Sayıştay’ın 2023 Denetim Raporu Üzerine Değerlendirmeler
Sayıştay’ın 2023 yılına ait denetim raporuna göre, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) modernizasyonunu sağlamak ve modern savunma sanayiini güçlendirmek amacıyla, sürekli ve istikrarlı bir kaynak temini için Savunma Sanayii Destekleme Fonu (SSDF) oluşturulmuştur. Bu fonun kaynakları, Savunma Sanayii İcra Komitesi tarafından belirlenen kararlar doğrultusunda, TSK’nın modernizasyon ihtiyaçları ile birlikte, istihbarat ve güvenlik alanındaki acil ihtiyaçlar için de kullanılmaktadır. Bu kapsamda, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı’nın gereksinimleri de göz önünde bulundurulmaktadır.
Savunma Sanayii Başkanlığı’nın sorumluluğunda yürütülen projelerin finansmanının esas itibariyle bu fondan karşılanması hedeflenmektedir.
Bütçeden Aktarımlar
Her yıl, genel bütçeden güvenlik ve savunma harcamaları için milyarlarca lira ayrılmaktadır. Örneğin, 2023 yılının ocak-ağustos dönemini kapsayan sekiz aylık süreçte, güvenlik ve savunmaya yönelik malzeme, hizmet alımları, yapım işleri ve giderlerinin toplam tutarı 28.5 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde ağustos ayında bu kalem için toplam 4.8 milyar TL harcama yapılmıştır.
Bu sekiz aylık süreçte bütçeden cari transferler başlığı altında gelirlerden ayrılan paylar kapsamında SSDF’ye verilen pay 91.3 milyar TL olmuştur. Geçen yıl ise, bütçeden güvenlik ve savunma için toplamda 55.5 milyar TL harcama yapılmıştı. Yine geçen yıl, cari transferler ana başlığı altında, gelirlerden ayrılan paylar doğrultusunda SSDF’ye aktarılan toplam tutar 90.4 milyar TL olarak kaydedilmiştir. Bu yılın sekiz ayında yapılan aktarım, geçen yılın toplamını aşmış durumdadır.
İktidar, savunma sanayiine yönelik alınacak “katkı paylarından” bütçeye “bir kuruş bile gitmeyeceğini” açıklasa da, bu düzenlemenin bütçedeki toplam giderlere dolaylı yoldan etki edeceği üzerinde durulmaktadır. Bütçeden yapılacak savunma ve güvenlik harcamalarının azalması, bunun da bütçe açığının iyileşmesine katkı sağlayacağı ifade edilmektedir.
