Emtia Piyasasında Düşüş Eğilimi
Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında, Amerika Merkez Bankası (Fed) tarafından alınacak faiz kararlarına yönelik beklentiler, gerileyen petrol fiyatları ve arz fazlalığı gibi etkenler nedeniyle düşüş eğilimi hakim oldu. Cuma günü açıklanan tarım dışı istihdam verisinin piyasa beklentilerinin altında kalması, Fed’in faiz indirimlerine devam edeceği yönündeki beklentileri güçlendirse de, diğer makroekonomik verilerin olumlu gelmesi, Bankanın faiz indirim hızına dair belirsizlikleri artırdı.
EMTİA PİYASASINDA SATIŞ BASKISI
Açıklanan makroekonomik verilerin, ülke ekonomisinin güç kazandığını gösteriyor olması, Fed’in faiz indirimlerini yavaşlatabileceği yönündeki öngörüleri öne çıkardı. Bu durum, emtia fiyatlarında geçen hafta belirgin bir satış baskısının oluşmasına neden oldu. Analistler, bu hafta ABD Başkanlık seçimlerinin sonuçları ve Fed’in alacağı faiz kararlarının emtia piyasası üzerindeki etkilerinin yakından takip edileceğini belirtiyor. Fed’in toplantısında politika metni ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın açıklamalarından alınacak sinyallerin, varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor.
FİYATLARDA DÜŞÜŞ BEKLENTİSİ
Öte yandan, Dünya Bankası’nın raporuna göre, küresel emtia fiyatlarının petrol bolluğu nedeniyle 2025’te son 5 yılın en düşük seviyelerine gerileyeceği öngörülüyor. Bankanın Emtia Piyasaları Görünüm Raporu’nda, küresel emtia fiyatlarının 2024’ten 2026’ya kadar yaklaşık yüzde 10 oranında düşeceği tahmin ediliyor.
ALTIN FİYATLARINDAKİ DALGALANMA
Orta Doğu’da yaşanan İsrail saldırıları ve 5 Kasım’daki ABD Başkanlık seçimlerine ilişkin belirsizlikler, altının ons fiyatında dalgalanmalara yol açtı. 2,790.14 dolarla rekor kıran altın fiyatı, ardından tahvil faizlerindeki yükselişler ve kar satışlarının etkisiyle gerileyerek haftayı yüzde 0.4 azalışla 2,736.6 dolardan tamamladı. Ayrıca, ons bazında gümüş yüzde 3.7, platin yüzde 3 ve paladyum yüzde 7.8 değer kaybetti.
KÜRESEL BELİRSİZLİKLER VE RİSK İŞTAHI
Analistler, Ortadoğu’daki gerginlikler ve ABD’de yapılacak Başkanlık seçimlerine dair belirsizliklerin, altındaki risk iştahını artırdığını belirtiyor. Ancak, İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının beklenenden daha sınırlı kalması, altın fiyatlarındaki gerilemeyi tetikledi. Öte yandan, Çin’deki altın talebi, rekor fiyatlar ve durgun ekonomi nedeniyle üçüncü çeyrekte düşüş yaşadı. Dünya Altın Konseyi’nin yayımladığı Altın Talep Eğilimleri raporuna göre, küresel altın talebi bu dönemde 1,313 ton olarak kaydedildi. Yılın üçüncü çeyreğinde dünya altın talebi, yıllık bazda yüzde 5 artarak rekor seviyeye ulaştı. Altın talebindeki güçlü büyüme, fiyatlara da yansıdı; bu dönemdeki talebin değeri yıllık bazda yüzde 35 artarak ilk kez 100 milyar doları aştı. Daha güçlü talep ve arz kesintileri riskinin, platin fiyatlarını da 2025’te bu yılın ortalamalarının üzerine çıkaracağı bekleniyor.
METALLERDE SON DURUM
Bu arada, ABD ekonomisinin 2023 yılı üçüncü çeyreğinde yüzde 2.8 ile beklentilerin altında büyümesi, gümüşte talep endişelerini ön plana çıkardı. Baz metallerde, tezgah üstü piyasada geçen hafta fiyatlar, libre bazında bakırda yüzde 0.4, kurşunda yüzde 0.5, nikelde yüzde 1.1, alüminyumda yüzde 2.8 ve çinkoda yüzde 1.4 azaldı. Çin’de sanayi şirketlerinin kârlarının düşmesi, bakır fiyatlarını olumsuz etkiledi. Eylülde, Çin’deki sanayi şirketlerinin kârı yıllık bazda yüzde 27.1 azalarak bu yılın en sert düşüşünü kaydetti. Fed’in faiz indirimleri konusunda daha temkinli bir yaklaşım sergileyeceği ve beklendiği kadar hızlı hareket etmeyeceği yönündeki beklentiler de bakır fiyatlarını olumsuz etkiledi. Ayrıca, Şili devletine ait bakır madenciliği şirketi Codelco’nun bakır üretiminin artması, arz endişelerini azalttı.
PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARINDAKİ GELİŞMELER
Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 3.6 azalışla kapatırken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın fiyatı, İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden yüzde 4 arttı. Brent petrol fiyatlarındaki düşüş, İsrail’in İran’a yönelik hava saldırısında petrol ve nükleer tesisleri hedef almamasıyla birlikte, küresel piyasalardaki jeopolitik risk algısının azalmasından kaynaklandı. Ayrıca, Çin’de elektrikli araç kullanımının yaygınlaşması, petrol talebinin azalmasına yol açarak Brent petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Hava sıcaklıklarının düşebileceği ve ısınma talebinin artacağına yönelik öngörüler ise doğal gaz fiyatlarının yükselmesine neden oldu.
TARIM GRUBUNDAKİ DEĞİŞİMLER
Geçtiğimiz hafta Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 0.3, mısırda yüzde 0.1, soya fasulyesinde yüzde 0.2 ve pirinçte yüzde 1.7 azalış gösterdi. ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’de ise libre bazında fiyatlar, şekerde yüzde 0.4, pamukta yüzde 0.6 ve kahvede yüzde 2.3 geriledi. Ancak kakao fiyatları, ton başına haftayı yüzde 9.7 yükselişle kapattı. Şeker fiyatları, Hindistan Şeker Fabrikaları’nın ülkedeki şeker fazlalığı nedeniyle hükümetten şeker ihraç etme talebinde bulunmasıyla düştü. Petrol fiyatlarının düşük seyretmesi de şeker fiyatlarını olumsuz etkiledi. Diğer yandan, Afrika’nın kakao yetiştirilen bazı bölgelerinde meydana gelen yoğun yağışlar, kakao yetiştirilen bölgelere erişimi engelleyerek kakao hastalıklarının artmasına neden oldu ve bu durum kakao fiyatlarını yukarı yönlü etkiledi.
