ABD ile Türkiye arasındaki F-35 savaş uçakları tedarik süreci, Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemi alımıyla başlayan gerilimlerin ardından bir süredir durdurulmuştu. Ancak son gelişmeler, bu süreçte yeni bir dönemin işareti olabilir. Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler’in açıklamaları ve ABD Dışişleri Bakanlığı’nın yanıtları, Türkiye’nin hava kuvvetleri modernizasyon çabalarının ve savunma politikalarının odağında yer almaya devam ediyor.
F-35 Programına Geri Dönüş Tartışmaları
Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı açıklamada, Türkiye’nin KAAN savaş uçağı projesindeki ilerlemesinin ABD’nin F-35 tutumunu etkilediğini belirtti. Güler’in ifadeleri, ABD’nin F-35’lerle ilgili tavrında bir değişiklik olabileceğini öne sürdü. Ancak ABD Dışişleri Bakanlığı, yaptığı yazılı açıklamada bu iddiaları yalanladı:
“Türkiye’ye F-35 tedariki için gerekli şartlar herkesçe biliniyor ve politikamız değişmedi.”
ABD’nin F-35 Tedarikine Yönelik Şartları
ABD, Türkiye’nin S-400 hava savunma sistemlerini envanterden çıkarmasını ve NATO ile uyumlu bir savunma politikasını benimsemesini uzun süredir şart koşuyor. Ancak ABD, Voice of America’ya yaptığı açıklamada, F-35 alımı ya da programına dönüşle ilgili herhangi bir görüşmenin olmadığını belirtti.
KAAN Projesi ve Türkiye’nin Yeni Savunma Stratejisi
Millî Savunma Bakanı Güler, Türkiye’nin KAAN savaş uçağını geliştirme sürecinin, ABD’nin tutumunu etkilediğini ifade etti. Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı projesi olan KAAN, 2025 yılı itibarıyla önemli bir aşamaya gelmiş olacak.
KAAN ve F-35’in Kıyaslanması
- KAAN: Türkiye’nin milli savaş uçağı projesi, 5. nesil bir uçak olarak tasarlanıyor ve ileri teknoloji radar, aviyonik ve silah sistemleriyle donatılıyor.
- F-35: ABD’nin ürettiği görünmezlik ve aviyonik üstünlüğüyle dikkat çeken çok rollü bir savaş uçağı.
Türkiye, KAAN projesindeki ilerlemeyi bir koz olarak kullanarak F-35 programına geri dönme ve toplam 40 adet F-35 satın alma isteğini sürdürdüğünü belirtiyor.
F-16 Block 70 Tedariki: Güncel Durum
Türkiye, F-16 Block 70 Viper savaş uçaklarının tedariki için ABD ile anlaşma yapmış ve bu kapsamda 1,4 milyar dolarlık bir ödeme gerçekleştirmişti. Ancak, F-16 modernizasyon kiti alımı yerine, bu modernizasyonun TUSAŞ tesislerinde yapılmasına karar verildi.
Güler’in F-16 Açıklamaları
- 40 adet F-16 Block 70 Viper: Türkiye, bu uçakların tedariki için yaklaşık 6,5-7 milyar dolar bütçe ayırdı.
- Modernizasyon Kitlerinden Vazgeçildi: Türkiye, 79 adet F-16 modernizasyon kiti alımı yerine, bu işlemi yerli imkânlarla TUSAŞ aracılığıyla gerçekleştirecek.
Bu karar, Türkiye’nin savunma sanayisindeki yerlileşme ve bağımsızlık hedefleri doğrultusunda stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
ABD-Türkiye Savunma İlişkileri ve Gelecek Öngörüleri
NATO Uyum ve İş Birliği
ABD, açıklamasında Türkiye’nin NATO ile iş birliğini sürdürmesinin “kritik bir öncelik” olmaya devam ettiğini vurguladı. Ancak S-400 konusu, ABD-Türkiye ilişkilerindeki en önemli engellerden biri olmaya devam ediyor.
Türkiye’nin Alternatifleri
Türkiye, bir yandan ABD ile ilişkilerini normalleştirme çabalarını sürdürürken, diğer yandan kendi savunma sanayisinde yerli projelere odaklanıyor. KAAN ve HÜRJET projeleri, bu çabaların en önemli örnekleri arasında yer alıyor.
F-35 ve F-16 Tedarik Sürecinde Beklentiler
Türkiye’nin F-35 programına geri dönme çabaları, ABD ile olan mevcut siyasi ve askeri ilişkilerin dinamiklerine bağlı olarak şekillenecek. Ancak Türkiye’nin, KAAN ve HÜRJET gibi milli projelere yaptığı yatırımlarla bağımsız bir savunma kapasitesi oluşturma hedefi, ülkenin gelecekteki savunma politikalarının temel taşı olacaktır.
Türkiye’nin 40 adet F-35 satın alma isteği ve üretim payını geri alma talebi, ABD ile yapılacak görüşmelerde kritik bir başlık olarak kalmaya devam edecek. Diğer yandan, F-16 Block 70 Viper uçaklarının tedariki ve modernizasyonun yerli olarak gerçekleştirilmesi, Türkiye’nin savunma sanayisinde bağımsızlık hedefini destekleyen somut bir adım olarak öne çıkıyor.
