Avrupa’nın ulaşım altyapısı, yenilenebilir enerji dönüşümünde ezber bozan bir dönemin kapısını aralıyor. İsviçreli girişim Sun-Ways tarafından hayata geçirilen sıra dışı bir proje, kıtanın binlerce kilometrelik demiryolu hattını devasa birer yeşil enerji kaynağına dönüştürmek için ilk başarılı adımı attı. Val-de-Travers bölgesindeki Buttes köyünde işletmede olan rayların arasına serilen 100 metrelik özel panel sistemi, ilk yılında beklentilerin çok üzerinde bir performans sergileyerek tüm dikkatleri üzerine çekti.
EĞİM EZBERİ BOZULDU: DÜZ RAYDAN YÜKSEK VERİM
Güneş panellerinden maksimum verim alabilmek için normalde Akdeniz ülkelerinde olduğu gibi 30 ila 35 derecelik belirli bir eğim gerekiyor. Rayların arasında tamamen düz duran panellerin ciddi bir güç kaybı yaşayacağı düşünülse de Sun-Ways’in geliştirdiği teknoloji bu tabuyu yıktı. Eğim yetersizliğine rağmen yaşanan enerji kaybı sadece yüzde 10 civarında kaldı ve 18 kWp gücündeki bu küçük hat tek bir yılda tam 16.000 kWh elektrik üretti. Bu miktar, modern ve tamamen elektrikle işletilen ortalama bir hanenin yıllık tüm enerji ihtiyacını tek başına karşılayabilecek bir güce tekabül ediyor. Projenin tüm İsviçre demiryolu ağına yayılması durumunda ise ülkenin toplam elektrik tüketiminin yüzde 2’si sadece raylardan elde edilebilecek.
GÜVENLİK BARİYERLERİ YENİLİKÇİ MÜHENDİSLİKLE AŞILDI
Demiryolu hatlarına elektrikli bir sistem kurmak, başlangıçta mikro çatlaklar, yangın riskleri ve makinistlerin gözünü alabilecek yansımalar gibi büyük güvenlik endişelerini beraberinde getiriyordu. Ancak şirket, geliştirdiği yansıma önleyici filtreler ve ağır tonajlı trenlerin baskısına dayanan özel panellerle bu sorunların önüne geçti. Akıllı sensörlerle donatılan hat, trenlerin arkasına yerleştirilen özel fırçalar sayesinde de sürekli temiz tutuluyor. Yetkililer, ilk işletme yılında sistemin tamamen kusursuz çalıştığını ve hiçbir ekstra bakım maliyeti çıkarmadığını vurguluyor. Üstelik şu an genel şebekeye verilen bu elektriğin, yakın gelecekte doğrudan trenleri yürüten çekiş hatlarına aktarılması hedefleniyor.
İSVİÇRE’DEN SONRA DÜNYA SIRAYA GİRDİ
İsviçre’deki bu çevre dostu başarı, küresel ölçekte bir talep patlamasını da beraberinde getirdi. Şimdiden İtalya’nın ulusal demiryolu altyapı işletmesiyle ortaklık kuran şirket, önümüzdeki aylarda Akdeniz’deki ilk pilot projesini başlatmaya hazırlanıyor. Avrupa sınırlarını da aşan bu teknoloji için Güney Kore hükümetinden resmi onay alınırken; Hollanda, Çin, Hindistan ve Singapur gibi dev ülkeler de kendi hatlarını akıllı enerji tarlalarına dönüştürmek için sıraya girmiş durumda. Çok yakın bir gelecekte tren seyahatleri, altımızdan akıp giden rayların ürettiği temiz enerjiyle çok daha yeşil bir anlam kazanacak gibi görünüyor.
