Küresel Piyasalarda Fed Harekete Geçti
Bugün itibarıyla küresel piyasalarda Fed’in hareketliliği dikkat çekiyor. Faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesiyle birlikte, analistler arasında 25 baz puan mı yoksa 50 baz puan mı indirimin yapılacağı konusunda çeşitli tartışmalar sürüyor. Eğer Fed, faiz indirimi kararı alırsa, bu durum Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 19 Eylül’de alacağı faiz kararı üzerinde de önemli bir etki yaratabilir. Analistler, Fed’in bu hamlesinin Türkiye piyasaları ve Merkez Bankası’nın faiz politikaları üzerindeki olası etkilerini yakından takip ediyor.
Powell’dan Enflasyon Açıklamaları
Fed Başkanı Jerome Powell, enflasyonun hedeflerine yaklaşmakta olduğunu belirterek, “Enflasyonun yüzde 2 hedefine doğru sürdürülebilir bir yolda olduğuna dair güven artmış durumda,” dedi. Powell’ın bu açıklamaları, piyasalarda faiz indirimi için bir “yeşil ışık” olarak değerlendirildi.
Faiz İndirimi İçin Sinyaller Belirginleşiyor
Powell, para politikası ayarlamasının zamanının geldiğine dair sinyaller vererek, “Faiz indiriminin yönü artık netleşti; ancak zamanlaması ve hızı, gelen ekonomik verilere, ekonomik görünümdeki değişimlere ve risk dengesine bağlı olacak,” ifadelerini kullandı. Ayrıca, politika faizinin mevcut seviyesinin iş gücü piyasasındaki zayıflama riski de dahil olmak üzere karşılaşılabilecek her türlü riske yanıt verecek kadar esneklik sağladığını vurguladı.
Fed Başkanlarından Peş Peşe Açıklamalar
Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, gelecek ay faizleri indirmemenin iş gücü piyasası üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini belirtti. Goolsbee, iş gücü piyasasındaki mevcut durumu göz önünde bulundurarak, faiz indirimi zamanlamasının doğru bir hamle olacağını ifade etti. St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem ise son dönemde yavaşlayan enflasyona cevaben Fed’in faizleri indirme zamanının yaklaştığına dikkat çekti. Musalem, son enflasyon verilerinin Fed’in yüzde 2 enflasyon hedefine ulaşma yolunda önemli bir ilerleme kaydettiğini ve bu sürecin güven verdiğini vurguladı. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari da zayıflayan iş gücü piyasası nedeniyle Eylül ayında faiz indiriminin gündeme gelebileceğini belirtti. Ancak Kashkari, 25 baz puanlık bir indirimin yeterli olacağı ve daha büyük bir indirimin gereksiz olduğu görüşünü dile getirdi.
Fed Eylül Ayında Ne Kadar İndirim Yapabilir?
ABD’de açıklanan ekonomik veriler, faiz indirimine yönelik beklentileri arttırırken, yatırımcılar arasında da risk iştahında bir artış gözlemleniyor. Özellikle istihdam piyasasında görülen yavaşlama ve ekonomik büyümedeki durgunluk sinyalleri, Fed’in faiz indirimine gitme olasılığını güçlendirdi. Geçtiğimiz hafta açıklanan enflasyon verilerinin ardından, Fed’in Eylül ayındaki toplantısında 25 baz puan veya 50 baz puanlık bir indirime gitmesi yönündeki beklentiler neredeyse eşit oranda. Eski Fed üyesi William Dudley, Fed’in 50 baz puanlık bir indirime gitme alanının olduğunu söylemesiyle, piyasalar da bu olasılığı daha olası hale getirdi.
Fed’in 2020-2024 Politika Faizine Dair Kararları
Mart 2020’de, küresel pandemi nedeniyle ABD ekonomisinin ciddi bir darbe alacağı endişeleriyle Fed, iki acil faiz indirimi kararı aldı. İlk olarak 3 Mart 2020’de politika faizini 50 baz puan indirerek yüzde 1-1,25 aralığına çekti. Ardından 16 Mart 2020’de ikinci bir indirimle politika faizini yüzde 0-0,25 aralığına kadar düşürdü. Bu kararlar, pandemi sürecinde ekonomik aktivitenin desteklenmesi için atılmış önemli adımlar oldu. 2022 yılı itibarıyla yüksek enflasyonla mücadeleye başlayan Fed, Mart 2022’de faiz artışına geri döndü ve 25 baz puanlık bir artış gerçekleştirdi. Aynı yılın Mayıs ayında ise 50 baz puanlık artışla 2000 yılından bu yana en büyük faiz artırımını yaptı. Haziran 2022’de 75 baz puanlık bir artış daha yaparak 1994’ten bu yana en güçlü faiz artırımı kararını aldı. Temmuz, Eylül ve Kasım 2022’de de aynı oranda faiz artışlarına devam etti. 2022 yılının sonunda Fed, 75 baz puanlık faiz artırımlarına son vererek Aralık ayında 50 baz puanlık bir artışla hızını düşürdü. 2023’ün ilk toplantısında ise artış hızı daha da düşerek 25 baz puanlık bir artış gerçekleşti. Mart ve Mayıs 2023 toplantılarında da 25 baz puanlık artışlar yapan Fed, Haziran ayında ise faizleri sabit tutarak artış döngüsüne ara verdi. 2023 Temmuz ayında yapılan toplantıda, 25 baz puanlık bir artış daha yaparak politika faizini yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltti ve son 23 yılın en yüksek faiz oranına ulaştı. 2022’nin Mart ayından bu yana toplamda 525 baz puanlık faiz artırımı gerçekleştiren Fed, Temmuz 2023 itibarıyla faiz artış döngüsünü sona erdirdi. Bundan sonraki dönemde faiz oranlarının nasıl şekilleneceği, ekonomik veriler ve küresel piyasalardaki gelişmelere bağlı olarak belirlenecek.
