29 Eylül, Miladi takvime göre yılın 272. (artık yıllarda 273.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan gün sayısı 93.
Demiryolu
- 29 Eylül 1848 Pave adlı bir İngiliz Calais’den başlayıp İstanbul ve Basra üzerinden Hindistan’a uzanacak dev bir demiryolu projesini ortaya attı. Pave hattının daha sonra Pekin’e uzatılmasını da düşünüyordu.
Olaylar
- 1227 – Kutsal Roma imparatoru II. Friedrich, Papa IX. Gregorius tarafından aforoz edildi.
- 1555 – Damat Rüstem Paşa, ikinci kez Osmanlı Sadrazamı oldu.
- 1808 – Sened-i İttifak imzalandı.
- 1885 – Dünyanın ilk elektrikli tramvay hattı, Birleşik Krallık’nın Londra kentinde faaliyete geçti.
- 1911 – İtalya Krallığı, Osmanlı İmparatorluğu’na savaş ilan etti ve Trablusgarp Savaşı başladı.
- 1913 – II. Balkan Savaşı sonunda Osmanlı ile Bulgaristan Krallığı arasında İstanbul Antlaşması imzalandı.
- 1918 – Bulgaristan Krallığı, Selanik Ateşkes Antlaşması’nı imzalayarak I. Dünya Savaşı’ndan çekildi.
- 1920 – Kazım Karabekir komutasındaki Türk Ordusu, Ermenistan ile yaptığı savaş sonucunda Sarıkamış’ı ele geçirdi.
- 1923 – Birleşik Krallık Filistin Mandası oluşturuldu.
- 1933 – Komünist Enternasyonal Genel Sekreteri Georgi Dimitrov’un suçlandığı Reichstag Yangını soruşturmasında, diğer sanık Marinus van der Lubbe yangını çıkardığını itiraf etti.
- 1937 – Çin Cumhuriyeti’nde Japon tehdidine karşı milliyetçi general Çan Kay Şek ile komünist önder Mao Zedong birlikte davranma kararı aldı.
- 1938 – Fransa, İtalya Krallığı ve Birleşik Krallık, Münih Antlaşması’nı imzalayarak Nazi Almanyası’nın Çekoslovakya’nın Südet bölgesini işgal etmesini kabul etti.
- 1941 – Kiev’de Nazilerin gerçekleştirdiği Babi Yar Katliamı başladı. İki günde 33771 Yahudi öldürüldü.
- 1960 – Türkiye’de Demokrat Parti kapatıldı.
- 1971 – Umman, Arap Birliği’ne katıldı.
- 1974 – Isparta’da Hüseyin Çaylı adında bir kişi, 6 yaşındaki Ergün Kahraman adlı erkek çocuğunu tecavüz edip öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi.
- 1991 – Haiti’de askerî darbe gerçekleşti.
- 1992 – PKK, Hakkâri-Şemdinli’deki Jandarma Taburu’na saldırdı. 2’si astsubay 23 asker ile 5 korucu hayatını yitirdi. Saldırıdan sonra başlayan operasyonlarda 58 PKK mensubu öldürüldü.
- 1994 – Türkiye Adalet eski Bakanı ANAP’lı Mehmet Topaç, Ankara’daki bürosunda, Dev-Sol örgütü üyesi oldukları iddia edilen 4 kişinin silâhlı saldırısı sonucu öldü.
- 2008 – Lehman Brothers gibi önemli şirketlerin iflaslarının ardından Dow Jones endeksi 777.68 puan birden düşerek bir günde en büyük düşüşü yaşadı.
Doğumlar
- MÖ 106 – Gnaeus Pompeius Magnus, Romalı general ve politik lider (ö. MÖ 48)
- 1509 – Miguel Servet, İspanyol ilâhiyatçı, hekim, haritacı ve hümanist (ö. 1553)
- 1518 – Tintoretto, Venedikli ressam (ö. 1594)
- 1547 – Miguel de Cervantes, İspanyol yazar (ö. 1616)
- 1571 – Caravaggio, İtalyan ressam (ö. 1610)
- 1703 – François Boucher, Fransız ressam ve Rokoko akımının önemli bir temsilcisi (ö. 1770)
- 1758 – Horatio Nelson, İngiliz amiral (ö. 1805)
- 1761 – Michael Francis Egan, İrlanda kökenli Amerikalı Piskopos (ö. 1814)
- 1786 – Guadalupe Victoria, Meksikalı siyasetçi, asker ve avukat (ö. 1843)
- 1804 – Sadık Paşa, Polonya asıllı Türk asker (Polonezköy’ün Polonyalı kurucularından) (ö. 1886)
- 1810 – Elizabeth Gaskell, İngiliz romancı (ö. 1865)
- 1812 – Eudoxiu Hurmuzache, Rumen tarihçi, politikacı ve yazar (ö. 1874)
- 1815 – Andreas Achenbach, Alman manzara ressamı (ö. 1910)
- 1864 – Miguel de Unamuno, İspanyol düşünür ve yazar (ö. 1936)
- 1882 – Nuri Conker, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1937)
- 1883 – Celal Sahir Erozan, Türk şair (ö. 1935)
- 1901 – Enrico Fermi, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1954)
- 1904 – Greer Garson, İngiliz oyuncu ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1996)
- 1907 – Hans Martin Sutermeister, İsviçreli yazar (ö. 1977)
- 1912 – Michelangelo Antonioni, İtalyan yönetmen (ö. 2007)
- 1913
- Silvio Piola, İtalyan futbolcu (ö. 1996)
- Stanley Kramer, Amerikalı yönetmen ve film yapımcısı (ö. 2001)
- Trevor Howard, İngiliz aktör (ö. 1988)
- 1916
- İsmet Kür, Türk öğretmen ve yazar (ö. 2013)
- Peter Finch, Birleşik Krallık doğumlu Avustralyalı aktör ve Oscar ödülü sahibi (ö. 1977)
- 1920 – Peter Dennis Mitchell, İngiliz biyokimyacı ve Nobel Kimya Ödülü sahibi (ö. 1992)
- 1921 – James Cross, Britanyalı diplomat (ö. 2021)
- 1922 – Lizabeth Scott, Amerikalı oyuncu (ö. 2015)
- 1924 – Şükrü Elekdağ, Türk diplomat ve siyasetçi
- 1930 – Colin Dexter, İngiliz romancı (ö. 2017)
- 1931
- James Cronin, Amerikalı nükleer fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 2016)
- Anita Ekberg, İsveçli aktris (ö. 2015)
- 1932
- Robert Benton, Amerikalı senarist ve yönetmen
- Rainer Weiss, Amerikalı fizikçi ve akademisyen
- 1933 – Samora Machel, Mozambikli askeri komutan, devrimci ve siyasetçi (ö. 1986)
- 1934 – Mihaly Csikszentmihalyi, Macar asıllı ABD’li psikolog
- 1935 – Jerry Lee Lewis, Amerikalı rock and roll ve country müzik şarkıcı-söz yazarı ve piyanist
- 1936
- Silvio Berlusconi, İtalyan siyasetçi ve Başbakan
- Bilal İnci, Türk oyuncu (ö. 2005)
- 1938 – Wim Kok, Hollandalı siyasetçi (ö. 2018)
- 1939
- Fikret Abdić, Boşnak devlet adamı
- Rhodri Morgan, Galli siyasetçi ve devlet adamı (ö. 2017)
- 1942
- Felice Gimondi, Eski İtalyan bisiklet yarışçısı (ö. 2019)
- Ian McShane, İngiliz asıllı komedyen ve oyuncu
- Bill Nelson, Amerikalı avukat, politikacı ve NASA’nın 14. başkanı
- 1943
- Wolfgang Overath, Alman eski millî futbolcu
- Lech Walesa, Polonya dayanışma hareketi (Solidarność) lideri ve Cumhurbaşkanı, Nobel Barış Ödülü sahibi
- Muhammed Hatemi, İranlı siyasetçi ve İran İslam Cumhuriyeti’nin 5. Cumhurbaşkanı
- 1948 – Theo Jörgensmann, Alman müzisyen
- 1949 – Yorgo Dalaras, Yunan şarkıcı
- 1950
- Christian Vigouroux, Fransız bürokrat
- Şerif Benekçi, Türk yazar (ö. 2008)
- 1951
- Michelle Bachelet, Şilili politikacı ve Devlet Başkanı
- Pier Luigi Bersani, İtalyan siyasetçi ve eski bakan
- 1955 – Gwen Ifill, Amerikalı gazeteci, yazar ve Tv sunucusu (ö. 2016)
- 1956 – Sebastian Coe, İngiliz siyasetçi ve Olimpiyat madalyalı eski atlet
- 1961 – Julia Gillard, Avustralya’nın ilk kadın başbakanı
- 1966 – Bujar Nishani, Arnavut politikacı (ö. 2022)
- 1969 – Erika Eleniak, Amerikalı Playboy Güzeli ve oyuncu
- 1970
- Yoshihiro Tajiri, Japon profesyonel güreşçi
- Natasha Gregson Wagner, Amerikalı kadın tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
- 1971
- Sibel Tüzün, Türk şarkıcı
- Anthony Bishop, Güney Afrikalı oyuncu
- 1973
- Doğan Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun solisti, besteci ve söz yazarı
- Güneş Duru, Türk müzisyen ve Redd grubunun gitaristi, arkeolog ve besteci
- 1975 – Albert Celades, İspanyol millî futbolcu ve teknik direktör
- 1976
- Kelvin Davis, İngiliz futbolcu
- Andriy Şevçenko, Ukraynalı millî futbolcu
- 1979
- Orhan Ak, Türk futbolcu
- Berke Üzrek, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu
- Artika Sari Devi, Endonezyalı manken ve oyuncu
- 1980 – Zachary Levi, Amerikalı oyuncu, dizi oyuncusu
- 1981 – Şahin Irmak, Türk oyuncu
- 1982 – Mert Öcal, Türk manken ve oyuncu
- 1983
- Lucas Prisor, Alman aktör
- Kolera, Türk rap şarkıcısı
- 1984 – Per Mertesacker, Alman futbolcu
- 1985
- Niklas Moisander, Fin millî futbolcu
- Dani Pedrosa, İspanyol motosiklet sürücüsü
- 1988
- Kevin Durant, Amerikalı basketbolcu ve NBA oyuncusu
- Andrea Rispoli, İtalyan futbolcu
- 1989
- Yevhen Konoplianka, Ukraynalı millî futbolcu
- Andrea Poli, İtalyan futbolcu
- 1991 – Adem Ljajić, Sırp futbolcu
- 1993 – Lee Hong-bin, Güney Koreli şarkıcı ve oyuncu
- 1994
- Katarzyna Niewiadoma, Polonyalı bisiklet yarışçısı
- Andy Polo, Perulu futbolcu
- 1994 – Halsey, Amerikalı şarkıcı ve söz yazarı
- 1995 – Ayaka Yamashita, Japon millî futbolcu
- 1996 – Marco Granados, Meksikalı futbolcu
- 1998 – Jordan Lotomba, İsviçreli futbolcu
- 1999 – Choi Ye-na, Güney koreli şarkıcı ve dansçı
- 2009 – Beren Gökyıldız, Türk çocuk oyuncu
Ölümler
- MÖ 48 – Gnaeus Pompeius Magnus, Romalı general ve politik lider (d. MÖ 106)
- 855 – I. Lothar, Orta Francia Kralı ve Kutsal Roma İmparatoru (d. 795)
- 1185 – Surlu William, Lübnan’da Sur Piskoposu; Haçlı ve Orta Çağ tarihçisi (d. 1130)
- 1560 – I. Gustav, 1523’ten 1560’taki ölümüne kadar İsveç kralı (d. 1496)
- 1712 – Sâbit, Osmanlı Divan şairi (d. 1650)
- 1833 – VII. Fernando, İspanya Kralı (d. 1784)
- 1890 – Vahtang Orbeliani, Gürcü romantik şair ve asker (d. 1812)
- 1902 – Émile Zola, Fransız romancı (d. 1840)
- 1908 – Machado de Assis, Brezilyalı yazar (d. 1839)
- 1910 – Winslow Homer, Amerikalı ressam ve grafiker (d. 1836)
- 1913 – Rudolf Diesel, Alman makine mühendisi ve Dizel motorun mucidi (d. 1858)
- 1925 – Léon Bourgeois, Fransız Başbakan (d. 1851)
- 1927 – Arthur Achleitner, Alman yazar (d. 1858)
- 1927 – Willem Einthoven, Hollandalı doktor ve fizyolog (d. 1860)
- 1929 – III. Basileios, İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi’nin 263. Patriği (d. 1846)
- 1930 – Ilya Yefimovich Repin, Rus ressam (d. 1844)
- 1949 – Cemal Keşmir, Türk siyasetçi (Damat Ferit Paşa hükûmetlerinde Dahiliye ve Ticaret ve Ziraat Nazırlığı yapan ve Yüzellilikler arasında yer alan) (d. 1862)
- 1953 – Ernst Reuter, Alman siyasetçi ve Batı Berlin’in ilk Belediye Başkanı (d. 1889)
- 1961 – Nihat Reşat Belger, Türk tıp doktoru ve siyasetçi (Atatürk’e siroz teşhisini koyan ilk doktor) (d. 1882)
- 1967 – Carson McCullers, Amerikalı yazar (d. 1917)
- 1973 – Nurullah Esat Sümer, Türk siyasetçi (Maliye ve Devlet Bakanı) (d. 1899)
- 1973 – W. H. Auden, İngiliz şair (d. 1907)
- 1981 – Billy Shankly, İskoç futbolcu ve teknik direktör (d. 1913)
- 1985 – Tarık Güryay, Türk asker (d. 1914)
- 1987 – Henry Ford II, Edsel Ford’un oğlu ve Henry Ford’un torunu iş adamı (d. 1917)
- 1994 – Şemsi Rahimov, Azerbaycanlı devlet adamı (d. 1924)
- 1997 – Roy Lichtenstein, Amerikalı Pop sanatçısı (d. 1923)
- 2001 – Nguyen Van Thieu, Güney Vietnam Devlet Başkanı (d. 1923)
- 2003 – Tuğrul Şavkay, Türk gazeteci (d. 1951)
- 2007 – Yıldırım Aktuna, Türk nöropsikiyatr ve siyasetçi (d. 1930)
- 2009 – Abdülmelik Fırat, Kürt asıllı Türk siyasetçi (d. 1934)
- 2009 – Pavel Popoviç, Ukrayna asıllı Sovyet kozmonotu (d. 1930)
- 2010 – Georges Charpak, Polonyalı-Fransız fizikçi (d. 1924)
- 2010 – Tony Curtis, Amerikalı sinema oyuncusu (d. 1925)
- 2011 – Tatyana Lioznova, Sovyet Rus film yönetmeni (d. 1924)
- 2011 – Sylvia Robinson, Amerikalı şarkıcı, müzisyen, plak yapımcısı ve plak şirketi yöneticisi (d. 1935)
- 2012 – Hebe Camargo, Brezilyalı şarkıcı, TV sunucusu ve oyuncu (d. 1929)
- 2015 – Mauro Ferri, İtalyan sosyalist siyasetçi (d. 1920)
- 2015 – Hellmuth Karasek, Alman gazeteci, yazar ve edebiyat eleştirmeni (d. 1934)
- 2015 – William Kerslake, Amerikalı güreşçi (d. 1929)
- 2016 – Ann Emery, İngiliz oyuncu (d. 1930)
- 2017 – Tom Alter, İngiliz asıllı Hint oyuncu (d. 1950)
- 2017 – Philippe Médard, Fransız hentbolcu (d. 1959)
- 2017 – Wiesław Michnikowski, Polonyalı sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1922)
- 2018 – Alves Barbosa, Portekizli bisiklet sporcusu (d. 1931)
- 2018 – Angela Maria, Brezilyalı şarkıcı ve aktris (d. 1929)
- 2018 – Otis Rush, Amerikalı blues müzisyeni ve şarkıcısı (d. 1934)
- 2019 – Beatriz Aguirre, Meksikalı oyuncu ve seslendirme sanatçısı (d. 1925)
- 2019 – Martin Bernheimer, Alman-Amerikalı gazeteci ve müzik eleştirmeni (d. 1936)
- 2019 – Busbee, Amerikalı şarkı sözü yazarı, kayıt prodüktörü ve müzisyen (d. 1976)
- 2019 – Ilkka Laitinen, Fin siyasetçi (d. 1962)
- 2020 – Abdullah Işıklar, Türk gazeteci (d. 1933)
- 2020 – Lode Van Den Bergh, Belçikalı yazar ve eğitimci (d. 1920)
- 2020 – Helen Reddy, Avustralyalı müzisyen, aktivist, aktris ve söz yazarı (d. 1941)
- 2020 – Sabah el-Ahmed el-Cabir es-Sabah, Kuveyt emiri ve Kuveyt Askeri Kuvvetleri Komutanı (d. 1929)
- 2020 – Isidora Žebeljan, Sırp besteci, müzisyen ve orkestra şefi (d. 1967)
Tatiller ve özel günler
- Dünya Kalp Günü
