Mersin Büyükşehir Belediyesi, çevreci bir yaklaşımla denizlerdeki kirlilik sorununa kalıcı çözümler üretmeye devam ediyor. Bu kapsamda Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi tarafından 2024 yılının Kasım ayında hayata geçirilen ‘Elektronik Gemi Denetleme Sistemi’ (EGDS), denizi kirleten gemilere karşı etkin bir mücadele aracı olarak öne çıkıyor. Türkiye’de deniz denetimi yetkisine sahip iki büyükşehir belediyesinden biri olan Mersin Büyükşehir Belediyesi, bu yeni sistemle denizlerdeki atık kaynaklı kirliliği önlemede önemli bir adım atmış durumda.
EGDS sayesinde bugüne kadar 13 gemiye yaklaşık 70 milyon TL idari para cezası kesildi. Bu rakam, sistemin ne kadar etkili bir caydırıcılık sağladığını açıkça gösteriyor. Mersin Büyükşehir Belediyesi, denetim tekneleri ve drone gibi mevcut araçlarına ek olarak EGDS ile denizlerdeki gözetimini 7/24 esasına göre sürdürüyor. Yüksek çözünürlüklü kameralar, termal kameralar, radar ve yapay zeka destekli teknolojilerle donatılmış 25 farklı noktadan oluşan EGDS ağı, Çeşmeli-Kulak arasındaki geniş bir kıyı şeridini sürekli olarak izliyor. Bu sayede gemi kaynaklı kirlilik anında tespit edilerek, kirliliğe neden olanlara karşı hızlı ve etkin bir şekilde müdahale edilebiliyor.
Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin deniz kirliliğiyle mücadelesi sadece EGDS ile sınırlı değil. Uygulanan ‘Mavi Kart Sistemi’ de yetki alanındaki teknelerin atıksu ve sintine gibi atıklarının kontrol altında tutulmasını sağlıyor. Küçük deniz araçları için geliştirilen bu sistem sayesinde, gemilerde oluşan atıkların türü, miktarı, tarihi ve hangi kıyı tesisine verildiği online olarak takip edilebiliyor. Bu da denizlerin kirletilmesinin önüne geçilmesinde önemli bir rol oynuyor.
Mersin Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Dr. Bülent Halisdemir, Mersin’in Türkiye’de gemi denetimi yapan iki büyükşehirden biri olduğunu vurgulayarak, 7/24 esasıyla çalıştıklarını belirtti. Mersin’e her yıl gelen 5 binden fazla geminin tamamının denetlendiğini ifade eden Dr. Halisdemir, EGDS ile yaklaşık 53,5 kilometrelik bir alanda kesintisiz denetim yapıldığını söyledi. Amaçlarının Mersin denizini korumak olduğunu dile getiren Dr. Halisdemir, EGDS sayesinde yasadışı atık bırakılması halinde kayıtların tutulduğunu, deniz denetim tekneleriyle yerinde inceleme yapıldığını ve numunelerin akredite laboratuvarlara gönderilerek cezai işlem uygulandığını aktardı.
Dr. Halisdemir ayrıca, bazı demirleme alanlarının yetki dışı olması nedeniyle denetim yapılamayan bölgeler olduğunu belirterek, Taşucu bölgesindeki yoğun gemi trafiği göz önüne alındığında bu bölgelerin de denetim yetkisinin kendilerine devredilmesi için Bakanlığa başvuru yaptıklarını ifade etti. Denizcilik sektörüne de seslenen Dr. Halisdemir, EGDS ile tüm gemilerin özel ve termal kameralarla sıkı bir şekilde denetlendiğini, radar sistemleriyle gemilerin özelliklerinin görülebildiğini ve meteorolojik verilerle olası kirliliklerin analiz edildiğini kaydetti. Sistem sayesinde hiçbir detayın gözden kaçmadığını ve kayıtların geriye dönük olarak da incelenebildiğini sözlerine ekledi.
Denizcilik Hizmetleri ve Denetimi Şube Müdürlüğü personeli Mesut Arıcı ise Mavi Kart Sistemi hakkında bilgi vererek, sistemin küçük deniz araçları ve atık kabul tesislerince alınan atıkların online takibini sağladığını belirtti. Tekne sahiplerinin beyanı üzerine atıkların mobil tanklarla toplandığını ifade eden Arıcı, tekne sahiplerinin ve vatandaşların bu konuda daha duyarlı olmasını istedi ve 7/24 görevlerinin başında olduklarını vurguladı.
Sonuç olarak, Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin hayata geçirdiği Elektronik Gemi Denetleme Sistemi ve Mavi Kart Sistemi gibi uygulamalar, denizlerdeki kirlilikle mücadelede önemli bir başarı hikayesi yazıyor. Teknolojinin etkin kullanımı ve kararlı denetimlerle Mersin sahilleri, gelecek nesillere daha temiz ve sağlıklı bir şekilde aktarılmaya devam edecek.
