Danimarka hükümeti, ülkenin deniz kuvvetleri ve iç güvenlik filolarının yeteneklerini önemli ölçüde artırmak amacıyla 2033 yılına kadar yaklaşık 4 milyar Danimarka kronu (615 milyon ABD doları) tutarında bir yatırım yapacağını duyurdu. Bu yatırım, Danimarka’nın iç sularının gözetlenmesi ve savunulmasının güçlendirilmesini hedefliyor.
Yeni Gemiler ve İnsansız Sistemler Yolda
Savunma Bakanı Troels Lund Poelsen, Salı günü Kopenhag’da düzenlediği basın toplantısında yatırım planlarının detaylarını paylaştı. Planlar arasında dört adet çok işlevli çevre koruma ve mayın döşeme gemisi, su altı faaliyetlerini izlemek için insansız hava araçları (İHA) ve sonar sistemlerine sahip özel bir gemi ile Deniz İç Güvenlik Kuvvetleri için 21 yeni geminin satın alınması yer alıyor.
Bu kapsamlı plan, üç partili koalisyon hükümeti ve parlamentodaki diğer sekiz partiden altısı gibi geniş bir siyasi destekle hayata geçiriliyor. Partiler ayrıca hava savunma firkateynleri de dahil olmak üzere ek yeteneklere uzun vadeli yatırımlar yapılması ve bu yılın ilerleyen zamanlarında daha fazla Arktik gemisi satın alınması konusunda da prensipte anlaştılar. Ancak bu uzun vadeli yatırımların ve Arktik gemisi alımının ayrıntıları henüz netleşmedi.
Çevre Koruma ve Mayın Döşeme Gemilerinin Rolü
Satın alınacak dört çok işlevli çevre ve mayın döşeme gemisinin görevleri oldukça çeşitli olacak. Bu gemiler, kimyasal ve petrol sızıntılarının gözetimi ve temizliği gibi kritik çevresel görevlerin yanı sıra, deniz güvenliği açısından önemli olan mayın döşeme operasyonlarını da gerçekleştirebilecek. Bakan Lund Poelsen’e göre Danimarka ayrıca, su altı dronları gibi otonom birimler geliştirmek üzere başlatılacak bir programla Deniz Kuvvetlerinin hem su üstünde hem de su altında izleme yeteneğini önemli ölçüde artıracak.
Uzun Vadeli Filo Planı ve Yeni Firkateynler
Hükümet, Mart ayında uzun vadeli filo planının ana hatlarını zaten çizmişti. Bakan Lund Poelsen, Danimarka firkateyn filosunun henüz yaklaşık on yıllık bir ömrü olduğunu belirtirken, yeni donanma planının gelecek nesil gemilerin gelecekteki satın alımlarını hazırladığını vurguladı.
Lund Poelsen, Donanmanın mevcut firkateynlerinin hala “iyi durumda” olmasına rağmen, yeni yatırımlar yapılması gerektiğini ve yeni firkateyn satın alma kararından önce yeni bir filo planı üzerinde anlaşmaya varılmasının zorunlu olduğunu söyledi. Bu kritik kararların, NATO’nun yetenek hedefleri Haziran ayında kesinleştiğinde verileceğini de sözlerine ekledi. Bakan, ayrıntı vermeden, bir sonraki deniz yatırım turunun “çok büyük miktarda milyarlarca doları” içereceğinin “bir sır olmadığını” da belirtti.
Savunma Harcamalarında Hedef Yüzde 3’ün Üzeri
Danimarka hükümeti, Şubat ayında önümüzdeki iki yıl içinde savunmaya ek 50 milyar kron ayırmayı kabul etmişti. Bu önemli bütçe artışıyla birlikte, Danimarka’nın savunma harcamalarının 2025 ve 2026 yıllarında GSYİH’nın yüzde 3’ünün üzerine çıkması hedefleniyor. Bu, Danimarka’nın NATO’nun savunma harcamaları konusunda belirlediği hedeflere ulaşma konusundaki kararlılığını gösteriyor.
Savunma bakanına göre, Danimarka’da inşa edilecek gelecekteki firkateynler ve Arktik gemileri için güçlü bir siyasi irade bulunuyor, ancak bu konuda henüz kesin bir karar alınmadı. Lund Poelsen, Danimarka’nın firkateyn kapasite genişletme programlarına katılım konusunda diğer NATO ülkeleriyle daha fazla iş birliği yapabileceğine inandığını da ifade etti.
Mevcut Donanma ve Modüler Sistem
Danimarka şu anda Iver Huitfeldt sınıfında üç modern fırkateyn işletiyor ve bu sınıfın ilk gemisi 2012 yılında hizmete girdi. Hava savunması odaklı olarak tasarlanan 139 metrelik bu gemiler 6.645 ton deplasmana sahip ve 32 hücreli Mk 41 dikey füze fırlatıcısıyla donatılmış durumda. Danimarka Donanması ayrıca 2005 yılında hizmete giren çok amaçlı güverteye sahip iki Absalon sınıfı denizaltı karşıtı savaş fırkateynini de aktif olarak kullanıyor.
Danimarka Donanması, 1990’lı yıllardan bu yana “Standard Flex” adı verilen yenilikçi bir modüler yük sistemi kullanıyor. Bu sistem sayesinde donanma, gemilerin farklı görevler veya roller için konteynerize edilmiş silahları veya sistemleri hızlı ve kolay bir şekilde değiştirebilmesine olanak tanıyor, bu da operasyonel esneklik ve verimlilik sağlıyor.
Geçmişteki Sorunlar ve Dersler
Ancak Danimarka Donanması son dönemde bazı teknik sorunlarla da karşılaştı. Iver Huitfeldt sınıfının öncü gemisi, 2024 yılında Kızıldeniz’de önemli bir görevde konuşlandırıldığı sırada kritik silah ve sensör sistemlerinde bir arıza yaşamıştı. Bu arıza, Bakan Lund Poelsen’in, fırkateyndeki sorunları yeterince şeffaf bir şekilde açıklamadığı gerekçesiyle Danimarka genelkurmay başkanını görevden almasına neden olmuştu. Ayrıca, Iver Huitfeldt’in kardeş gemisi olan Niels Juel de geçen yıl Nisan ayında demirliyken ayrı bir olay yaşamış ve mürettebat bir test sırasında bir Harpoon füzesinin güçlendiricisini devre dışı bırakamamıştı. Bu tür olaylardan alınan derslerin, yeni yatırım planlarının ve gemi alımlarının daha dikkatli bir şekilde yürütülmesine katkı sağlaması bekleniyor.
