İstanbul Serbest Mimarlar Derneği- İstanbulSMD, bu yıl İstanbul Planlama Ajansı- İPA desteğiyle onuncusu düzenlenen “Kartal – Geçici Barınma Senaryoları” başlıklı “S.O.S. İstanbul – Mimarlık Öğrencilerine Açık Fikir Projesi Yarışması”na, ülke genelindeki üniversitelerden 97 projeyle rekor sayıda başvuru oldu.
Ülkemizin değerli mimar ve akademisyenlerinden oluşan jüri üyelerinin titiz değerlendirmeleri sonucu ödül almaya hak kazanan 11 projenin sahiplerine ödülleri, 24 Ocak 2025 tarihinde İPA’da gerçekleştirilen kolokyumun ardından düzenlenen törenle takdim edildi.
“S.O.S. İstanbul 2024: Kartal- Geçici Barınma Senaryoları” yarışmasının katılımcıları, İstanbul’un çözüm gerektiren en önemli gündem maddelerinden biri olan “doğal afet riski” ve bununla ilişkili olarak son dönemde güncel bir tartışma ve yapım faaliyeti olarak öne çıkan “kentsel dönüşüm” meselesinin çözümüne yönelik İBB, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne vizyon kazandıracak oldukça çarpıcı projeler geliştirdiler.
Türkiye’nin önemli yapılarına imza atan İstanbul merkezli serbest mimarlık ofisleri ve yapı sektörünün tüm paydaşlarının desteğiyle 22 yıldır faaliyetlerini sürdüren İstanbul Serbest Mimarlar Derneği- İstanbulSMD, 2005 yılından bu yana “S.O.S. İstanbul – Mimarlık Öğrencilerine Açık Fikir Projesi Yarışması” aracılığıyla kentin “sorunlu alanları” için öğrencileri “alternatif projeler üretmeye teşvik ediyor. S.O.S. İstanbul, bu yıl belirlenen “Kartal – Geçici Barınma Senaryoları” başlığıyla kentlerimizin çoğunu hayati olarak ilgilendiren “deprem gibi çeşitli doğal afetler” ve bununla ilişkili olarak son dönemde güncel bir tartışma ve de yapım faaliyeti olarak öne çıkan “kentsel dönüşüm” meselesini merkezine aldı. Şehircilik, mimarlık, mühendislik ve başka ilişkili teknik disiplinlerle birlikte hem resmi kurumların hem de vatandaşların önemli paydaşlar olduğu bu konu ve süreçler etrafında, Türkiye genelindeki üniversitelerden yarışmaya katılan mimar adayları, İstanbul örneğinde kentsel dönüşüm faaliyetleri sebebiyle mesken değiştirmek durumunda kalan kentlilerin geçici barınma ve sosyal ihtiyaçlarına oldukça çarpıcı, ilham veren fikirler içeren projeler sundular.
“S.O.S. İstanbul” kazananları sorunların çözümü noktasındaki uygulamaların hayata geçirilmesinde İBB- İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne vizyon kazandıracak!
Yarışmanın çıktıları İstanbul başta olmak üzere tüm Türkiye’de olası afetlerde etkili ve sürdürülebilir geçici barınma çözümleri üretilmesine fikir ve ilham verecek, geçici barınmaya yeni bir açıdan bakarak, hem ekonomik hem de sosyo-kültürel bir yaklaşım sunuyor ve bu noktada İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne vizyon kazandıracak. Yenilikçi yaklaşımlarla geçici yerleşim yerlerinde planlama, mimari ve tasarım anlamında yapılacak uygulamaların, kent yaşamını olumlu yönde etkileyeceği ve kente yeni değerler katacağına da inanılıyor. İstanbul Serbest Mimarlar Derneği – İstanbulSMD tarafından, bu yıl İstanbul Planlama Ajansı – İPA desteğiyle düzenlenen bu yarışma sonunda seçilen projeler, geçici barınma senaryolarının uygulanabilirliğini artırmak amacıyla çeşitli platformlarda tanıtılacak.
Neden bu konu? Çünkü doğal afet riski ve güvensiz yapı stoğu nedeniyle İstanbul S.O.S. veriyor!
İstanbul gibi büyük şehirler, son yıllarda iklim değişikliği, ekonomik krizler ve hızlı demografik değişimler gibi bir dizi krizle karşı karşıya kalmaktadır. İstanbul, 1. derece deprem bölgesinde bulunması ve yoğun nüfus yapısı nedeniyle büyük bir risk altındadır. Olası bir depremde ve diğer doğal afette İstanbul’un, eski ve güvensiz yapı stoğuyla ciddi hasarlara uğrayacağı ve birçok insanın yaşam koşulları ve güvenliğinin tehdit altına gireceği öngörülmektedir. Bu durum, kentimizin depreme ve diğer doğal afetlere karşı dirençli hale getirilmesi ihtiyacını her zamankinden daha acil bir hale getirmektedir.1999 Marmara Depremi’nden bu yana, Türkiye’de afet yönetimi alanında pek çok yasal, yönetsel ve kurumsal düzenleme yapılmıştır. Ancak, afetlere hazırlıklı olma ve risk azaltma çalışmalarının yanında, kentsel dönüşüm birçok insanın evlerini terk etmek zorunda kalması, ortalama olarak 6 ay ile 2 yıl arasında süren kentsel dönüşüm sürecinde geçici olarak başka yerlerde kalmaları ve bu süreçte taşınma masraflarına ek olarak kira ödemeleri, günümüz ekonomik koşullarında ciddi bir mali yük oluşturmaktadır. Mevcut durumda, Türkiye genelinde milyonlarca konut risk altındayken, afet sonrası geçici barınma ihtiyacı hayati bir önem taşımaktadır.
“S.O.S. İstanbul 2024: Kartal – Geçici Barınma Senaryoları” Yarışması Amaç ve Hedefi
“S.O.S. İstanbul 2024 ile yarışmaya konu olan alanda, deprem ve kentsel dönüşüm nedeniyle ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar ve değişken yoğunlukları işaret eden farklı mimari tasarım potansiyellerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Bu değerlendirme ile akılcı, özgün ve nitelikli tasarım yaklaşımlarının, günümüz mimarisine ışık tutabilecek işlevsel ve yenilikçi çözümlerin öne çıkarılması, kentsel farkındalığı yüksek kurgusal model ve projelerin saptanması hedeflendi.
İstanbulSMD S.O.S. İstanbul 2024: Kartal – Geçici Barınma Senaryoları
Mimarlık Öğrencilerine Açık Fikir Projesi Yarışması Kazananları
1. ÖDÜL 35 – 86351
- Tugay Tuncay Can – MEF Üniversitesi
- Sude Turan – MEF Üniversitesi
- Kayra Suner – MEF Üniversitesi
2. ÖDÜL 11 – 72651
- Melek Sude Sayar – Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Hatice Arslan – Aksaray Üniversitesi
- Emine Sezgin – Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Arzu Üçler – Abdullah Gül Üniversitesi
3. ÖDÜL 68 – 62718
- Melike Adem Shaban – Trakya Üniversitesi
- Şükrü Köse – Trakya Üniversitesi
- Osman Kılınç – Trakya Üniversitesi
- Helin Gündem – Trakya Üniversitesi
- Yunus Emre Ermiş – Trakya Üniversitesi
- Veli Tırın – Trakya Üniversitesi
- Halit Akman – Trakya Üniversitesi
- Ahmet Sevgi – Trakya Üniversitesi
1. MANSİYON 20 – 26047
- Samet Berkcan Yılmaz – Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Emre Alagöz, Mimarlık Öğrencisi – Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Vedat Bartık, Mimarlık Öğrencisi – Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Alper Beyhan, Mimarlık Öğrencisi – Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
2. MANSİYON 31 – 27032
- Furkan Alpnar – Gebze Teknik Üniversitesi
- Cansu Kont – Gebze Teknik Üniversitesi
- Ümmügülsüm Çalışkan – Gebze Teknik Üniversitesi
3. MANSİYON 48 – 30518
- Öykü Maya Erkan – İstanbul Teknik Üniversitesi
1. TEŞVİK ÖDÜLÜ 21 – 14283
- Zeynep Albayrak – Gazi Üniversitesi
- Zeynep Sueda Akbilek – Gazi Üniversitesi
- Nergiz Mammadova – Gazi Üniversitesi
2. TEŞVİK ÖDÜLÜ 34 – 10327
- Ece Özkan – İstanbul Teknik Üniversitesi
- Sıla Gökçen Günal – İstanbul Teknik Üniversitesi
3. TEŞVİK ÖDÜLÜ 60 – 97384
- Begüm Ceyhan – TOBB Ekonomi Ve Teknoloji Üniversitesi
- Aykut Nesne – TOBB Ekonomi Ve Teknoloji Üniversitesi
4. TEŞVİK ÖDÜLÜ 85 – 79425
- Ahmet Hilmi Yılmaz – Yıldız Teknik Üniversitesi
- Batuhan Seçkin – Yıldız Teknik Üniversitesi
5. TEŞVİK ÖDÜLÜ 96 – 31420
- Gamzenur Haşıl – Yeditepe Üniversitesi
“S.O.S. İstanbul 2024: Kartal – Geçici Barınma Senaryoları” Yarışması Jüri Üyeleri
Danışman Jüri Üyeleri:
- Ali HIZIROĞLU, Mimar
- Sevilay Uğur ÇEKİM, Mimar
- Ertuğ UÇAR, Mimar
- Kurtul ERKMEN, S.O.S. İstanbul 2024 Koordinatörü
Asli Jüri Üyeleri:
- Melike ALTINIŞIK, Mimar
- Begüm YILMAZ BİLGİN, Mimar
- Chen yu CHİU, Mimar
- Tülin HADİ, Mimar
- Oktay KARGÜL, Şehir Plancısı
- Tuna Han KOÇ, Mimar (Jüri Başkanı)
- Selin MANER, Mimar
Yedek Jüri Üyeleri:
- Bilge BAL, Mimar
- Ali DUR, Mimar
Raportörler
• Kübra Elif DURĞUN, Mimar
• İrem KOLUKSOY, Mimar
