TÜİK’ten Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırması Sonuçları
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanımı Araştırması, 2024” sonuçlarını duyurdu. Bu araştırmaya göre, iş amaçlı internet kullanan girişimlerin %91’i, bu yıl sabit hat internet bağlantısı tercih etti. İnternet bağlantı hızlarına ilişkin veriler incelendiğinde, girişimlerin %57,4’ünün 100 megabit/saniye ve daha düşük hızda, %34,3’ünün 100-999 megabit/saniye ve %8,3’ünün ise 1 gigabit/saniye ve üzeri hızda internet erişimi sağladığı gözlemlendi. Sabit hat internet bağlantısı kullanan girişimlerin %86,6’sı, kullandıkları bağlantı hızının faaliyetleri için yeterli olduğunu beyan etti. Öte yandan, sabit hat internet bağlantı hızını yeterli bulan girişimlerin oranı 2020 yılında %89,9 iken, 2024’te çalışan sayısı 250 ve üzeri olan girişimlerde %92,6, 50-249 çalışanı olan girişimlerde %87,9 ve 10-49 çalışanı olan girişimlerde ise %86,1 olarak belirlendi.
Girişimlerin %73’ü Uzaktan Erişim İmkanı Sağladı
Çalışanlarının girişimin e-posta sistemine, belgelerine veya iş uygulamalarına uzaktan erişim imkanı sağladığını bildiren girişimlerin oranı, 2022 yılında %68,4 iken 2024’te %73’e yükseldi. Bu yıl, girişimlerin e-posta sistemine uzaktan erişim imkanı sağlayanların oranı %68, doküman ve belgelerine uzaktan erişim imkanı sunanların oranı %58, iş uygulamalarına veya yazılımlarına uzaktan erişim imkanı tanıyanların oranı ise %59,2 olarak kaydedildi. Bu oranlar 2022’de sırasıyla %63,7, %51,1 ve %50,5’ti. En az 10 çalışanı olan girişimlerin %35,2’si 2024’te internet üzerinden toplantı gerçekleştirdi. Bu oran, 2022 yılında %30,4’tü. İnternet üzerinden toplantı yapan girişimlerin çalışan sayısı büyüklük grubuna göre incelendiğinde, 2024’te 10-49 çalışanı olan girişimlerin %30,9’unun, 50-249 çalışanı olanların %52,5’inin ve 250 ve üzeri çalışanı olanların %77,4’ünün uzaktan toplantı yaptığı belirlendi.
E-Satış Yapan Girişimlerin Oranı %17,4
2023’te e-satış gerçekleştiren girişimlerin oranı %17,4 olarak tespit edildi. E-satışlar, internet (web siteleri ya da mobil uygulamalar) ve/veya elektronik veri alışverişi (EDI) aracılığı ile yapıldı. Çalışan sayısı büyüklük grubuna göre e-satış yapma oranı, 10-49 çalışanı olan girişimlerde %17, 50-249 çalışanı olan girişimlerde %17,4 ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerde ise %30,8 oldu. E-satış yapma oranı ekonomik faaliyet grubuna göre incelendiğinde, 2023’te en yüksek e-satış oranının %46,1 ile “konaklama ve yiyecek hizmeti” sektöründe olduğu görüldü. Bunu %27,4 ile “bilgi ve iletişim” hizmetleri ve “bilgisayarların ve iletişim araç gereçlerinin onarımı” sektörü takip etti. Ayrıca, en az 10 çalışanı bulunan girişimlerin %13,4’ü 2024’te ana işi bilişim teknolojileri olan bilgi ve iletişim uzmanı istihdam etti. Bu oran, 2020’de %11,8, 2022’de %17,8 olarak kaydedilmişti. Girişimlerin %6’sı 2023’te en az bir bilgi ve iletişim uzmanını işe aldı veya almayı denedi. Bu oran, 2019 yılında %5, 2021’de ise %6,9’du. Bir bilgi ve iletişim uzmanı işe alan veya almayı deneyen girişimlerin %43,2’si 2023’te işe alım sürecinde başvuru eksikliği, gerekli niteliklerin bulunmaması, iş deneyimi eksikliği veya yüksek ücret beklentisi gibi zorluklarla karşılaştı. Bu bağlamda, işe alım sürecinde herhangi bir güçlük yaşayan girişimlerin oranı ise 2019’da %41, 2021’de %36,1 olarak kaydedildi.
Girişimlerin %22,4’ü Bilgi ve İletişim Teknolojileri Güvenliği İhlal Olayı Yaşadı
Girişimlerin %76’sının 2024’te bilgi ve iletişim teknolojileri sistemlerinde herhangi bir güvenlik önlemi aldığı tespit edildi. Bu oran, 2022’de %75,6’ydı. Girişimlerin %22,4’ü 2023’te bilgi ve iletişim teknolojileri güvenliği ihlal olaylarından en az birini yaşadı. Bilgi ve iletişim teknolojileri güvenliği ihlal olaylarını yaşayan girişimlerin oranı, çalışan sayısı büyüklük grubuna göre incelendiğinde, 10-49 çalışanı olan girişimlerin %21,2’sinin, 50-249 çalışanı olan girişimlerin %27,6’sının ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin %28,8’inin en az bir güvenlik ihlali yaşadığı görüldü.
Girişimlerin %4,4’ü Yapay Zeka Kullandığını Belirtti
Yapay zeka teknolojilerinden herhangi birini kullandığını belirten girişimlerin oranı, 2023’te %5,5 iken bu yıl %4,4 oldu. Çalışan sayısı büyüklük grubuna göre yapay zeka kullanan girişimlerin oranı incelendiğinde, 10-49 çalışanı olan girişimlerin %3,5’inin, 50-249 çalışanı olanların %6,7’sinin ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin %22,3’ünün yapay zeka kullandığı belirlendi. Bu oranlar 2023 yılında sırasıyla %4,9, %6,5 ve %18,5’ti. Herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullanmadığını ancak kullanmayı düşündüğünü ifade eden girişimlerin oranı 2024’te %8,4 oldu. Çalışan sayısı büyüklük grubuna göre yapay zeka kullanmayan ancak kullanmayı düşünen girişimlerin oranı, 10-49 çalışanı olan girişimlerde %7,8, 50-249 çalışanı olan girişimlerde %10,8 ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerde %17,4 olarak belirlendi. Yapay zeka teknolojilerinden herhangi birini kullanmadığını ancak kullanmayı düşündüğünü belirten girişimlerin yapay zekayı kullanmama nedenleri incelendiğinde, en önemli nedenin %78,9 ile ilgili uzmanlık eksikliği olduğu tespit edildi. Bunu %74,2 ile maliyetlerin yüksek olması ve %69,3 ile mevcut ekipman, yazılım veya sistemlerle uyumsuzluk izledi.
