CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TCDD bünyesindeki makinistlerin yaşadığı sıkıntılara ilişkin verdiği soru önergesinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından yanıtlandığını duyurdu. Bakan Uraloğlu, yanıtında Mart 2025 itibarıyla TCDD bünyesinde 3 bin 718 taşeron çalışanın istihdam edildiğini bildirdi. Gürer ise TCDD’de taşeron olarak istihdam edilenlerin kurum kadrosuna alınmasını ve çalışanların temel hakları ile insanca çalışma koşullarının sağlanmasını talep etti.
Makinistlerin Çalışma Koşulları Mercek Altında
CHP Niğde Milletvekili Gürer, TCDD Taşımacılık bünyesindeki makinistlerin çalışma koşulları ve haklarına ilişkin kapsamlı bir soru önergesi sunmuştu. Önergede yöneltilen temel sorular şunlardı:
- Yük taşımacılığı ve bazı ana hat yolcu ekspreslerinde kullanılan bazı lokomotiflerin makinist kabinlerindeki izolasyon sorunları neden giderilmiyor? Kışın ısınma, yazın aşırı sıcaklık problemleri yaşayan makinistlerin çalışma koşullarını iyileştirmek için çözüm planlanıyor mu?
- Makinistlere ekstra iş yükü verilmesinin nedeni nedir? Ek sorumluluklar ve makinist kabinlerindeki düzensizlikler nedeniyle görevlerini verimli şekilde yapamayan personelin çalışma koşulları iyileştirilecek mi?
- TCDD Taşımacılıkta görevli makinistlerin hak edişlerinin, demiryolu taşımacılığı yapan özel şirketlerin çok altında kalması nedeniyle maaş düzenlemesi planlanıyor mu?
- Makinistlerin çalışma saatleri, görev yerlerine dönüşlerinde yaşadıkları zorluklar ve genel çalışma koşulları hakkında iyileştirme yapılıyor mu?
- TCDD bünyesinde hali hazırda kaç taşeron çalışan bulunuyor?
Bakan Uraloğlu’ndan Yanıtlar
Bakan Uraloğlu, Gürer’in sorularını yanıtlarken, TCDD Taşımacılık bünyesindeki makinistlerin istihdamının 2011 yılına kadar sözleşmeli personel statüsünde yapılırken, bu tarihten itibaren alınan karar doğrultusunda işçi statüsüne geçildiğini belirtti. Uraloğlu, sözleşmeli personelin 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye, işçi personelin ise İş Kanunu’na tabi olduğunu ifade etti ve ücretlerin ve diğer hakların toplu iş sözleşmeleri çerçevesinde düzenlendiğini vurguladı.
İzolasyon ve Kabin Sorunları: Bakan Uraloğlu, makinist kabinlerindeki izolasyon sorunlarına yönelik düzenli bakım ve onarım çalışmaları yapıldığını belirtti. Kapı ve pencere fitillerinin kontrol edildiğini ve gerektiğinde yenilendiğini söyledi. Kabin içindeki klima ve ısıtıcı sistemlerinin düzenli olarak bakım gördüğünü ifade eden Uraloğlu, yeni temin edilen araçlarda modern teknolojilere uygun sistemlerin tercih edildiğini aktardı.
Çalışma Koşulları ve Ek Görevler: Makinistlerin çalışma saatlerinin günlük 8 saat olarak belirlendiğini, teslim ve tehirler gibi durumlarda bu sürenin en fazla 11 saate kadar çıkarılabildiğini açıklayan Bakan Uraloğlu, makinistlere en az 11 saat dinlenme süresi verildiğini kaydetti. Ayrıca, tren işletme ve planlama birimlerinin kurulmasıyla daha dengeli bir çalışma düzeni oluşturulması için çalışmaların sürdürüldüğünü belirtti. Ek görevler konusuna da değinen Bakan Uraloğlu, makinistlerin görev tanımlarının dışında başka sorumluluklar yüklenmesi iddialarına ilişkin detaylı bir açıklama yapmadı, ancak genel çalışma düzeninin mevzuata uygun şekilde yürütüldüğünü ifade etti.
Taşeron Çalışanlara İlişkin Bilgiler: Bakan Uraloğlu, TCDD bünyesinde Mart 2025 itibarıyla 3 bin 718 taşeron çalışanın istihdam edildiğini belirtti. Bu konuda güncel ve net bilgilerin kamuoyuyla paylaşıldığını da sözlerine ekledi.
Gürer’den “Modern Kölelik” Tepkisi ve Talepler
Milletvekili Gürer ise taşeron çalışma sisteminin “modern kölelik” olduğunu belirterek, “Bir an önce taşeron olarak istihdam edilenlerin kurum kadrosuna alınmalı ve bu taşeron çalışma sistemi son bulmalıdır” ifadesini kullandı.
Gürer, TCDD Taşımacılık bünyesindeki makinistlerin yaşadığı sorunlara dikkat çekmeye devam etti. Görev tanımları dışında yükümlülüklerle karşılaştıklarını ve çalışma koşullarının zorluklarını vurguladı. Gürer, makinistlerin vekaleten tren şefliği görevini üstlendiklerini ancak görevde yükselme süreçlerinde bu pozisyona başvuru hakkından mahrum bırakıldıklarını belirtti. Doğu illerinde kış aylarında soğuk hava nedeniyle makinistlerin, görev sırasında battaniye kullanarak ayaklarını ısıtmak zorunda kaldıklarına da dikkat çeken Gürer, “Çalışanların temel hakları ve insanca çalışma koşulları sağlanmalıdır” ifadelerini kullandı.
