Türk sineması, unutulmaz eserlere imza atan usta yönetmen, yapımcı ve senarist Ali Özgentürk’ü kaybetmenin derin üzüntüsünü yaşıyor. 79 yaşında hayata veda eden Özgentürk’ün vefat haberini, kardeşi ünlü gazeteci ve belgesel yapımcısı Nebil Özgentürk sosyal medya üzerinden duyurdu. Nebil Özgentürk, ağabeyinin sinemaya adanmış 50 yıllık kariyerini ve “Hazal”, “At” gibi unutulmaz filmlerin yönetmenliğini yaptığına dikkat çekerek, “Selvi Boylum Al Yazmalım” filminin de senaryo yazarı olduğunu hatırlattı. Kardeş Özgentürk, ağabeyinin hayatına ve meslek yaşamına büyük katkıları olduğunu vurgulayarak duyduğu derin üzüntüyü dile getirdi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan Taziye Mesajı
Ali Özgentürk’ün vefatı üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı da bir taziye mesajı yayımladı. Bakanlık mesajında, “Türk sinemasının usta yönetmeni, senarist ve yapımcısı Ali Özgentürk’ün vefatını derin bir üzüntüyle öğrendik. ‘Selvi Boylum Al Yazmalım’ gibi unutulmaz eserlerin senaryosunda imzası bulunan, ‘Hazal’, ‘At’ ve ‘Bekçi’ gibi filmleriyle sinemamıza değerli katkılar sunan Özgentürk, sanat hayatı boyunca Türk sinemasının gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur. Değerli sanatçımıza Allah’tan rahmet; ailesine, sevenlerine ve sinema camiamıza başsağlığı diliyoruz” ifadelerine yer verildi.
“Selvi Boylum Al Yazmalım”ın Yıldızı Türkan Şoray’dan Duygusal Veda: “Türk Sinemamızın Vicdanıydı”
Ali Özgentürk’ün senaryosunu yazdığı ve Türk sinemasının unutulmaz yapıtlarından biri olan “Selvi Boylum Al Yazmalım”ın başrol oyuncusu, usta sanatçı Türkan Şoray da Özgentürk’ün vefatı üzerine derin üzüntüsünü dile getirdi. Şoray, yaptığı açıklamada Ali Özgentürk için “Türk sinemamızın vicdanıydı” ifadesini kullandı. Bu sözler, Özgentürk’ün sinemaya olan derin bağlılığını, sanatsal duruşunu ve Türk sineması üzerindeki kalıcı etkisini çarpıcı bir şekilde özetledi.
Cenaze Töreni Programı Açıklandı
Ali Özgentürk için düzenlenecek cenaze töreni programı da netleşti. Usta sinemacı için ilk tören, bugün (16 Mayıs) saat 14.00’te İstanbul Beyoğlu’ndaki tarihi Atlas Sineması’nda gerçekleştirilecek. İkinci tören ise yarın (17 Mayıs Cumartesi) saat 11.00-12.00 arasında Ali Özgentürk’ün doğduğu şehir olan Adana’da, Adana Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu’nda düzenlenecek. Ali Özgentürk’ün cenazesi, 17 Mayıs Cumartesi günü öğle namazını müteakiben Adana’daki Akkapı Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
Tartışmalara Yol Açan Açıklamalar ve Zengin Kariyer
Ali Özgentürk, 2022 yılında Habertürk’e verdiği bir röportajda, Türk sinemasının önemli yapıtları arasında sayılan ve ödüller kazanan “Endişe” ile “Sürü” filmlerinin senaryosunun, bilinenin ve afişlerde yazdığı gibi Yılmaz Güney’e değil, kendisine ait olduğunu söyleyerek sinema camiasında bir tartışma başlatmıştı. Bu açıklamalar, Özgentürk’ün sanatsal sahiplenme konusundaki hassasiyetini ve kariyerindeki bazı kırılma noktalarını gözler önüne sermişti.
Kariyeri boyunca Ali Özgentürk, 9 filmin senaryosunu kaleme alırken, 14 önemli yapımın yönetmenliğini üstlendi. Aynı zamanda 8 sinema filminin de yapımcılığını yaparak Türk sinemasına çok yönlü katkılar sağladı.
ALİ ÖZGENTÜRK’ÜN KARİYERİNE BAKIŞ
SENARİST OLARAK İMZA ATTIĞI FİLMLER:
- Selvi Boylum Al Yazmalım
- Hazal
- Çıplak
- Yer Çekimli Aşklar
- Mektup
- Sır
- Kalbin Zamanı
- Yengeç Oyunu
- Görünmeyen
YAPIMCISI OLDUĞU FİLMLER:
- At
- Bekçi
- Su Da Yanar
- Çıplak
- Seni Seviyorum Rosa
- Mektup
- Yengeç Oyunu
- Görünmeyen
YÖNETMENLİĞİNİ ÜSTLENDİĞİ FİLMLER:
- Ferhat
- Yasak
- Hazal
- At
- Bekçi
- Su Da Yanar
- Çıplak
- Yer Çekimli Aşklar
- Mektup
- Sır
- Balalayka
- Kalbin Zamanı
- Yengeç Oyunu
- Görünmeyen
Ali Özgentürk’ün yönetmenliğini ve yapımcılığını üstlendiği “Bekçi” filmi, Venedik Film Festivali’nin yarışma bölümüne seçilen ilk Türk filmi olma özelliğini taşıyor. Özgentürk, kariyeri boyunca Türkiye’de ve uluslararası alanda birçok prestijli ödüle layık görüldü. Bu ödüller, onun sinemaya olan katkısının ve sanatsal başarısının önemli bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
Eserlerinin Telif Haklarını Darüşşafaka’ya Bağışlayarak Örnek Bir Davranış Sergilemişti
Ali Özgentürk’ün hayatı ve sanatı kadar, insani yönü de takdire şayandı. Usta yönetmen, 2022 yılında yaptığı anlamlı bir bağışla tüm filmlerinin ve henüz çekilmemiş 70’in üzerindeki senaryosunun maddi ve manevi telif haklarını köklü eğitim kurumu Darüşşafaka Cemiyeti’ne bağışlamıştı. Bu örnek davranış, Özgentürk’ün eğitime verdiği önemi ve topluma karşı duyduğu sorumluluğu açıkça ortaya koymuştu. Bağışı, “hayatım” olarak tanımladığı eserlerinin gelecekte Darüşşafakalı çocukların eğitimine katkı sağlaması amacıyla yapmıştı.
Adana’dan Yeşilçam’a Uzanan Bir Hayat Hikayesi
Ali Özgentürk, 1945 yılında Süleyman ve Cemile Özgentürk’ün ilk çocuğu olarak Adana’da dünyaya geldi. Çocukluk yıllarını babasının berber dükkanında geçiren Özgentürk, burada Yaşar Kemal ve Abidin Dino gibi dönemin önemli aydınlarıyla tanışma fırsatı buldu. Bu isimlerle kurduğu diyaloglar, genç yaşta Ali Özgentürk’ün düşünce dünyasının şekillenmesinde önemli bir rol oynadı.
Ortaokul yıllarında şiirler ve hikayeler yazmaya başlayan Özgentürk, etkileyici sesi sayesinde okul müsamerelerinin baş aktörü oldu. Hayatının dönüm noktalarından biri, yolda yürürken gördüğü Adana Devlet Tiyatrosu’nun “Çocuk oyuncular aranıyor” ilanı oldu. Bu ilan üzerine seçmelere katılan Özgentürk, “Tom Sawyer’ın Maceraları” adlı oyunla tiyatroya ilk adımını attı.
Adana Devlet Tiyatrosu’nun çocuk oyuncuları arasına giren Ali Özgentürk, daha sonra Adana Erkek Lisesi’nde öğrenim görürken birçok oyunu sahneye koydu ve Adana Kız Lisesi’ndeki öğrencilere tiyatro konusunda gönüllü olarak yardımcı oldu. Bu dönemde Adana Devlet Tiyatrosu’nun kadrosuna dahil olan Özgentürk, kazandığı ilk maaşı kardeşlerinin iyi bir eğitim alması için babası Süleyman Özgentürk’e verdi.
Aynı yıllarda Ali Özgentürk, Adana Gençlik Kültür Derneği Tiyatrosu’nu kurarak arkadaşlarıyla birlikte Adana’nın küçük semtlerinde ve köylerinde çeşitli oyunlar sahneledi. Ancak tiyatroya olan tutkusu, 27 Mayıs 1960 İhtilali’nin ardından bir olayla kesintiye uğradı. Ocaklı Köyü’nde “Pusuda” adlı oyunu sahneliyorken, henüz 15 yaşındayken jandarmalar tarafından gözaltına alınarak bir hafta nezarette kaldı. Daha sonra pandomim grubuyla birlikte Adana’ya gelen Oğuz Aral ve Osman Arolat ile tanışması, Ali Özgentürk’ün hayatında yeni bir sayfa açtı ve onu İstanbul’a, sinema dünyasına doğru yönlendirdi.
1966 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe – Sosyoloji Bölümü’nü kazanan Ali Özgentürk, öğrenim hayatına İstanbul’da devam etti. Bu dönemde Türkiye Öğretmenler Sendikası Tiyatrosu TÖS’ü kuran Fakir Baykurt ve Sermet Çağan, iş aradığını öğrendikleri Ali Özgentürk’e destek oldular. TÖS’ün önemli oyunlarından biri olan “Ayak Bacak Fabrikası”nda rol alan Özgentürk, aynı zamanda Sermet Çağan’ın asistanlığını da yaptı.
Kısa sürede tiyatro dünyasında tanınan bir isim haline gelen Ali Özgentürk, daha sonra Ulvi Uraz Tiyatrosu ve Arena Tiyatrosu’nun oyunlarında da sahneye çıktı. Fakir Baykurt’un ünlü romanından uyarlanan “Yılanların Öcü” oyununda “Haceli” karakterini canlandırması teklifi, Ali Özgentürk’e duyulan güvenin ve gelecekte ne kadar büyük bir sanatçı olacağının önemli bir göstergesiydi.
Aynı dönemde Türkiye Milli Talebe Federasyonu Kültür Komisyonu’nda tiyatro başkanlığı görevini de yürüten Ali Özgentürk, 1968 yılında tiyatroyu geleneksel sahne anlayışının dışına taşıyarak sokağa indirdi. İşçilere, köylülere kendi haklarını anlatmak ve tiyatronun insan ruhuna olan etkisini göstermek amacıyla Türkiye’nin ilk sokak tiyatrosu olan Devrim İçin Hareket Tiyatrosu’nu kurdu. Tiyatronun oyuncu kadrosunu ise Can Yücel, Kuzgun Acar, Sadık Karamustafa, Doğan Soyumer, Engin Ayça ve daha sonra hayat arkadaşı olacak Işıl Türkben gibi önemli isimlerden oluşturdu. Özgentürk, yazdığı oyunların konularını doğrudan işçi ve köylülerle konuşarak, onların sorunlarını ve taleplerini öğrenerek şekillendirdi.
Ali Özgentürk’ün aynı zamanda bir okul işlevi gören Devrim İçin Hareket Tiyatrosu’nda cuma ve pazar günleri Selahattin Hilav, Fethi Naci, İdris Küçükömer, Vasıf Öngören gibi önemli düşünürler ve müzisyenler, edebiyat kuramı, şiir analizi, estetik, felsefe ve siyaset bilimi gibi çeşitli alanlarda dersler verdi. Bu dönem, Özgentürk’ün sadece bir sanatçı olarak değil, aynı zamanda bir entelektüel ve birleştirici bir figür olarak da öne çıktığı bir dönem oldu.
Daha sonra sinemaya yönelen Ali Özgentürk, Türk sinemasının iki önemli ustası Atıf Yılmaz ve Yılmaz Güney’e birçok filmde asistanlık yaparak sinemanın mutfağında önemli bir deneyim kazandı. Bu deneyimler, onun kendi sinemasını oluşturmasında ve özgün bir yönetmenlik anlayışı geliştirmesinde önemli bir rol oynadı. Ali Özgentürk’ün vefatı, Türk sineması için büyük bir kayıp olarak değerlendiriliyor. Sanat hayatı boyunca unutulmaz eserlere imza atan ve genç nesil sinemacılara ilham kaynağı olan Özgentürk, Türk sinemasının tarihinde her zaman saygıyla anılacak.
