İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin, sürdürülebilir yaşam alanları yaratma hedefi doğrultusunda yürüttüğü kapsamlı deprem araştırmaları ve risk azaltma projeleri tüm hızıyla devam ediyor. Bu çalışmaların önemli bir ayağı olan ve Bayraklı ile Bornova ilçelerinde tamamlanan yapı envanteri çalışmasının sonuçları, ilgili vatandaşlara ulaştırılmaya başlandı. Bilimsel yöntemlerle konut niteliğindeki yapıların olası bir deprem anındaki davranışlarının detaylı bir şekilde incelendiği bu çalışma sonucunda, Bornova’da 2 bin 830 ve Bayraklı’da bin 14 yapının, diğer yapılara oranla deprem riskine karşı öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiği tespit edildi. İzmir Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, bu yapıların sakinlerini, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilen firmalar aracılığıyla ileri analizler yaptırarak, olası deprem riskine karşı gerekli önlemleri almaya çağırıyor.
Kapsamlı Deprem Araştırmaları İzmir’in Geleceğine Yönelik
İzmir Büyükşehir Belediyesi, yapı envanteri, depremsellik-tsunami araştırması ve mikrobölgeleme etüt çalışmalarını eş zamanlı olarak yürüterek, tüm bu bilimsel veriler ışığında kapsamlı bir Deprem Master Planı’nı tamamlamayı hedefliyor. 30 Ekim 2020 İzmir depreminin en çok etkilediği Bayraklı ve Bornova’da başlatılan yapı envanteri çalışması, yaklaşık 100 bin konut niteliğindeki yapının bina kimlik belgesinin oluşturulmasıyla tamamlandı. Bu kimlik belgeleri sayesinde, binaların ruhsat, mimari proje ve en yakın toplanma alanı gibi kritik bilgilere hızlı ve doğrudan erişim imkanı sağlandı. Yaklaşık 200 inşaat mühendisinin görev aldığı saha çalışmaları, Bayraklı’da 200 gün, Bornova’da ise 300 gün sürerek yapıların mevcut durumunu detaylı bir şekilde belgeledi.
Öncelikli Değerlendirme Gerektiren Binalar Tespit Edildi
İzmir Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanı Eylem Ulutaş Ayatar, İzmir’in deprem açısından riskli bir bölgede bulunduğunu hatırlatarak, “950 binin üzerinde yapı var. Bayraklı ve Bornova’da yapı stokunu inceledik. Yaklaşık 100 bin yapının incelemesini tamamladık. Bu incelemeler hem gözlemsel hem de belediyelerin arşivindeki bilgiler ışığında yapıldı. Çalışmalar kapsamında Bornova’da 2 bin 830 yapı, Bayraklı’da da 1014 yapının, diğer yapılara oranla daha öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirledik. Bu binalarda ileri analiz yapılması gerekiyor” şeklinde önemli bir uyarıda bulundu.
Vatandaşlar Bundan Sonra Ne Yapmalı? İşte İzlenecek Yol Haritası
Büyükşehir Belediyesi’nin yapı envanteri çalışmalarının sonuçlarının ilçe belediyelerine resmi yazıyla bildirildiğini ifade eden Eylem Ulutaş Ayatar, vatandaşların bundan sonraki süreçte izlemesi gereken adımları şu şekilde özetledi: “İlçe belediyeleri, o binalarda yaşayan yurttaşlara bu konuda bilgilendirmelerini yapıyor. Apartman yönetimleri de bir araya gelerek çıkan sonuca dair karar verecek. Bizim yaptığımız çalışma, binaların önceliklendirilmesi konusundaydı. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ve 6306 sayılı yasa kapsamında belirtilen analizin birebir aynısı değil. Ama onunla uyumlu bir çalışma. Binaların taşıdığı riskler açısından, yapıların önceliklendirilmesini sağladık. Yaptığımız analizler ve gözlemsel tespitler, öncelikle kendi içerisinde bir sıralamayı ortaya koyuyor. Çalışma kapsamında ‘Bu bina riskli veya değil’ diyemeyiz. Bunu diyebilmemiz için mevzuatta tanımlı yöntemler var. Biz burada hangi yapı daha öncelikli olarak incelenmeli, bunu belirledik. Çalışmanın sonucunda yurttaşların ilgili analizleri yaptırması gerekiyor. Çünkü bir yapının güvenliğinden bahsedebilmek için ana kılavuzumuz Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ve 6306 sayılı yasa.”
Binaların Güçlendirilmesi veya Yeniden Yapılması Süreci
Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yapılacak detaylı çalışmalarda, binalardan karot örnekleri alınarak beton dayanıklılığı tespit edilecek ve kapsamlı yapı analizleri gerçekleştirilecek. Bu analizler sonucunda binalar “riskli” veya “riskli değil” şeklinde yasal olarak tanımlanacak. Riskli tespit edilen yapılar için yasal süreç başlayacak. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği çerçevesinde yapılacak deprem performans analizleri ise bu yapıların can güvenliği açısından taşıdığı riskleri ayrıntılı olarak değerlendirecek. Tüm bu çalışmaların ardından, yapıların güçlendirilmesi mi yoksa yıkılarak yeniden mi yapılması gerektiği netlik kazanacak.
Başkan Ayatar’dan Vatandaşlara Önemli Çağrı
İzmir Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanı Eylem Ulutaş Ayatar, sözlerini şöyle tamamladı: “Eline belge geçen hemşehrilerimiz ilgili mühendislik bürolarına başvurarak performans analizi yaptırabilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş firmalar da var. Bu firmalara giderek yapılarını 6306 sayılı yasa kapsamında analiz ettirmeleri gerekiyor. Yapı stokumuz oldukça fazla. Deprem yönetmeliklerindeki köklü değişimlerin yanı sıra yapı denetim sisteminin belirli bir tarihten sonra yürürlüğe girmiş olması, mevcut yapılarımızın ileri analizlere tabi tutulması gerektiğini ortaya koyuyor. İzmir deprem kuşağında yer alan bir kent. Bu nedenle yapılarımızı olası bir deprem riskine karşı daha güvenli hale getirmemiz lazım. Yurttaşlarımızdan yaptığımız ön değerlendirme çalışmalarını dikkate almalarını bekliyoruz. Böylece daha güvenli yapılara kavuşacağız.”
