ABD eski Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Patriot hava savunma sistemleri satın alma talebine yönelik sert eleştirilerde bulundu. El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele ile düzenlediği ortak basın toplantısında konuşan Trump, Zelenskiy’nin sürekli füze talep ettiğini belirterek, “Bir savaşı başlatıyorsanız, o savaşı kazanabileceğinizi bilmeniz gerekir, değil mi? Kendinizden 20 kat büyük birine karşı savaş başlatmazsınız, sonra da size birkaç füze verirler diye umut etmezsiniz.” ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, Trump ve Zelenskiy arasındaki gergin ilişkilerin son halkası olarak değerlendiriliyor. İki lider arasındaki ilişkiler, Şubat ayında Oval Ofis’te gerçekleşen başarısız görüşmenin ardından daha da gerilmişti.
Zelenskiy’den 10 Patriot Sistemi Talebi
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, ABD’den her biri yaklaşık 1.5 milyar dolar değerinde 10 adet Patriot hava savunma sistemi talep ettiğini açıkladı. Zelenskiy, bu sistemlerin Ukrayna şehirlerini ve sivilleri korumak için kritik öneme sahip olduğunu vurgulayarak, “Bu parayı bulacağız ve her şeyin ödemesini yapacağız.” dedi. Ayrıca, Avrupalı müttefiklere de bu tedarik sürecine finansal destek sağlama çağrısında bulundu. Ukrayna’nın ABD’den toplamda 50 milyar dolarlık bir silah paketi almayı hedeflediği belirtiliyor.
Pentagon’dan Ukrayna’ya Patriot Desteği
Pentagon, Biden yönetimi döneminde Ukrayna’ya üç Patriot bataryası ve miktarı belirtilmeyen sayıda füze gönderdiğini açıkladı. Ancak, ABD’nin kendi savunma ihtiyaçları ve uluslararası sipariş yükü nedeniyle yeni sistemlerin sevkiyatında gecikmeler yaşanabileceği ifade ediliyor. ABD askeri yetkilileri, bu durumun ABD toprakları ve yurtdışındaki birliklerin savunması açısından kritik olduğunu vurguluyor.
Zelenskiy, Patriot sistemlerinin doğrudan tedarikinin yanı sıra, bu sistemlerin üretim lisansının verilmesini de talep etti. Ancak, sistemin teknolojik içeriği ve hassasiyeti nedeniyle bu önerinin gerçekleşme olasılığının düşük olduğu değerlendiriliyor.
Üretim Sınırlı, Teslimatlar Uzun Sürebilir
Zelenskiy’nin 15 milyar dolarlık finansmanı bulsa bile, sınırlı üretim kapasitesi ve biriken siparişler nedeniyle bu sistemlerin Ukrayna’ya teslimi yıllar sürebilir. Avrupa ülkeleri veya ABD, mevcut siparişlerini Ukrayna’ya devredebilir, ancak jeopolitik riskler nedeniyle bu seçeneğin de zayıf olduğu belirtiliyor.
Ukrayna, Avrupa destekli yerli bir hava savunma sistemi geliştirme çabasında. Ukrayna Dışişleri Bakan Yardımcısı Andriy Sybiga, Avrupa Birliği Dışişleri Konseyi’ne yaptığı konuşmada, Sumy ve Kryvyi Rih’e yapılan son saldırıları örnek göstererek destek çağrısında bulundu.
Sumy’de Rus Füze Saldırısı: 34 Ölü
Pazartesi günü Ukrayna’nın kuzeydoğusundaki Sumy kentinde düzenlenen Rus füze saldırısında en az 34 kişi hayatını kaybetti. Zelenskiy, saldırıda iki çocuğun da öldüğünü ve 15 çocuğun yaralandığını açıkladı.
Trump, Sumy saldırısıyla ilgili olarak “Bence bu korkunçtu. Bana bir hata yapıldığını söylediler.” ifadelerini kullandı. Trump yönetimi yetkilileri, saldırıyı daha sert bir şekilde kınadı.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırının Ukrayna birliklerinin toplandığı bir yeri hedef aldığını açıkladı. Ancak Avrupalı liderler saldırıyı savaş suçu olarak nitelendirdi.
Trump’ın Barış Girişimleri ve Tepkiler
Bu gelişmeler, Trump’ın Moskova ve Kiev arasında barış anlaşması sağlama çabalarının sürdüğü bir dönemde yaşandı. Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştüğü açıklandı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, görüşmelerin “son derece yararlı” olduğunu belirtti. Ancak bu görüşmeler Ukrayna’da tepkilere yol açtı.
Zelenskiy’nin Patriot talebi, Ukrayna’nın Rus hava saldırılarına karşı savunma kapasitesinin azaldığı bir dönemde öne çıktı. NATO da geçen yıl benzer şekilde 1.000 Patriot füzesi tedarik etmeyi ve üretimi Avrupa’ya kaydırmayı planladığını duyurmuştu.
