ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) yeni başkanı olarak aday gösterilen Koramiral Charles B. Cooper II, Salı günü milletvekillerini, ABD’nin ve İsrail’in İran’a yönelik son hava saldırılarına rağmen İran’ın hala “önemli taktik yeteneklere” sahip olduğu ve öngörülebilir gelecekte bir güvenlik tehdidi olmaya devam edeceği konusunda uyardı.
Şubat 2024’ten bu yana Merkez Komutanlığı’nda en üst düzey yardımcı olarak görev yapan Koramiral Cooper, son saldırıların İran ordusunun bir kısmını zayıflattığını belirtse de, ülkenin nükleer programının tamamen ortadan kaldırılıp kaldırılmadığına ilişkin ayrıntı vermeyi reddetti. Cooper, bu saldırılar olmasa bile İran’ın saldırganlığı ve bölgedeki militan gruplara verdiği desteğin Amerikan savunma planlamacıları için en büyük endişe kaynağı olmaya devam edeceğini söyledi.
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi’ndeki ifadesinde Cooper, “Sanırım hepimiz İran’ın bölgedeki bir numaralı istikrarsızlık kaynağı ve dünya genelinde terörün bir numaralı kaynağı ve sponsoru olduğu konusunda hemfikirizdir” dedi. Ayrıca, “İran’ı caydırmak bir öncelik olacak… Her gün üç noktalı bir duruş sergilememiz gerekiyor” ifadelerini kullandı.
ABD’nin Gizli Bombardıman Uçaklarıyla Nükleer Tesis Saldırıları
Hafta sonu, ABD askeri varlıkları İran’daki birkaç önemli yeraltı uranyum zenginleştirme tesisini bombaladı. Beyaz Saray, bu operasyonla ülkenin nükleer programına “nakavt edici bir darbe” indirildiğini iddia etti. Bu hareket, İsrail’in önemli askeri ve üretim tesislerine yönelik birkaç günlük benzer saldırılarının ardından geldi.
Saldırılar, İsrail ile İran’ın bölgedeki başlıca vekil grupları olan Hizbullah, Hamas ve Husiler arasındaki yaklaşık iki yıllık çatışmanın ardından gerçekleşti. Zamanla, İsrail Savunma Kuvvetleri, İran’ın uzun süredir başlıca düşmanı Tel Aviv’e karşı caydırıcı olarak desteklediği bu milislere ciddi şekilde zarar vermişti.
Salı günü, Başkan Donald Trump sosyal medyada “İran’daki tüm nükleer tesisleri ve yetenekleri yok etmek benim için büyük bir onurdu” yazarak, bu ülkeden gelen tehdidin artık en aza indiğini ima etti. Pentagon liderleri şimdiye kadar görevi bir başarı olarak övdüler ancak İran programlarına ne kadar zarar verildiğini kamuoyuna açıklamayı reddettiler. Ve Koramiral Cooper’ın Salı günkü yorumları, üst düzey askeri yetkililerin ülkeyi hala bölgedeki barış ve istikrar için önemli bir sorun olarak gördüklerini açıkça ortaya koydu.
Kongre’de Bilgi Edinme Talebi ve Demokratların Eleştirileri
Salı günkü duruşmada, İran’ın nükleer programının mevcut durumu ve yol açtığı hasar konusunda ayrıntı verilmemesi, Demokrat milletvekilleri için bir hayal kırıklığı noktası oldu. Milletvekilleri, yönetime İran’ın oluşturduğu tehditler ve nükleer hedeflerinin durumu konusunda daha fazla ayrıntı vermesi için baskı yaptı.
Pentagon liderleri Salı günü öğleden sonra Temsilciler Meclisi ve Senato milletvekillerine hafta sonu gerçekleşen hava saldırılarıyla ilgili brifing vermeyi planlamıştı, ancak bu toplantılar daha sonra hafta sonuna ertelendi. Senato Azınlık Lideri Chuck Schumer (D-NY) yaptığı açıklamada, “Bu son dakika ertelemesi çirkin, kaçamak ve ihmalkarca,” dedi. “Senatörler tam şeffaflığı hak ediyor ve yönetimin Kongre’yi tam olarak neler olduğu konusunda bilgilendirmek için yasal bir yükümlülüğü var.”
Demokrat milletvekilleri, İran’ın nükleer silah üretme kabiliyetine şüpheyle yaklaşan geçmiş istihbarat raporları göz önüne alındığında, askeri eylemlerin erken ve gerekçesiz olduğu yönündeki endişelerini dile getirdiler. Ayrıca, önleyici eylemle ABD askeri personelini tehlikeye attığı için yönetimi eleştirdiler. Pazartesi günü İran, Katar’daki bir ABD askeri üssüne birden fazla füze fırlattı, ancak herhangi bir can kaybı veya önemli bir hasar bildirilmedi.
Cumhuriyetçilerden Destek, Devam Eden Tartışmalar
Senato panelindeki Cumhuriyetçi milletvekilleri bu endişeleri paylaşmadı ve Salı günkü duruşmada Trump’ın İran’a saldırı kararını büyük ölçüde övdüler. Senatör Tom Cotton (R-Ark.) “İran, ABD nükleer sığınaklarını bombaladığı için terörist bir devlet olmadı,” dedi. “ABD nükleer sığınaklarını bombaladı, çünkü onlar terörist bir devlet.”
Senato milletvekilleri bu hafta başkanlık savaş yetkilerine getirilebilecek yeni sınırlamalar hakkında oylama yapmayı görüştüler, ancak Demokratların öncülük ettiği bu çabanın zamanlaması, yeniden planlanan kongre brifinglerinden etkilenebilir. Pentagon liderleri İran’a karşı ek saldırı planları olmadığını söylediler ancak ihtiyaç duyulması halinde daha fazla askeri eylem olasılığını açık bıraktılar.
