Sivas’ın Yıldızeli İlçesinde Tarihe Yolculuk: Kayalıpınar
Sivas’ın Yıldızeli ilçesinde yer alan Kayalıpınar köyü, 3 bin 800 yıllık tarihi ile Hitit uygarlığının önemli bir parçasını barındırıyor. Bu antik şehir, 1970’li yıllarda bir öğretmenin merakı sayesinde keşfedildi ve o günden bu yana kazı çalışmaları aralıksız devam ediyor. Kazıların başında, Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Çiğdem Maner bulunuyor. Kayalıpınar, Hitit tarihine ışık tutacak önemli buluntular sunmaya devam ediyor.
Hitit Tapınakları ve Mühür Baskıları
2024 yılı kazı çalışmalarının sona yaklaşmasıyla birlikte, Kayalıpınar’da büyük bir Hitit yapısı olduğu düşünülen bir tapınak kalıntısı bulundu. Ayrıca, çok sayıda mühür baskısı ve Bizans dönemine ait mezar ve yapı izleri de ortaya çıkarıldı. Doç. Dr. Çiğdem Maner, kazıların önemini vurgulayarak şunları söyledi:
“2023 yılında çalıştığımız yanık bir binada birçok mühür baskısı gün yüzüne çıktı. Bu baskılar, Hitit devletinin son dönemlerindeki bazı entrikaları anlamamıza olanak tanıyor. Ayrıca, Hititçe çiviyazılı tablet parçaları da bulduk. Şu ana kadar Kayalıpınar’da ortaya çıkan tabletlerin genellikle dini içerik taşıdığını görüyoruz. Ancak henüz herhangi bir siyasi metin ile karşılaşmadık. Kazı alanındaki çalışmalarımız devam ediyor ve yeni mühür baskıları bulmaya devam ediyoruz. Sivas bölgesi, Hitit tarihi açısından son derece önemli bir yerleşim alanı. Bu nedenle buradaki kazıların sonuçları, Hitit tarihinin yeniden yazılmasına katkı sağlayacak.”
Hitit Tarihinin Yeniden Yazılması
İstanbul Üniversitesi Hititoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hasan Peker, Kayalıpınar’ın Hitit tarihinin önemli merkezlerinden biri olduğunu belirterek şunları ifade etti:
“Samuha kenti, Hitit tarihinin birden çok defa yazıldığı merkezlerden biridir. Hitit devleti yok olmak üzereyken, imparatorluğun kurucusu I. Suppiluliuma, devleti yeniden toparlamak için babası büyük kral II. Tudhaliya ile birlikte düzenlediği askeri seferlere burayı merkez yapmıştır. Bu seferler, Hitit devletini yeniden ayağa kaldırmıştır. Burada, eski kazılardan farklı olarak Anadolu Hiyeroglif yazısıyla yazılmış mühürlerden elde edilen kil topaklar üzerinde görevli, büyük kral ve prenslerle ilgili veriler elde ediyoruz. Ayrıca, Kadeş savaşının Hititli baş komutanı II. Muvattalli’nin oğlunu tahtan indiren amcası III. Hattusili’nin mühür baskıları ile büyük kraliçe Puduhepa’nın gençlik dönemine ait baskılar da önemli buluntular arasında.”
Kazı Çalışmalarının Önemi
Kayalıpınar Kazı Başkanı Yardımcısı Arkeolog Doktor Emre Kuruçayırlı, kazı çalışmalarının önemine dikkat çekerek şunları açıkladı:
“Kazı alanımızda birçok farklı dönemi bir arada keşfettik. Büyük bir Hitit yapısı olduğuna inandığımız bir tapınak bulduk. Bunun hemen altında Roma yolunun geçtiğini ve yakınında Bizans dönemine ait bulguların bulunduğunu gördük. Bu alanda Hitit yapıları ile birlikte önemli mühür baskıları da ortaya çıktı. Bu kazılar, Hitit Krallığı’nın en önemli merkezlerinden biri olan Samuha şehrinin tarihini anlamak açısından kritik. Hitit krallarının birçoğu hayatlarının büyük bir kısmını burada geçirdi. Ayrıca, Bizans dönemine ait mimari ve yerleşim bilgilerini de gün yüzüne çıkararak bu döneme ışık tutmayı hedefliyoruz.”
