İtalya’nın Tina Jama Mağarasında Tarihi Keşif
İtalya’nın kuzeydoğusunda bulunan Tina Jama mağarasında yapılan arkeolojik kazılar, MÖ 3. binyılın ikinci yarısına tarihlenen nadir bir bakır hançerin keşfedilmesine olanak sağladı. Bu özel eser, 10 cm’nin altında ölçülerde, belirgin bir sapa sahip ve yaprak şeklinde tasarlanmış. Aynı zamanda bol miktarda seramik kalıntıları ve taş eserlerle birlikte bulunmuştur.
İtalya ve Slovenya’dan gelen arkeologlar, bu buluntuların o dönemde Avrupa’daki teknolojik, kültürel ve sosyal dönüşümlerin anlaşılması açısından kritik öneme sahip olduğunu belirtiyorlar. Arkeologlar, “MÖ üçüncü binyılın ikinci yarısına tarihlenen nadir bir bakır hançerin keşfi, bu tür değerli eserlerin genellikle mezar bağlamlarında bulunduğu göz önüne alındığında, mağaranın kullanımına ilişkin soruları gündeme getiren istisnai bir olaydır” şeklinde açıklamalarda bulunmuşlardır.
Tina Jama’daki kazılar, uzun yıllar süren duraksamanın ardından arkeolojik çalışmalara yeniden başlamanın habercisi. Kazı direktörü Federico Bernardini, amaçlarının “modern ve titiz bir yaklaşım benimseyerek kuzeydoğu Adriyatik bölgelerinin yakın tarih öncesinin farklı yönlerini açığa kavuşturmak” olduğunu ifade ediyor. Araştırmacılar, ayrıca MÖ 2000 ile MÖ 1500 yılları arasında mağaranın girişini kapatmak için kullanılmış olabilecek taş levha ve bloklardan oluşan bir yapıyı da ortaya çıkarmışlardır.
Yapının Sırları
Araştırmacılar, bu yapının kısmen onunla ilişkilendirilen insan kafatası parçalarına dayanarak cenaze törenleriyle bağlantılı olabileceğinden şüpheleniyor. Aynı zamanda, mağaranın iç kısmının rüzgârlardan korunmak amacıyla da inşa edilmiş olabileceği düşünülüyor.
Mağarada bulunan seramik malzemeler ve bir ocak, bu dönemde mağaranın günümüz Hırvatistan’ı yakınlarındaki Dalmaçya bölgesiyle “yakın temas” içinde olan gruplar tarafından sıkça ziyaret edildiğini gösteriyor. Özellikle bakır hançer, MÖ 3. binyılın ikinci yarısına tarihlenen bir toprak katmanında ortaya çıkarılmıştır. Arkeologlar, İtalya’da daha önce benzer buluntulara rastlanmadığını, ancak Slovenya’da benzer keşiflerin yapıldığını vurgulamaktadırlar.
Mağara içinde ayrıca, çakmaktaşı ok uçları, aynı malzemeden uzun bıçaklar, cilalı taş baltalar ve çeşitli taş ve seramik eserler ile deniz kabuğu süs eşyaları da bulunmuştur. Güney İtalya veya Orta Avrupa’dan ithal edilmiş volkanik camdan yapılmış bir obsidyen eser de keşfedilmiştir.
Araştırmacılar, farklı dönemlere ait çeşitli malzemelerin varlığının, mağaranın binlerce yıl boyunca ziyaret edildiğini gösterdiğini ve gelecekteki kazı kampanyaları için oldukça “umut verici” olduğunu belirtmektedirler.
