“Yüzyılın Sinir ve Beyin Cerrahı” olarak anılan Prof. Dr. Gazi Yaşargil 99 yaşında hayatını kaybetti. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla Yaşargil’in vefat haberini duyurdu ve “Bilime adadığı ve bir asra yaklaştığı ömründe hepimiz için örnek teşkil eden nice işe imza atmıştı. Onun hatırasını yaşatmak için elimizden geleni yapacağız” ifadelerini kullandı.
Gazi Yaşargil Kimdir?
Gazi Yaşargil, 6 Temmuz 1925’te Diyarbakır’ın Lice ilçesinde doğdu. Tıp eğitimine 1943’te Ankara Üniversitesi‘nde başladı ve daha sonra Friedrich Schiller Üniversitesi (Almanya) ile Basel Üniversitesi (İsviçre)‘nde devam etti. 1953’te Basel Üniversitesi Nöroşirürji Bölümü’nde sinir ve beyin cerrahlığı eğitimine adım attı.
1965 ile 1967 yılları arasında Vermont Üniversitesi (ABD)‘nde çalıştı. 1973’te profesörlük unvanını kazanarak Zürih Üniversitesi Nöroşirürji Bölümü‘nün başına geçti.
Tıp Dünyasına Katkıları
Gazi Yaşargil, cerrahinin çeşitli alanlarında çığır açan keşiflere imza attı. Özellikle mikroskop kullanarak yapılan beyin cerrahisi operasyonlarına yeni bir boyut kazandırdı. 1967’de cerrahi mikroskopla ilk beyin bypass ameliyatını gerçekleştirdi.
Bu alanda kullanılan ekipmanları yetersiz bulan Yaşargil, yenilikçi cihazlar tasarlamaya başladı. İntrakraniyal anevrizma ameliyatlarında damarları klemplemek için geliştirdiği klipsler, günümüzde hala modern cerrahi uygulamalarda kullanılmaktadır. Ayrıca, beyin cerrahisinde operasyon noktasına ulaşmak için beyin dokusunu daha kolay hareket ettirmek amacıyla Leyla retraktörünü tasarladı. Bu alet de günümüzde beyin cerrahilerinin vazgeçilmez bir parçası haline geldi.
Yaşargil’in geliştirdiği bir diğer önemli cihaz ise **”Kayan Mikroskop”**tur. Bu hareketli mikroskop sistemi, beyin cerrahisinde daha geniş bir görüş alanı sağlayarak cerrahların işini kolaylaştırdı.
Ödüller ve Onurlandırmalar
Tıp ve cerrahiye yaptığı olağanüstü katkılar, Yaşargil’i beyin cerrahisinin önde gelen isimlerinden biri yaptı. 1999’da Amerikan Sinir ve Beyin Cerrahları Kongresi‘nce “yüzyılın beyin cerrahı” unvanına layık görüldü. Ayrıca, Avrupa Sinir ve Beyin Cerrahları Birliği‘nce onur madalyasıyla ödüllendirildi.
Hayatı ve bilimsel başarılarını konu alan “Master of Brains, Gazi Yaşargil” adlı belgesel, 2021’de ABD’de gösterime girdi.
Prof. Dr. Gazi Yaşargil’in Amerikan Sinir ve Beyin Cerrahlar Derneği’nce yayınlanan videosuna aşağıdaki bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
