Pergamon Antik Kenti ve Önemli Buluntular
UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Pergamon Antik Kenti, çok katmanlı kültürel peyzajı ile dikkat çekmektedir. Bu antik kent, dünyada ilk psikoterapi yönteminin uygulandığı Asklepion ve İncil’de bahsedilen yedi kiliseden biri olan Kızıl Avlu gibi önemli tarihi eserleri barındırıyor. Helenistik, Roma, Doğu Roma ve Osmanlı dönemlerine ait izler taşıyan bu kadim yerleşim, Asya Kıtası’ndaki en büyük kütüphaneye de ev sahipliği yapmaktadır. Tarihte ilk parşömen üretiminin yapıldığı Pergamon’daki kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle Alman Arkeoloji Enstitüsü ekibi ve Türk uzmanlar tarafından sürdürülmektedir.
Bölgedeki bu yıl gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, Tunç Çağı’na tarihlendirilen ve tarih öncesi inanç sisteminin bir parçası olduğu değerlendirilen yaklaşık 4,5 santimetre boyutunda mermer bir idol keşfedilmiştir.
“BULDUĞUMUZ İDOL, TRUVA’DAKİLERE BENZER”
Kazı başkanı ve Alman Arkeoloji Enstitüsü Müdürü Prof. Felix Pirson, AA muhabirine modern arkeolojinin yalnızca şehir merkezlerindeki çalışmalarla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda şehirlerin çevresinde ve hakimiyet alanlarında da araştırmalar yaptığını ifade etti. Bakırçay Ovası’ndaki yüzey araştırmalarının devam ettiğini belirten Pirson, şunları kaydetti:
- “Bir höyükte bulduğumuz yaklaşık 4,5 santimetrelik mermer idol (tanrıça heykelciği) bu yılki en önemli buluntu oldu. Aşağı yukarı 4 bin 500 yıllık bir buluntu.”
- “Küçük mermer figür bir insanı gösteriyor. Çok detaylı değil ancak biraz modern sanat eseri gibi.”
- “Bu idolün Tunç Çağı’na ait bir kült objesi olduğunu düşünüyoruz. Belki bir tanrıça veya o bölgenin kurucusu olabilir.”
Bunu tam olarak bilmesek de, o dönemdeki insanlar için bu idolün son derece önemli olduğunu biliyoruz. Bulduğumuz idol, Truva’dakilere benzer özellikler taşıyor. Bu nedenle, bu ilk buluntu bizim için son derece değerli, çünkü bu idol bize bu bölgenin çevresinde nasıl yüksek bir kültürün var olduğunu gösteriyor. Genel olarak Batı Anadolu’nun tarih öncesine dair çok az bilgimiz var. Truva’yı iyi biliyoruz, fakat bütün Bakırçay Ovası hakkında çok az bilgiye sahibiz. Böyle bir buluntu, burası için oldukça önemli hale geldi. Bu idol, bu bölgenin yalnızca tarım yapılan bir alan olmadığını, aynı zamanda yüksek kültürlü bir bölge olduğunu ortaya koyuyor.”
Tarih öncesi Bergama’ya dair çok az bilgileri olduğuna dikkat çeken Pirson, özellikle erken Tunç Çağı dönemine ait benzer buluntuların çıkmadığını vurguladı. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Pergamon Antik Kenti Kazı Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Güler Ateş de idolün, Bergama ve çevresinin belirli bir inanç coğrafyasının parçası olduğunu belirtti. Benzer figürlerin Truva’da bulunduğunu ifade eden Ateş, “Bu, Batı Anadolu’da bulunan tipik idollerden bir tanesi. Bizim için önemi, Bergama ve çevresinde bugüne kadar böyle bir idol bulunmamış olmasıdır. O bakımdan gerçekten çok önemli.” diye konuştu.
