Memorial Antalya Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Ömer Bozduman, skolyoz hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı.
Skolyoz, çoğunlukla ergenlik çağında teşhis edilen, omurganın yana doğru eğriliğidir. Serebral palsi ve kas distrofisi gibi rahatsızlıkları olan kişilerde skolyoz ortaya çıkabilirken, çocukluk çağı skolyozunun nedeni pek çok vaka için bilinmemektedir. Skolyoz kız çocuklarında daha fazla görülür. Doğumsal olabildiği gibi ileri yaşlarda kırık, enfeksiyon, tümör, kireçlenme gibi durumlar sonucu da oluşabilir. İleri dereceli eğriliklerde gittikçe artan klinik şikayetler görülebilir ve ilk olarak konservatif tedaviler denense de, genellikle skolyoz cerrahisiyle bu sorun giderilebilmektedir.
Sakatlığa bile neden olabilir
Çoğu skolyoz vakasında eğrilik hafiftir ancak bazı eğrilikler çocuk büyüdükçe kötüleşir. Şiddetli skolyoz sakatlığa bile neden olabilmektedir. Özellikle ciddi bir omurga eğrisi, göğüs içindeki boşluğu azaltarak akciğerlerin düzgün çalışmasını zorlaştırabilir. Hafif skolyozu olan çocuklar, eğriliğin ilerleyip ilerlemediğinin değerlendirilmesi için genellikle doktor takibi ve röntgen gibi tetkiklerle yakından izlenir. Vakaların önemli bir çoğunluğunda herhangi bir tedaviye gerek yoktur. Bazı çocuklarda eğriliğin kötüleşmesini önlemek için korse takılması gerekebilir. Daha ciddi eğrilikleri düzeltmek için ise ameliyata başvurulabilir.
Skolyozun belirtilerine dikkat
- Omuz dengesinin eşit olmaması
- Bir kürek kemiğinin diğerinden daha belirgin görünmesi
- Bel kıvrımının simetrik olmaması
- Bir kalçanın diğerinden daha yüksek olması
- Göğüs kafesinin bir tarafının öne doğru çıkıntılı olması
- Öne eğilirken sırtın bir tarafında çıkıntı oluşması
- Kol ve bel kıvrımı arasındaki mesafenin eşit olmaması
Bazı hastalıklar da skolyoz nedeni
Daha az görülen skolyoz türleri şunlardan kaynaklanıyor; serebral palsi veya kas distrofisi gibi belirli kas güçsüzlüğüne ve kaybına neden olabilen nöromüsküler durumlar, omurga kemiklerinin gelişimini etkileyen doğum kusurları, bebekken göğüs duvarında geçirilmiş ameliyat, omurga yaralanmaları veya enfeksiyonları, omurilik düzensizlikleri, omurgada fiziksel değişikliklere neden olan bir tümör, bir veya daha fazla gende değişiklik meydana geldiğinde ortaya çıkan genetik hastalıklar.
Skolyozu olan hastalarda görülen rahatsızlıklar
Skolyozlu kişilerin çoğunda hastalığın hafif bir formu bulunurken, skolyoz bazen aşağıdakiler de dahil olmak üzere komplikasyonlara neden olabilir.
Solunum Problemleri: Şiddetli skolyozda göğüs kafesi akciğerlere baskı yaparak nefes almayı zorlaştırabilir.
Sırt sorunları: Çocukluğunda skolyoz hastası olan kişilerin, özellikle de eğrilikleri büyükse ve tedavi edilmezse, yetişkinlerde kronik sırt ağrısı yaşama olasılıkları daha yüksek olabilir.
Dış görünüş: Skolyoz kötüleştikçe, eşit olmayan kalça ve omuz, kaburga ve bel ile gövdenin yana doğru kayması gibi daha belirgin değişikliklere neden olabilir. Skolyozlu kişiler sıklıkla görünüşleri konusunda duyarlı olurlar.
Skolyoz cerrahisi uygun hasta grubunda başarılı sonuçlar veriyor
Skolyoz sinir kökü sıkışması veya kötüleşen sırt ağrısıyla ilişkilendirildiğinde, kendiliğinden düzelme şansı azdır ve zaman geçtikçe şikayetlerin daha da kötüleşmesi muhtemeldir. Omurgayı tekrar dengeye getirmek ve sıkışabilecek sinirlerdeki baskıyı ortadan kaldırmak için ameliyat gerekir. Yetişkinlerde omurga deformitelerini tedavi etmek için tasarlanmış birçok farklı tipte cerrahi prosedür vardır. Cerrahlar, ameliyatı her hasta için ihtiyaçlarına göre özelleştirir. Uygun hasta grubuna cerrahi uygulandığında, mükemmel fonksiyonel sonuçlar elde edilebilir ve hastaların yaşam kaliteleri olumlu anlamda değişir.
Ağrısız bir hayat mümkün
Çoğu hasta ameliyattan 2 ila 4 hafta sonra okula veya işine dönebilir ve 4 ila 6 ay içinde ameliyat öncesi tüm faaliyetlerine devam edebilir. İyileşme sürecinden sonra çoğu hasta normal aktif yaşamlarına geri döner. Ameliyat olan skolyozlu hastalar genellikle fiziksel olarak çok daha iyi hissederler ve skolyoz ameliyatından sonraki yaşamları ağrısız olabilir. Skolyoz ameliyatında uygulanan gelişmiş yöntemler omurgayı düzleştirirken, ağrının önlenmesini amaçlamaktadır.
