İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve bağlı kuruluşu İETT, Türkiye’nin en büyük, dünyanın ise en büyük ikinci toplu ulaşım filosunu yönetiyor. İstanbul’da İETT; 3.766’sı kendi filosu, 3.020’si ise Özel Halk Otobüsü filosunda olmak üzere toplam 6.786 araçla günde 64 bin sefer yapıyor, 1 milyon 400 bin km yol kat ederek yaklaşık 5 milyon yolculuk gerçekleştiriyor.
Özel Taşımacılık İşletim Sistemi (ÖTİS) ve Finansal Destek
İstanbul’da 2020 yılı Aralık ayında, İstanbul Büyükşehir Meclisi kararıyla Özel Halk Otobüsleri için “Özel Taşımacılık İşletim Sistemi (ÖTİS)” devreye girmişti. Bu sistemle birlikte:
- Özel Halk Otobüslerinin tüm işletme maliyetleri İBB tarafından karşılanmaya başlandı.
- Tüm Özel Halk Otobüsleri’nin teknolojik altyapısı İBB ve İETT tarafından yenilendi.
- Yolcu başına değil, sefer ve kilometre başına garanti gelir modeli uygulanmaya başlandı.
- Araç yenilemeleri için de destek ödemeleri yapıldı.
Sistemin devreye alındığı 2020 Aralık – 2025 Nisan döneminde, Özel Halk Otobüslerinden elde edilen yolculuk geliri 15,8 milyar TL olurken, İBB tarafından bu sürede yapılan toplam ödeme tutarı ise 35,3 milyar TL’ye ulaştı. Böylece İBB, Özel Halk Otobüsleri için toplam 19,5 milyar TL tutarında ilave destek sağlamış oldu. Sadece 2024 yılında, araç yenilemeleri için 1 milyar 300 milyon TL destek ödemesi gerçekleştirildi.
Ödeme Planlarında Yeniden Yapılandırma ve Olası Eyleme Karşı Önlemler
İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İETT, tüm paydaşlarıyla uyum ve iş birliği içinde çalışmalarını sürdürdüğünü belirtiyor. Özel Halk Otobüsleri’nin hak ediş ödemeleri de İBB tarafından yapılıyor. Bu doğrultuda, 1 Haziran 2025 tarihinden itibaren Özel Halk Otobüsleri için ödemeler tekrar planlanmış olup, mevcut sistemin değiştirilmesi dahil tüm alternatif tedbirlerin oluşturulması konusunda planlar yapıldığı duyuruldu.
İBB ve İETT tarafından sağlanan tüm bu iyileşme ve desteklere rağmen, Özel Halk Otobüsleri tarafından yapılacağı duyurulan olası eyleme karşı, İstanbulluların minimum düzeyde etkilenmelerini sağlamak amacıyla bir dizi önlem alındı. Bu önlemler arasında gerekli ek seferler ve hat planlamaları yer alıyor.
İstanbulluların, 22 Mayıs Perşembe günü (bugün) ulaşım planlamalarını yaparken mevcut duruma göre hareket etmeleri hatırlatıldı. Gelişmelere ilişkin tüm bilgilendirmelerin, anlık olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İETT’nin resmi iletişim kanallarından düzenli olarak yapılacağı kamuoyuna saygıyla duyuruldu.
