Ukrayna’ya karşı üç yıldır devam eden savaşın etkisiyle uluslararası arenada yalnızlaşan ve ekonomik yaptırımlarla boğuşan Rusya, yeni ekonomik ve askeri ortaklıklar arayışında odağını Ortadoğu’nun zengin ve etkili aktörleri olan Körfez ülkelerine çevirmiş durumda. Bu stratejik yöneliş, Moskova’nın hem ekonomik zorlukların üstesinden gelme hem de askeri iş birliğini çeşitlendirme çabalarının bir yansıması olarak öne çıkıyor.
Katar ve Rusya’dan Ortak Yatırım Hamlesi
Bu yeni arayışın somut adımlarından biri, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad El Sani’nin 17 Nisan’da Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği önemli görüşme oldu. Reuters’ın ilk olarak duyurduğu bu zirvede, iki liderin her iki ülkenin de 1 milyar doların üzerinde katkıda bulunacağı ortak bir yatırım fonu kurulması kararı aldığı açıklandı. Rus haber ajansı Interfax’ın haberine göre, bu stratejik yatırım ortaklığının kapsayacağı sektörlerden biri de teknoloji olacak ancak anlaşmanın detayları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Rusya Doğrudan Yatırım Fonu’nun (RDIF) Interfax’a yaptığı açıklamada, Katar Yatırım Otoritesi ile ilk yatırım platformlarının 2014 yılında hayata geçirildiği ve bu platformun bugüne kadar Rusya genelinde bankacılık hizmetleri, yapay zeka, metal üretimi, ulaştırma ve lojistik gibi çeşitli kilit sektörlerde önemli projelere yatırım yapılmasını sağladığı belirtildi.
Umman Sultanı’ndan Tarihi Ziyaret ve Arap Birliği Zirvesi Planı
Katar Emiri’nin Moskova ziyaretinden sadece birkaç gün sonra, bir başka önemli Körfez ülkesi olan Umman’ın Sultanı Heysem bin Tarık El Said, Körfez ülkesinden Moskova’yı ziyaret eden ilk devlet başkanı olarak tarihi bir adım attı. Umman lideriyle gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bu yılın ilerleyen zamanlarında Arap Birliği ülkeleri grubuyla önemli bir zirve düzenleme niyetini kamuoyuna duyurdu. Şu anda 22 üye ülkesi bulunan ve ortak ilgi alanlarında daha yakın iş birliğini teşvik etmeye odaklanan bu bölgesel örgütle Kremlin’in böyle bir zirveye ev sahipliği yapması, Rusya’nın Körfez ülkeleriyle ilişkilerini geliştirme konusundaki kararlılığını açıkça ortaya koyuyor. Geçtiğimiz yıl Rusya’nın, birçok Körfez ülkesinin gergin ilişkiler içinde olduğu İran ile askeri iş birliğini derinleştirme çabaları dikkat çekmişti. Umman Sultanı’nın Moskova ziyareti ise, ABD’li ve İranlı üst düzey müzakerecilerin olası bir nükleer anlaşma hakkındaki müzakereleri sürdürmek üzere 26 Nisan’da Umman’da bir araya gelmeleri planlanan kritik görüşmeler öncesinde gerçekleşti.
Askeri İş Birliği Arayışları ve Ortak Tatbikatlar
Ekonomik ortaklıkların yanı sıra, Rusya’nın askeri alanda da Körfez ülkeleriyle iş birliğini artırma çabaları göze çarpıyor. Bu bağlamda İran, Rusya ve Çin’in geçtiğimiz ay Umman Körfezi’nde gerçekleştirdiği beşinci ortak deniz tatbikatı, bölgedeki askeri iş birliğinin somut bir örneği olarak değerlendirilebilir. Rus savunma şirketleri ayrıca, Ortadoğu’da son zamanlarda düzenlenen önemli ticaret fuarlarında sergiledikleri dikkat çekici silah modellerine güvenerek küresel silah pazarına yeniden güçlü bir dönüş yapmaya çalışıyorlar. Şubat ayında düzenlenen 2025 IDEX ve NAVDEX savunma fuarlarının atmosferi, bir düzineden fazla Rus katılımcının yer aldığı 2023 edisyonundan oldukça farklıydı. İki yıl önce Moskova merkezli firmalar fuarın resmi internet sitesinde bile listelenmemişken, bu kez fuarın en merkezi ve en işlek salonlarından birinde, Suudi Arabistan’ın Askeri Endüstrileri ve Katar’ın Barzan Holdings gibi önemli bölgesel aktörlerle yan yana yer aldılar. Bu durum, Rusya’nın Körfez ülkeleriyle ilişkilerini normalleştirme ve geliştirme yönündeki çabalarının belirgin bir göstergesi olarak yorumlanabilir.
