Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde Önemli Değişiklikler
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde bazı önemli değişiklikler yaparak, yerel asgari kurumlar vergisinden istisna ve indirimlere kadar birçok alanda yeni düzenlemelere gitti. Bu yenilikler, Bakanlığa bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan “Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” ile Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yeni düzenlemelerle birlikte, mükelleflerin ödeyecekleri kurumlar vergisi, beyan ettikleri kazancın indirim ve istisnalar düşülmeden önceki tutarının %10’undan aşağı olmayacak şekilde belirlenmiştir. Hesap dönemi takvim yılı olan mükellefler, 2025 yılı ve sonrası için elde ettikleri kazançlarına, özel hesap dönemine tabi olan mükellefler ise söz konusu takvim yılında başlayan özel hesap dönemleri için asgari kurumlar vergisi uygulamasına tabi olacaklardır. Ayrıca, geçici vergi dönemlerinde de asgari kurumlar vergisi hesaplaması yapılması gerekecektir.
Yeni İşe Başlayanlar İçin 3 Yıl İstisna
Yeni iş kuran mükelleflerden, 3 yıl süreyle asgari vergi alınmayacaktır. Mevcut durumda yatırım teşvik belgesi olan mükelleflerin hakları ise korunmaya devam edecektir. Yapılan değişiklikle birlikte, bazı istisna ve indirimler kapsam dışı bırakılmıştır.
- İştirak kazançları,
- Emisyon primi,
- Teknokent kazançları,
- Serbest bölge kazanç istisnaları,
- AR-GE ve tasarım indirimleri bu kapsamda yer almayacaktır.
Yap-İşlet-Devret Modeli Kazançlarına Yüzde 30 Vergi
Türkiye’deki büyük yatırımlardan elde edilen kazançlara artırımlı kurumlar vergisi uygulanacaktır. Bu vergi oranları; reel sektör için %25, banka ve finans kurumları için %30, ihracat yapan firmalar için %20, halka açık şirketler için %23, imalatçılar için ise %24 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, banka ve finans kurumlarında olduğu gibi yap-işlet-devret modeli ile kamu-özel işbirliği projeleri kapsamında elde edilen kazançlardan %25 yerine %30 oranında kurumlar vergisi alınacaktır.
Fon ve ortaklıklarının kazançlarının tamamı, kurumlar vergisinden istisna tutulmuş olup, 1 Ocak 2025’ten itibaren elde edilecek kazançlar için bu istisna kar dağıtım şartına bağlanacaktır. İstisnadan yararlanmak için gayrimenkul gelirlerinin %50’sinin dağıtılması gerekecektir. Böylece, istisna kapsamında kazancın %50’si ortaklara dağıtıldığında, kar paylarını alanlardan gelir ve kurumlar vergisi alınacaktır.
Serbest Bölgelerdeki Üretim Faaliyetleri
Serbest bölgelerdeki üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançların tamamı, üretilen ürünlerin yurt içine veya yurt dışına satılıp satılmadığına bakılmaksızın kurumlar vergisinden istisna tutulacaktır. Ancak, söz konusu tarihten itibaren elde edilen kazançlar sadece ihracat gelirleri ile sınırlı hale getirilecektir. Bu durum, yurt içine yapılan satışlardan elde edilen kazançlardan vergi alınmasını sağlayacaktır.
Düzenlemeyle birlikte, kurumların girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden elde ettikleri gelirlere sağlanan kurumlar vergisi istisnası, 15 Temmuz 2023 itibarıyla kaldırılmıştır. Bu tarihten önce elde edilen fon katılım belgeleri, itfa edilene veya elden çıkarılana kadar istisnadan faydalanmaya devam edecektir. Ayrıca, taşınmaz satışlarından elde edilen kazançlara sağlanan kurumlar vergisi istisnası da aynı tarihte kaldırılmış olup, daha önce elde edilen taşınmazlar için şartlar dahilinde istisnadan yararlanılmaya devam edilecektir. Ancak, istisna oranı %50 yerine %25 olarak uygulanacaktır. Taşınmazlara ilişkin kazanç istisnası kaldırıldığından, taşınmazların kısmi bölünme kapsamında vergisiz devirleri de 1 Ocak 2024 itibarıyla kaldırılacaktır.
Yurt Dışı Kurumlara Verilen Hizmetlere Yüzde 80 Kazanç İndirimi
İhracat kazançlarına uygulanacak olan kurumlar vergisi oranı, 1 puan indirimli olarak uygulanırken, yapılan değişiklikle ihracat yapan kurumların münhasıran (özel olarak) yaptıkları ihracattan elde ettikleri kazançlara bu vergi oranının 5 puan indirimli uygulanması sağlanmıştır. İmalatçı veya tedarikçi kurumların dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar için de 5 puanlık vergi indirimine gidilmiştir.
1 Ocak 2023’ten itibaren elde edilen yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kayıt tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon gibi bazı hizmetler ile yabancılara verilen eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançların tamamının, beyanname verilme tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartı getirilmiştir. Bu kazançlar üzerinden beyannamede indirim konusu yapılabilecek oran ise %50’den %80’e yükseltilmiştir.
Katılım Finans Kefalet Anonim Şirketi Kurumlar Vergisinden Muaf
Düzenlemeyle birlikte, iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim veya limitet şirket niteliğindeki yabancı kurumların, ödenmiş sermayesinin en az %50’sine sahip oldukları ve iştirak edilen kurumdan elde edilen kar payı niteliğindeki kazançlarının, elde edilen hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi durumunda, bu kazançların %50’si kurumlar vergisinden istisna tutulmaktadır. Ayrıca, katılım bankalarının ortağı olduğu ve katılım bankacılığı ilke ve esaslarına uygun her türlü finansman için kefalet vermek amacıyla kurulan Katılım Finans Kefalet Anonim Şirketi, bu faaliyetleri dolayısıyla kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur.
İştirak eden şirketin iştirak ettiği veya iştirak edilen şirketin iştirak eden şirketi devraldığı durumlarda, hisse ve pay alımı dolayısıyla yapılan ve devir sonrasına tekabül eden finansman giderlerinin, devralan şirkette indirim konusu yapılmasına imkan tanınmıştır. Ayrıca, yatırım teşvik belgesi bazında yapılan yatırım harcamasına ilişkin olarak, yatırıma katkı oranının uygulanmasıyla belirlenen tutarın %10’luk kısmı, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden 2’nci ayın sonuna kadar talep edilmesi şartıyla, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç olmak üzere tahakkuk etmiş diğer vergi borçlarından terkin edilerek kullanılabilecektir.
