Tayland Kraliyet Hava Kuvvetleri (RTAF), uzun süredir devam eden yeni savaş uçağı tedarik programında İsveçli Saab’ın Gripen E/F uçağını tercih etti. Bu kararda, İsveç hükümetinin sunduğu cömert ekonomik ve teknolojik telafi paketi belirleyici oldu. Saab, bu sayede Amerikan F-16 Block 70/72 gibi güçlü bir rakibi geride bırakmayı başardı.
Kapsamlı Telafi Paketiyle Stratejik İşbirliği
4 Haziran’da düzenlenen basın toplantısıyla Tayland’ın daha fazla Gripen satın alacağı resmen duyuruldu. Anlaşmaya eşlik eden kapsamlı teknik destek ve telafi paketi, Tayland’ın havacılık sanayisini geliştirme ve kendi kendine yeterliliğini artırma hedefleriyle tam uyumlu. Geçtiğimiz Ağustos ayında nihai teklifler sunulduğunda Saab, “İsveç’in teklifi, Tayland için kritik teknolojilerin ve ulusal kabiliyetlerin temel alanlarını kapsayan iyi yapılandırılmış, uzun vadeli bir plan aracılığıyla sözleşme değerini aşacak şekilde Tayland için en iyi yatırım getirisini sağlayacaktır” taahhüdünde bulunmuştu.
Saab’ın proje bedelinin yaklaşık %155’ine denk gelen telafi paketi, Tayland için özellikle cazip hale geldi. Tayland hava hizmetleri yaptığı açıklamada, “Ofset komitesi, faydaları en üst düzeye çıkarmak ve hükümet ile savunma bakanının politikalarına uymak amacıyla savunma ofset teklifiyle ilgili olarak Saab ile müzakereler yürüttü” dedi. Bu müzakereler sonucunda elde edilen kazanımlar, Tayland’ın stratejik hedefleriyle örtüşüyor.
Link-T Veri Bağlantısı ve Teknoloji Transferi
İsveç’in teklifindeki en önemli unsurlardan biri, Tayland’a benzersiz, Saab tarafından geliştirilen Link-T veri bağlantısının sınırsız kullanım ve genişleme fikri mülkiyet haklarının devredilmesi oldu. Şu anda Tayland’ın sadece bir avuç uçağı ve birkaç savaş gemisi bu sistemle donatılmış durumda. Hizmetin açıklamasında “Saab, Link-T geliştirme yeteneklerini RTAF’ye ve yerel savunma sanayisine aktaracak” ifadeleri yer alıyor.
Link-T, Tayland’ın çok alanlı operasyonlar gerçekleştirme yeteneğini artıracak kritik bir teknoloji olarak öne çıkıyor. ABD’nin veri bağlantıları üzerinde sıkı bir kontrole sahip olması nedeniyle, Lockheed Martin’in F-16 teklifi bu konuda rekabet edemedi. Bu teknoloji transferi, Tayland’ın kendi savunma kapasitesini bağımsız olarak geliştirme yolunda önemli bir avantaj sağlıyor.
Bakım, Onarım ve Revizyon Merkezi ile Tedarik Zinciri Katılımı
Anlaşma kapsamında Tayland’ın mevcut iki Saab 340 havadan erken uyarı uçağı da Tayland’ın katılımıyla yükseltilecek. Ek olarak, yerel bir Gripen bakım, onarım ve revizyon (MRO) merkezi kurulacak. Bu merkez, Tayland’ın Gripen filosunun sürdürülebilirliğini yerel imkanlarla sağlamasına olanak tanıyacak.
Ayrıca Taylandlı şirketler, lastik, rulman, kelepçe ve uçak gövdesi parçaları gibi bileşenleri üretme fırsatlarıyla Gripen tedarik zincirine katılacak. Bu, Tayland ekonomisine doğrudan katkı sağlayacak ve yerel sanayinin havacılık alanındaki yeteneklerini geliştirecek.
Kapsamlı Eğitim ve Destek Paketleri
Saab’ın teklifi, altı pilot, 18 bakımcı ve iki destek personelinden oluşan 26 personeli kapsayan kapsamlı bir eğitim desteğini de içeriyor. Ayrıca Saab, 2025-29 yılları arasında ağ merkezli uçuş planlama ve eğitimi için bir görev destek sistemi ile lojistik yönetimi ve bakımı için bir bakım yer destek sistemi sağlayacak. Bu entegre destek paketi, Tayland Hava Kuvvetleri’nin Gripen filosunu tam kapasiteyle ve etkin bir şekilde kullanabilmesini garantiliyor.
Saab, bu seçimi şu sözlerle memnuniyetle karşıladı: “Gripen E/F savaş uçağı ve ilgili ekipmanlara ek olarak, Saab’ın teklifi uzun vadeli bir dengeleme paketi içeriyor. Bu, Tayland’ın ulusal güvenliğine ve stratejik bağımsızlığına fayda sağlayacak ve aynı zamanda çeşitli Tayland toplum sektörlerine yeni işler ve yatırımlar getirecek.”
Gripen E/F’lerin Özellikleri ve Teslimat Takvimi
Tayland’ın Gripen E/F’leri, modern bir dizi aviyonik ve silah sistemiyle gelecek. Bunlar arasında Raven ES-05 radarı, SkyWard kızılötesi arama ve izleme sistemi, Arexis elektronik harp paketi, hedefleme podu ve uzaktan silah kabiliyeti, Link-T veri bağlantısı, Meteor ve IRIS-T füzeleri ve Targo kask üstü gösterge paneli bulunuyor.
İlk parti, 2025-2029 mali yılları arasında 19,5 milyar baht (yaklaşık 600 milyon ABD doları) karşılığında tedarik edilecek üç adet tek kişilik Gripen E ve bir adet çift kişilik F’den oluşuyor. Tayland Hava Kuvvetleri, 102. Filo’daki eski F-16A/B savaş uçaklarının yerini almak üzere 2034 mali yılına kadar sekiz adet daha Gripen E/F teslim alacak.
Tayland’ın uçak seçimi, 27 Ağustos 2024’te duyurulan Gripen’in aday gösterildiği kararının ardından geldi. Seçimin onaylanmasının ardından hava kuvvetleri, tedarik sözleşmesinin Ağustos ayında imzalanacağını belirtti. Bu anlaşma, Tayland’ın hava savunma kapasitesini güçlendirme ve bölgesel stratejik konumunu pekiştirme yönündeki kararlılığını gösteriyor.
