Genç Yaşta Başlayan Alzheimer Hastalığı: Riskler ve Önlemler
Genç yaşta Alzheimer hastalığı, genellikle 65 yaşından önce ortaya çıkan ve genetik faktörlerin etkili olduğu bir Alzheimer formu olarak tanımlanmaktadır. Uzmanlar, bu hastalığın klasik belirtilerinin erken yaşlarda ortaya çıkmasının yanı sıra, daha hızlı bir ilerleme sürecine sahip olduğunu vurgulamaktadır. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, genç yaşta başlayan Alzheimer hastalığının, beyin üzerinde farklı ve daha yıkıcı etkiler yarattığını belirtmektedir. Özellikle, bazı nadir vakalarda belirtilerin 30’lu yaşlarda bile görülebileceği ifade edilmektedir.
Prof. Dr. Tarlacı, “Tanı anında daha az bilişsel bozukluğa sahip olsalar da, genç başlangıçlı Alzheimer hastalarının beyinlerinde daha hızlı değişiklikler gözlemlenmektedir. Bu durum, hastalığın geç başlangıçlı Alzheimer’a kıyasla daha agresif seyrettiğini göstermektedir.” diye eklemektedir.
Alzheimer’ın İlk Belirtileri
Dikkat azlığı ve mekânsal farkındalıkta azalma, genç yaşta başlayan Alzheimer’ın ilk belirtileri arasında yer alabilir!
Genç yaşta Alzheimer hastalığı hakkında bilgi birikimi artmış olsa da, bu hastalığın altında yatan mekanizmalar hâlâ birçok soru işareti taşımaktadır. Bu bağlamda, Prof. Dr. Tarlacı, “Genç yaşta Alzheimer hastalığı, genellikle 65 yaşından önce başlar ve genetik faktörler bu hastalığın gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır.” şeklinde açıklama yapmaktadır. Ayrıca, genç yaşta Alzheimer hastalığı olan bireylerde genellikle daha az dikkat, el hareketlerini taklit etme becerisinde azalma ve mekânsal farkındalıkta azalma gibi belirtiler gözlemlenmektedir.
- Genç yaşta başlayan Alzheimer hastalığında ilk belirtiler arasında hafıza kaybı sıklıkla görülür.
- Hastalığın ilerleyişi, genellikle daha hızlı olur.
- Belirtiler, 50-64 yaşları arasında teşhis edilme eğilimindedir.
Bu noktada, araştırmaların duyusal ve hareketle ilgili bilgileri işlemekle görevli beyin bölgelerinin (parietal korteks olarak adlandırılır) daha fazla hasar gösterdiğini ortaya koyduğu ifade edilmektedir.
Yaşam Tarzının Önemi
Daha sağlıklı bir yaşam tarzı ile Alzheimer’a karşı dayanıklılığı artırmak mümkün!
Demans geçmişi olan veya bu konuda endişeleri bulunan bireyler için genetik test yapılması önerilmektedir. Bu testler, hatalı genlerin varlığını doğrulamakta ve semptom gösterenler ya da gelecekteki prognozlarını öğrenmek isteyenler için önemli bir adım oluşturmaktadır. Prof. Dr. Tarlacı, “Yapılan bazı araştırmalar, genetik olarak erken başlangıçlı Alzheimer riski taşıyan bireylerin daha sağlıklı yaşam tarzları benimseyerek bu risklerini azaltabileceklerini göstermektedir.” demektedir.
- Haftada iki buçuk saatten fazla egzersiz yapmak, hafıza testlerinde daha iyi sonuçlar almaya yardımcı olabilir.
- Yüksek düzeyde sebze, kuru meyve ve çikolata tüketimi, Alzheimer riskini düşürebilir.
Prof. Dr. Tarlacı, “Genç demans hastalarında depresyon sık görülmekte ve tedavi edilmesi gerekmektedir. Bilişsel rehabilitasyon programları, hastaların bellek ve diğer bilişsel işlevlerini güçlendirmeyi hedeflemektedir.” diye eklemektedir. Düzenli fiziksel egzersiz, genel sağlık durumunu iyileştirirken bilişsel fonksiyonları da destekleyebilir.
Genetik Faktörlerin Rolü
Genç yaşta ortaya çıkan Alzheimer hastalığında genetik faktörlerin etkisi!
Prof. Dr. Tarlacı, genç yaşta görülen Alzheimer hastalığının risk faktörlerinin, geç yaşta ortaya çıkan Alzheimer hastalığı ile benzerlik gösterdiğini belirtmektedir. “Genç başlangıçlı Alzheimer vakalarının yaklaşık onunda birinde genetik faktörlerin rolü bulunmaktadır.” diyerek sözlerini tamamlamaktadır. Şu ana kadar, APP, PSEN1 ve PSEN2 genleri genç başlangıçlı Alzheimer ile ilişkilendirilmiştir. Genetik özellikler üzerine yapılan araştırmalar, hastalığın tedavi stratejilerinin kişiselleştirilmesine ve hedeflenmesine olanak tanımaktadır.
Sonuç olarak, genç yaşta Alzheimer hastalığının patofizyolojik mekanizmalarını anlama çabaları, Alzheimer hastalığının genel patofizyolojisini daha iyi kavrayabilmemizi sağlarken, hastalığın erken dönemleri, ilerleyişi ve nasıl önlenebileceği konularında önemli bilgiler sunmaktadır.
