2024 Yılında Engelliler İçin ÖTV Muafiyeti ve Araç Alım Şartları
2024 yılında, engellilerin araç alımında uygulanacak yeni ÖTV muafiyeti şartları ve kriterleri ile ilgili pek çok soru gündeme geldi. Engelli bireyler, araçlarını değiştirmek ya da yeni bir araç almak istediklerinde karşılarına çıkan engeller ve belirsizlikler nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne başvuruda bulundular. Özellikle deprem ve sel felaketleri sonrası zarar gören araçların durumu, engelli bireylerin aklını karıştıran en önemli konulardan biri oldu. Bu yazıda, engellilerin araç alımında dikkat etmeleri gereken tüm detaylara yer vereceğiz.
Engellilerin Araç Alım Şartları
ÖTV muafiyeti, engelli bireylerin araç alımında önemli bir avantaj sağlamaktadır. Ancak bu muafiyetin uygulanabilmesi için bazı koşulların yerine getirilmesi gerekmektedir. Yüzde 90 ve üstü engelli olan bireyler, ÖTV muafiyeti kapsamında 10 yılda bir araç alabilirler. Aracın bizzat kullanılması şartı yoktur; ancak sürekli tekerlekli sandalye ya da sedye kullanımı gibi durumlarda, araca özel tertibat yaptırılması zorunludur.
ÖTV Muafiyeti Kriterleri
2024 yılında, ÖTV muafiyeti için belirlenen limitler büyük değişiklikler göstermiştir. 2024 yılı için ÖTV muafiyet limiti 1 milyon 591 bin 255 TL olarak belirlenmişken, 2025 yılında bu rakam 2 milyon 290 bin 200 TL’ye çıkacaktır. Bu fiyat aralığında, engelli bireyler çeşitli araçlar satın alabilirler.
Yüzde 90 ve Üstü Engelli Bireylerin Araç Alım Şartları
- Engellilik Sağlık Kurulu Raporu: Engelli bireylerin, araç alabilmek için %90 ve üzeri engellilik oranı ile sağlık raporuna sahip olmaları gerekmektedir.
- Vasi Ataması: Zihinsel engelli bireyler için mahkeme tarafından atanan bir vasi aracılığıyla araç alımı yapılabilir.
- Özel Tertibat: Eğer engelli birey sürekli tekerlekli sandalye veya sedye kullanıyorsa, araca özel tertibat yaptırılması zorunludur.
Yüzde 90 Altı Engelli Bireyler İçin Araç Alım Şartları
Yüzde 90 altı engelli bireyler, belirli koşullar altında ÖTV’siz araç alabilirler. Burada en önemli kriter, sağlık raporunda “hareket ettirici aksamda özel tertibatlı araç kullanması gerekir” ifadesinin yer almasıdır. Bu durumda, engellilik oranı %40 ya da %80 olsa bile, bu bireyler ÖTV’siz araç alabilirler.
Özel Tertibat Yaptırmanın Şartları
ÖTV’siz araç satın alındığında, araçta özel tertibat yapılması gerekmektedir. Bu tertibat, debriyaj, fren, gaz pedalları ve vites kolu gibi hareket ettirici aksam üzerinde yapılmalıdır. Kriterler arasında, gaz, fren veya debriyaj pedallarında sabit düzenlemeler yapılması, manuel vites kolunun direksiyona taşınması veya uygun hale getirilmesi yer alır. Örneğin, sağ bacağı olmayan bir engellinin, ÖTV’siz araç almak için fren ve gaz pedallarında özel tertibat zorunluluğu bulunmaktadır.
Otomatik Vitesli Araçlarda Özel Tertibat
Otomatik vitesli araçların engelli bireyler tarafından kullanımı için uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Otomatik vites olması, hareket ettirici aksamda gerekli olan özel tertibatların yapılmasını ortadan kaldırmaz. Sağ bacağı olmayan veya her iki bacağını hareket ettiremeyen bireyler, fren ve gaz pedallarında düzenleme olmadan otomatik vitesli aracı kullanamazlar.
ÖTV’siz Araçların Satın Alınabileceği Modeller
- Binek otomobil
- Panelvan
- Pick-up
- Arazi taşıtı
- ATV
- Jeep
- Station wagon
ÖTV’siz Araçların Satış Koşulları
ÖTV’siz satın alınan araçlar, 10 yıl geçmeden satılamaz. Ancak, araç 10 yıl geçmeden sel, heyelan, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelirse, yeni bir araç alımında ÖTV ödenmez. ÖTV’siz araç alanlar, araçlarını 5 yılını doldurduktan sonra cezasız bir şekilde satabilirler. Ancak, yeni bir ÖTV’siz araç almak istediklerinde 10 yıl beklemek zorundadırlar.
Engelli Araç Alımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Engelli bireylerin araç alımında dikkat etmesi gereken en önemli noktalar arasında, sağlık raporu, ÖTV muafiyeti ve araç kullanım şartları yer almaktadır. Araç alımında yaşanan belirsizlikler ve kafa karışıklıkları, engelli bireylerin haklarını yeterince kullanamamalarına neden olmaktadır. Bu nedenle, engellilere yönelik düzenlemelerin net bir şekilde anlaşılması ve uygulanması büyük önem taşımaktadır.
