández, Venezuelalı model
- 1992 – Hanna Schwamborn, Alman oyuncu
- 1993 – Yannick Carrasco, Belçikalı milli futbolcu
- 1994 – Senou Coulibaly, Malili futbolcu
- 1996 – Mizuki Hayashi, Japon futbolcu
Ölümler
- 626 – Gaozu, Çin’in Tang Hanedanı’nın kurucusu ve ilk imparatoru (d. 566)
- 1063 – Tuğrul Bey, Büyük Selçuklu Devleti’nin kurucusu (d. 990)
- 1323 – Kegen Han, 5. Yuan Hanedanı ve Çin İmparatoru (d. 1302)
- 1342 – Anna, 17 Temmuz 1341 tarihinden 4 Eylül 1342 tarihine kadar Trabzon İmparatorluğu’nun imparatoriçesi
- 1522 – Kara Mahmut Reis, Türk denizci (d. ?)
- 1821 – José Miguel Carrera, Güney Amerikalı milli kahraman ve Şilili politikacı (d. 1785)
- 1836 – Aaron Burr, Amerikalı siyasetçi ve ABD’nin 3. başkan yardımcısı (d. 1756)
- 1907 – Edvard Grieg, Norveçli besteci (d. 1843)
- 1944 – Erich Fellgiebel, Alman general (Hitler’e karşı yapılan 20 Temmuz suikast girişiminde yer alan) (idam) (d. 1886)
- 1951 – Louis Adamic, Amerikalı gazeteci ve yazar (d. 1899)
- 1963 – Robert Schuman, Fransız politikacı (d. 1886)
- 1965 – Albert Schweitzer, Fransız tıp doktoru, teolog, filozof, müzisyen ve Nobel Barış Ödülü sahibi d. 1875)
- 1965 – Mahmut Moralı, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (Şehir Tiyatroları sanatçısı) (d. 1902)
- 1967 – Ali Mümtaz Arolat, Türk şair (d. 1897)
- 1985 – Cebrail Allaf, Süryani Kadim Cemaati’nin ruhani lideri
- 1985 – George O’Brien, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1899)
- 1989 – Georges Simenon, Belçikalı polisiye yazarı (d. 1903)
- 1990 – Irene Dunne, Amerikalı oyuncu (d. 1898)
- 1990 – Turan Dursun, Türk yazar ve düşünce adamı (d. 1934)
- 1991 – Henri de Lubac, Katolik ilahiyatçı (d. 1896)
- 1993 – Mehmet Sincar, Türk siyasetçi (d. 1953)
- 1993 – Hervé Villechaize, Fransız oyuncu (d. 1943)
- 1997 – Aldo Rossi, İtalyan mimar ve tasarımcı (d. 1931)
- 2003 – Tibor Varga, Macar kemancı (d. 1921)
- 2006 – Giacinto Facchetti, İtalyan futbolcu (d. 1942)
- 2006 – Steve Irwin, Avusturyalı belgeselci (d. 1962)
- 2011 – Mino Martinazzoli, İtalyan siyasetçi (d. 1931)
- 2011 – Hakkı Ögelman, Türk gökbilimci ve profesör (d. 1940)
- 2013 – Ferdinand Biwersi, Eski Alman futbol hakem (d. 1934)
- 2014 – Gustavo Cerati, Bir şarkıcı, söz yazarı, besteci ve rock müzik yapımcısı (d. 1959)
- 2014 – Joan Rivers, Amerikalı oyuncu, komedyen, yazar, yapımcı ve sunucu (d. 1933)
- 2015 – Sylvie Joly, Fransız oyuncu ve komedyen (d. 1934)
- 2018 – Marijan Beneš, Yugoslav-Bosnalı boksör (d. 1951)
- 2018 – István Bethlen, Macar ekonomist ve siyasetçi (d. 1946)
- 2018 – Bill Daily, Amerikalı oyuncu (d. 1927)
- 2018 – Christopher Lawford, Amerikalı yazar, oyuncu, yapımcı ve siyasi aktivist (d. 1955)
- 2019 – Abbas Abdulla, Azeri şair (d. 1940)
- 2019 – Edgardo Andrada, Arjantinli eski futbolcu (d. 1939)
- 2019 – Roger Etchegaray, Fransız kardinal (d. 1922)
- 2019 – Kylie Rae Harris, Amerikalı country şarkıcısı, müzisyen ve söz yazarı (d. 1989)
- 2019 – Tevfik Kış, Türk güreşçi ve antrenör (d. 1934)
- 2019 – Dan Warner, Amerikalı müzisyen, albüm yapımcısı ve söz yazarı (d. 1970)
- 2020 – Lloyd Cadena, Filipinli vlogger, radyo kişiliği ve yazar (d. 1993)
- 2020 – Annie Cordy, Belçikalı oyuncu ve şarkıcı (d. 1928)
- 2020 – Dmitry Svetushkin, Moldovalı satranç oyuncusu (d. 1980)
- 2020 – Joe Williams, 1999’da dört ay boyunca Cook Adaları Başbakanı olarak görev yapmış siyasetçi ve doktor (d. 1934)
